Türkiye’nin Coğrafi Çeşitliliğinin Mutfak Üzerindeki Etkisi

Özet

Referanslar

Adam, R. C. (1974). Peynir (Yayın No. 176). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.

Akbulut, E., & Yalçın, Y. (2024). Gastronomik miras çerçevesinde Türkiye’deki tören yemeklerinin değerlendirilmesi. Detay Yayıncılık.

Akbulut, E., & Yardım, R. A. (2023). Gastronomy as a cultural heritage: The example of the Trabzon Province. Proceedings of an International Conference (p. 129).

Atalay, İ. (2011). Türkiye coğrafyası ve jeopolitiği (7. baskı). Meta Basım.

Avcı, M. (2005). Çeşitlilik ve endemizm açısından Türkiye'nin bitki örtüsü. Journal of Geography, (13), 27-55.

Avrupa Birliği. (2025, Ekim 15). Avrupa Birliği’nin Türkiye’den korumalı menşe adı (PDO) ve korumalı mahreç adı (PGI) verdiği gıda ürünleri. https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/co%C4%9Frafi-i%C5%9Faretli-%C3%BCr%C3%BCnler_tr?s=230

Avrupa Birliği. (2026, Nisan 14). Avrupa Birliği’nin Türkiye’den korumalı menşe adı (PDO) ve korumalı mahreç adı (PGI) verdiği gıda ürünleri. https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/co%C4%9Frafi-i%C5%9Faretli-%C3%BCr%C3%BCnler_tr?s=230

Aydar, E. F. (2022). Kars yöresine ait ata buğdayı kavılca ve modern ekmeklik buğdaydan hazırlanan un ve ekmeğin fonksiyonel özelliklerinin ve sağlık etkilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.

Aydın, M. E., Şahin, K., & Ercişli, S. (Ed.). (2024). Biyoçeşitlilik, tarım ve gıda. Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Yayınları.

Aydoğan, C., Elkoca, E., Haliloğlu, K., & Aydın, M. (2020). Bazı İspir kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) hatlarının seleksiyonu üzerine bir ön çalışma. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 30(2), 251-265.

Baytop, T. (2021). Türkiye'de bitkiler ile tedavi (3. Baskı). Nobel Tıp Kitabevleri.

Bekar, A., Kocatürk, E. & Sürücü, Ç. (2017). Gastronomi festivallerinin algılanan destinasyon imajına ve tekrar ziyaret etme niyetine etkisi: Fethiye Yeşilüzümlü ve yöresi kuzugöbeği mantar festivali örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(Özel Sayı 2), 28-33.

Beşirli, H. (2010). Yemek, kültür ve kimlik. Milli Folklor Dergisi, 22(87), 159-169.

Beşirli, H. (2017). Yemek sosyolojisi: Yiyeceklere ve mutfağa sosyolojik bakış. Phoenix Yayınevi.

Çetinkaya, S. G., & Çetinkaya, S. S. (2025). Anadolu'nun bin yıllık Türk mutfak kültürü. Çankırı Karatekin Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 5(1), 1-14.

Davis, P. H. (1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh University Press.

Demirbaş, N. & Timur, A. (2020). Coğrafi işaretlerin geleneksel gıda ürünlerinin korunmasındaki rolü ve Türkiye'deki uygulamaların değerlendirilmesi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 26(1), 1-10.

Demirci, B., & Çal, B. (2024). Türkiye’deki yenilebilir otların haritalandırılması. Akademik MATBUAT, 8(1), 1-23.

Demirsoy, A. (2008). Türkiye faunası. Meteksan Yayınları.

Doğdubay, M., & Sünnetçioğlu, A. (2015). Coğrafi kimliğin korunmasında coğrafi işaretlemenin rolü: İnegöl köftesi örneği. Eko-Gastronomi Dergisi, 1, 47-59.

Durlu-Özkaya, F., & Gün, İ. (2007). Anadolu’da peynir kültürü. ICANAS, Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, 10(15), 485.

Engindeniz, S., Taşkın, T., Gbadamonsi, A. A., Ahmed, A. S., Saloum Cisse, A., Seioudy, A. F., & Koşum, N. (2021). Tüketicilerin süt ve süt ürünleri tercihlerinin analizi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(3), 470-481.

Erinç, S., Ertek, A., & Güneysu, C. (2000). Jeomorfoloji I. Der Yayınları.

Ertan, A. (2010). Prestijli tarım ürünlerinin pazarlanmasında kalite ve coğrafi işaret kavramlarının tutundurulması ve bu bağlamda tarım satış kooperatiflerinin önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(12), 157–170.

Ertuğ, F. (2004). Wild edible plants of the Bodrum area (Muğla, Turkey). Turkish Journal of Botany, 28(1-2), 161-174.

Gül, Ş., Çarbuğa, Ü., & Kocaman, E. M. (2018). Ordu ili mutfak kültüründe mantarlar. Uluslararası Gastronomi Turizmi Çalışmaları Kongresi Bildiri Kitabı (ss. 301–307). Kocaeli Üniversitesi.

Güleç, E., Şimşek, A., & Solmaz, R. (2022). Google Trends verileriyle coğrafi işaretli gastronomik ürünlerin analizi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(3), 418-444.

Gürsoy, D. (2013). Yiyelim içelim, tarihini bilelim - Dünden bugüne gastronomi. Oğlak Yayıncılık.

Halıcı, N. (2013). Türk Mutfağı. Oğlak Yayınları.

Hayaloğlu, A. A. (2008, Mayıs 21-23). Türkiye’nin peynirleri – Genel bir perspektif [Konferans sunumu]. 10. Gıda Kongresi, Erzurum, Türkiye.

Kabak, T. (2023). Yerelden ulusala Doğu Karadeniz mutfak kültürü. Paradigma Akademi Yayınları.

Kalac, P. (2009). Chemical composition and nutritional value of European species of wild growing mushrooms: A review. Food chemistry, 113(1), 9-16.

Kan, M., & Gülçubuk, B. (2008). Kırsal ekonominin canlanmasında ve yerel sahiplenmede coğrafi işaretler. Uludağ University Faculty of Agriculture Journal, 22(2), 57-66.

Kocaman, E. M., Çobantürk, M., & Akman, T. (2019). Kendiliğinden yetişen otların tüketiminde yaşanılan yerin etkisi. International Gastronomy Tourism Studies Congress, 19-21 September, 2019.

Kurnaz, A., & Babür, F. (2018). Yabani Bitkilerin Ekoturizm Açısından Değerlendirilmesi. Turizm Araştırmaları Dergisi, 22(2), 234-250.

Lokman, U., Sezen, N., & Buyruk, L. (2025). Coğrafi işaret tescilli keşkeğin Türkiye’deki yemek ritüellerindeki ve yöresel sürdürülebilirlikteki önemi. Detay Yayıncılık.

Manzi, P., Aguzzi, A., Pizzoferrato, L. (2001). Nutritional value of mushrooms widely consumed in Italy. Food Chemistry, 73(3): 321-325.

Muminjanov, H., & Karagöz, A. (Ed.). (2019). Türkiye’nin biyoçeşitliliği: Genetik kaynakların sürdürülebilir tarım ve gıda sistemlerine katkısı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO).

Özekan, D., & Akan, D. M. (2023). Türkiye’nin tarımsal ürün deseninin Batı ve Orta Anadolu özelinde analizi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 9(2), 251-272.

Özen, C. (2025). Marmara bölgesi’ne ait coğrafi işaretli peynirlerin kendinden peynirli erişte üretiminde kullanım olanakları [Yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.

Özhatay, N., Byfield, A., & Atay, S. (2005). Türkiye'nin Önemli Bitki Alanları. WWF Türkiye Yayını.

Özkurt, İ. C. (2024). İklim değişikliğinin Türkiye’de tarımsal üretime etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(1), 263-275.

Pala, K. (2023). Geleneksel Yöntem ve Uygulamalarla Ortakaradeniz Mutfak Kültürü. Çanakkale: Paradigma Akademi.

Sağlık, C. (2025). Covid 19 salgınının Türkiye’nin tarım sektörü ve gıda güvencesi üzerindeki etkileri: Yağlı tohumlar üzerine kendi kendine yeterlilik analizi [Yüksek lisans tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.

Samancı, Ö. (2021). Gastronomi ve yemek tarihi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 32(1), 106-109.

Satar, İ., & Güneş, G. (2014). Türkiye'nin Biyolojik Çeşitlilik Sıcak Noktaları. Tabiat ve İnsan, 1(1).

Sever, R. (2005). Coğrafi Açıdan Bir Araştırma: Çoruh Havzası Enerji Yatırım Projeleri ve Çevresel Etkileri. Çizgi Kitabevi Yayınları.

Tan, A. (2010). Türkiye gıda ve tarım bitki genetik kaynaklarının durumu: Gıda ve tarım için bitki kaynaklarının muhafazası ve sürdürülebilir kullanımına ilişkin Türkiye ikinci ülke raporu. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Menemen, İzmir.

Tarım ve Orman Bakanlığı. (2021). Biyolojik Çeşitlilik ve Genetik Kaynaklar Politika Belgesi (2021-2025). Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü.

Tarım ve Orman Bakanlığı (2025, Eylül 29). Zeytin ve zeytinyağı sektör politika belgesi 2022-2026 https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/Zeytin%20ve%20Zeytinyag%C4%B1%20Sektor%20Politika%20Belgesi%202022-2026.pdf

Tavşanoğlu, Ç. (2016). Anadolu’nun yüksek biyoçeşitliliği: Evrim bunun neresinde? İ. Akış & N. E. Altınışık (Eds.), Evrimin Işığında (ss. 207-225). Yazılama Yayınevi.

Tekelioğlu, Y. (2021). Coğrafi işaretlerin A, B, C'si. Coğrafi İşaretler Dergisi (1), 14-32.

Tekinşen, O. C. (2000). Süt Ürünleri Teknolojisi. Selçuk Üniversitesi Basımevi.

Teuber, R. (2011). Consumers and producers expectations towards geographical indications: Empirical evidence for a German case study. British Food Journal, 113(7), 900-918.

Türk Patent ve Marka Kurumu. (2025a, Eylül 29). Avrupa Birliğinde Coğrafi İşaret. https://ci.turkpatent.gov.tr/sayfa/avrupa-birli%C4%9Finde-co%C4%9Frafi-i%C5%9Faret

Türk Patent ve Marka Kurumu. (2025b, Eylül 29). Türkiye’nin Coğrafi İşaretleri. https://ci.turkpatent.gov.tr/anasayfa

Türk Patent ve Marka Kurumu. (2026, Nisan 14). Türkiye’nin Coğrafi İşaretleri. https://ci.turkpatent.gov.tr/anasayfa

Varlık, C., Erkan, N., & Tunçelli, İ. C. (2024). Geleneksel gıda i̇şleme ve muhafaza yöntemleri. N. Erkan & S. Oğur (Ed.), Gıda güvencesinde akuatik kaynaklar ve sürdürülebilir gıda güvenliği (ss. 121-140). İstanbul Üniversitesi Yayınevi.

Yiğit Özüdoğru, H., & Eren , E. (2022). Yemek ve coğrafya. M. Aksoy, İ. Çekiç , & G. Tahmaz (Ed.), Yemeğin Kültürel Temelleri (s. 61-90). Detay Yayıncılık.

Zohary, D., Hopf, M., & Weiss, E. (2012). Domestication of Plants in the Old World: The Origin and Spread of Domesticated Plants in Southwest Asia, Europe, and the Mediterranean Basin (4th ed.). Oxford University Press.

Yayınlanan

8 Temmuz 2026

Lisans

Lisans