STEM Etkinlik Uygulamalarının Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Bilimsel Merakına Etkisinin Araştırılması
Özet
Fen eğitiminde son zamanlarda yapılan araştırmalar STEM eğitiminin öğrencilerde problem çözme, yaratıcılık, girişimcilik, eleştirel ve kritik düşünme gibi becerilerin kazandırılmasında önemini vurgulamaktadır. Literatür incelendiğinde ise STEM eğitimlerinin bilimsel merak gibi duyuşsal bir davranış üzerindeki etkisini araştıran araştırmaların sınırlı sayıda olduğu görülmüştür. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı; STEM etkinlik uygulamalarının, ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin bilimsel merakına etkisini araştırmaktır. Araştırma Ankara ilinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 30 sekizinci sınıf öğrencisinin gönüllü katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada tek grup ön-test son-test yarı deneysel desen kullanılmış ve STEM etkinlik uygulamaları katılımcı öğrencilerle 6 hafta da tamamlanmıştır. Çalışmanın verileri Cronbach alfa değeri 0,864 olan Cındıl-Kopan(2020) tarafından geliştirilen Bilimsel Merak Ölçeği ile toplanmış ve ölçek öğrencilere ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programıyla analiz edilmiştir. Öncelikle bilimsel merak ölçeğinden elde edilen verilerin dağılımının normalliği test edilmiş ve dağılımın normalliği koşulunun sağlandığı belirlenmiştir. Buna göre parametrik test olan bağımlı gruplar t-testi sonuçları dikkate alınmış ve elde edilen sonuca göre puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (t(29)= -1,171; p>,05). Bu sonuca göre STEM etkinlik uygulamalarının ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin bilimsel merakı üzerinde etkisinin anlamlı olmadığı söylenebilir. Çalışma grubundaki öğrencilerin 8. sınıf ortaokul öğrencileri olmaları ve etkinlik uygulamalarının liselere geçiş sınavı sürecinde yapılması, öğrencilerin sınav kaygısı ve stresli olmalarının çalışma sürecini etkilediği ve sonucuna yansıdığı düşünülmektedir.
Referanslar
AAAS. (1993). Benchmarks for science literacy. New York: Oxford.
Ahmad, J., & Siew, N. M. (2024). Curiosity towards STEM education: A Questionnaire for primary school students. Journal of Baltic Science Education, 20(2), 289-304.
Ak, B. (2008). Verilerin düzenlenmesi ve gösterimi. Şeref Kalaycı (Ed.), SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri içinde (s. 1-47). Ankara: Asil Yayıncılık.
Altunışık, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin fene yönelik merak, motivasyon ve akademik başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Uşak Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Uşak.
Bacanlı, H., & Türk-Kurtça, T. (2020). Curiosity from the perspective of educational psychology: A general review. HAYEF: Journal of Education, 17(1), 103-120.
Bruner, J. (1990). Acts of meaning. London: Harvard University Press
Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Bybee, R. W. (2010). What is STEM education? Science, 329(5995), 996.
Campbell, J.R. (1972). Is scientific curiosity a viable outcome in today’s secondary school science program? School Science and Mathematics, 72(2), 139-147.
Can, A. (2024). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Cındıl-Kopan, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel merak düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.
Driscoll, E. A. (2004). Fostering wonder and curiosity: Immersion field trips in the Michigan 4-H children’s garden. Master Abstracts International, 43(02), 386.
Erdoğan, I., Çiftci, A., Yıldırım, B., & Topçu, M. S. (2017). STEM education practices: examination of the argumentation skills of pre-service science teachers. Journal of Education and Practice, 25(8), 164-173.
Eren, A. (2009). Examining the relationship between epistemic curiosity and achievement goals. Eurasian Journal of Educational Research, 36, 129-144.
George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference 17.0 update (10th ed.). Boston: Pearson.
Green, S. B., & Salkind, N. J. (2005). Using SPSS for windows and macintosh: analyzing and undestanding data (4th Edition) New Jersey: Pearson.
Harty, H., & Beall, D. (1984). Toward the development of a children’s science curiosity measure. Journal of Research in Science Teaching, 21(4), 425-436.
Hernandez, J. F. (2014). The implement of an elementary STEM learning team and the effect on teacher self- efifficacy: An action research study. PhD thesis, Capella University, Minnesota.
Hong, J.-C., Ye, .J-H., & Fan, J-Y. (2019). STEM in fashion design: The roles of creative self-efficacy and epistemic curiosity in creative performance. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 15(9), em1742 ISSN:1305-8223 (online)
Hynes, M., Portsmore, M., Dare, E., Milto, E., Rogers, C., & Hammer, D. (2011). Infusing engineering design into high school STEM courses. https://digitalcommons.usu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1165&context=ncete_publications adresinden 06.05.2024 tarihinde erişilmiştir.
Jirout, J., & Klahr, D. (2012). Children’s scientific curiosity: In search of an operational definition of an elusive concept. Developmental Review, 32(2), 125-160.
Kahraman, E. (2021). STEM eğitiminin ortaokul öğrencilerinin STEM mesleklerine yönelik ilgilerine, bilimsel yaratıcılıklarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisinin araştırılması. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (5. Baskı). Ankara: Asil Yayıncılık.
Kashdan, T. B., & Silvia, P. J. (2009). Curiosity and interest: The benefits of thriving on novelty and challenge. Oxford Handbook of Positive Psychology, 2, 367-374.
Kashdan, T. B., & Steger, M. F. (2007). Curiosity and pathways to well-being and meaning in life: Traits, states, and everyday behaviors. Motivation and Emotion, 31(3), 159-173.
Koca, F., & Dadandı, İ. (2019). Akademik öz-yeterlik ile akademik başarı arasındaki ilişkide sınav kaygısı ve akademik motivasyonun aracı rolü. Elementary Education Online, 18(1), 241-252.
Koç, Y. (2017). Fen bilimleri dersinde STEM eğitim modeli yaklaşımı kullanarak genç mekatronikçilerin yetiştirilmesi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Konca-Şentürk, F. (2017). FeTeMM etkinliklerinin fen bilimleri dersindeki kavramsal anlama ve bilimsel yaratıcılık üzerindeki etkileri ve öğrenci görüşleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
Kurtbaş, İ. (2011). Merak(ın) sosyolojisi psikolojik dürtü, sosyal uyaran, kültürel nosyon ve ideolojik bir konsept olarak “sosyal merak”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 14(2), 17-58.
Lindeman, C., (2020). Informal STEM learning: Cultivating curiosity. The International Journal of Science, Mathematics, and Technology Learning, 27(2), 25-34.
Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity: A review and reinterpretation. Psychological Bulletin, 116(1), 75-98.
MEB. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
Morgan, G. A, Leech, N. L, Gloeckner, G. W., & Barret, K. C. (2004). SPSS for introductory statistics: Use and interpretation (Second Edition). London: Lawrence Erlbaum Associates.
Naylor, F. D. (1981). A state‐trait curiosity inventory. Australian Psychologist, 16(2), 172-183.
Opdal, P. M. (2001).Curiosity, wonder and education seen as perspective development. Studies in Philosophy and Education, 20, 331-344.
Pallant, J. (2016). SPSS kullanma klavuzu SPSS ile adım adım veri analizi (Çev.: S. Balcı & B. Ahi). Ankara: Anı Yayıncılık.
Serin, G. (2010). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerin fene karşı meraklarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 237-252
Spielberger, C. D., & Starr, L. M. (1994). Curiosity and exploratory behavior. In H. F. O’Neil, Jr. & M. Drillings (Eds.), Motivation: Theory and research (p. 22-243). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
Subaşı, A. (2009). Cognitive dynamics of scientific curiosity. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Using multivariate statistics (6th Edition). Boston, MA: Pearson.
Taşpınar, M. (2017). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamalı nicel veri analizi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
TDK. (2024). Türk Dil Kurumu Sözlüğü. http://www.tdk.gov.tr adresinden 06.05.2024 tarihinde erişilmiştir.
Tekbaş, S. (2009). Edirne merkez ilçede ilköğretim son sınıf öğrencilerinde ortaöğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı (OKS) ve lise son sınıf öğrencilerinde öğrenci seçme sınavı (ÖSS) sınav kaygısı ve etkileyen etmenler. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
Zakirah, F.,& Widowati, A. (2024). The use of STEM integrated crosscutting concepts science module on science curiosity of junior high school. Journal Penelitian Pendidikan IPA, 10(2), 539-544.
Referanslar
AAAS. (1993). Benchmarks for science literacy. New York: Oxford.
Ahmad, J., & Siew, N. M. (2024). Curiosity towards STEM education: A Questionnaire for primary school students. Journal of Baltic Science Education, 20(2), 289-304.
Ak, B. (2008). Verilerin düzenlenmesi ve gösterimi. Şeref Kalaycı (Ed.), SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri içinde (s. 1-47). Ankara: Asil Yayıncılık.
Altunışık, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin fene yönelik merak, motivasyon ve akademik başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Uşak Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Uşak.
Bacanlı, H., & Türk-Kurtça, T. (2020). Curiosity from the perspective of educational psychology: A general review. HAYEF: Journal of Education, 17(1), 103-120.
Bruner, J. (1990). Acts of meaning. London: Harvard University Press
Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Bybee, R. W. (2010). What is STEM education? Science, 329(5995), 996.
Campbell, J.R. (1972). Is scientific curiosity a viable outcome in today’s secondary school science program? School Science and Mathematics, 72(2), 139-147.
Can, A. (2024). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Cındıl-Kopan, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel merak düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.
Driscoll, E. A. (2004). Fostering wonder and curiosity: Immersion field trips in the Michigan 4-H children’s garden. Master Abstracts International, 43(02), 386.
Erdoğan, I., Çiftci, A., Yıldırım, B., & Topçu, M. S. (2017). STEM education practices: examination of the argumentation skills of pre-service science teachers. Journal of Education and Practice, 25(8), 164-173.
Eren, A. (2009). Examining the relationship between epistemic curiosity and achievement goals. Eurasian Journal of Educational Research, 36, 129-144.
George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference 17.0 update (10th ed.). Boston: Pearson.
Green, S. B., & Salkind, N. J. (2005). Using SPSS for windows and macintosh: analyzing and undestanding data (4th Edition) New Jersey: Pearson.
Harty, H., & Beall, D. (1984). Toward the development of a children’s science curiosity measure. Journal of Research in Science Teaching, 21(4), 425-436.
Hernandez, J. F. (2014). The implement of an elementary STEM learning team and the effect on teacher self- efifficacy: An action research study. PhD thesis, Capella University, Minnesota.
Hong, J.-C., Ye, .J-H., & Fan, J-Y. (2019). STEM in fashion design: The roles of creative self-efficacy and epistemic curiosity in creative performance. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 15(9), em1742 ISSN:1305-8223 (online)
Hynes, M., Portsmore, M., Dare, E., Milto, E., Rogers, C., & Hammer, D. (2011). Infusing engineering design into high school STEM courses. https://digitalcommons.usu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1165&context=ncete_publications adresinden 06.05.2024 tarihinde erişilmiştir.
Jirout, J., & Klahr, D. (2012). Children’s scientific curiosity: In search of an operational definition of an elusive concept. Developmental Review, 32(2), 125-160.
Kahraman, E. (2021). STEM eğitiminin ortaokul öğrencilerinin STEM mesleklerine yönelik ilgilerine, bilimsel yaratıcılıklarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisinin araştırılması. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (5. Baskı). Ankara: Asil Yayıncılık.
Kashdan, T. B., & Silvia, P. J. (2009). Curiosity and interest: The benefits of thriving on novelty and challenge. Oxford Handbook of Positive Psychology, 2, 367-374.
Kashdan, T. B., & Steger, M. F. (2007). Curiosity and pathways to well-being and meaning in life: Traits, states, and everyday behaviors. Motivation and Emotion, 31(3), 159-173.
Koca, F., & Dadandı, İ. (2019). Akademik öz-yeterlik ile akademik başarı arasındaki ilişkide sınav kaygısı ve akademik motivasyonun aracı rolü. Elementary Education Online, 18(1), 241-252.
Koç, Y. (2017). Fen bilimleri dersinde STEM eğitim modeli yaklaşımı kullanarak genç mekatronikçilerin yetiştirilmesi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Konca-Şentürk, F. (2017). FeTeMM etkinliklerinin fen bilimleri dersindeki kavramsal anlama ve bilimsel yaratıcılık üzerindeki etkileri ve öğrenci görüşleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
Kurtbaş, İ. (2011). Merak(ın) sosyolojisi psikolojik dürtü, sosyal uyaran, kültürel nosyon ve ideolojik bir konsept olarak “sosyal merak”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 14(2), 17-58.
Lindeman, C., (2020). Informal STEM learning: Cultivating curiosity. The International Journal of Science, Mathematics, and Technology Learning, 27(2), 25-34.
Loewenstein, G. (1994). The psychology of curiosity: A review and reinterpretation. Psychological Bulletin, 116(1), 75-98.
MEB. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
Morgan, G. A, Leech, N. L, Gloeckner, G. W., & Barret, K. C. (2004). SPSS for introductory statistics: Use and interpretation (Second Edition). London: Lawrence Erlbaum Associates.
Naylor, F. D. (1981). A state‐trait curiosity inventory. Australian Psychologist, 16(2), 172-183.
Opdal, P. M. (2001).Curiosity, wonder and education seen as perspective development. Studies in Philosophy and Education, 20, 331-344.
Pallant, J. (2016). SPSS kullanma klavuzu SPSS ile adım adım veri analizi (Çev.: S. Balcı & B. Ahi). Ankara: Anı Yayıncılık.
Serin, G. (2010). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerin fene karşı meraklarının incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 237-252
Spielberger, C. D., & Starr, L. M. (1994). Curiosity and exploratory behavior. In H. F. O’Neil, Jr. & M. Drillings (Eds.), Motivation: Theory and research (p. 22-243). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
Subaşı, A. (2009). Cognitive dynamics of scientific curiosity. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Using multivariate statistics (6th Edition). Boston, MA: Pearson.
Taşpınar, M. (2017). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamalı nicel veri analizi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
TDK. (2024). Türk Dil Kurumu Sözlüğü. http://www.tdk.gov.tr adresinden 06.05.2024 tarihinde erişilmiştir.
Tekbaş, S. (2009). Edirne merkez ilçede ilköğretim son sınıf öğrencilerinde ortaöğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı (OKS) ve lise son sınıf öğrencilerinde öğrenci seçme sınavı (ÖSS) sınav kaygısı ve etkileyen etmenler. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
Zakirah, F.,& Widowati, A. (2024). The use of STEM integrated crosscutting concepts science module on science curiosity of junior high school. Journal Penelitian Pendidikan IPA, 10(2), 539-544.
