Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Döneminde Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Dijital Materyalleri Kullanımı ve Bu Konudaki Görüşleri
Özet
Bu araştırma, web tabanlı uzaktan eğitim döneminde fen bilgisi öğretmenlerinin dijital materyal kullanımını ve bu konudaki görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Öğretmenler derslerini hazırlarken, öğrencilerin dikkatini çekmek, motivasyonlarını artırmak ve ders başarısını yükseltmek için çeşitli materyaller kullanmaktadır. Bu materyallerin çeşitliliği ve kullanımı, öğretmenin ilgili konudaki bilgisiyle doğrudan ilişkilidir. Teknolojik gelişmelerle birlikte öğretmenlerin kullandıkları materyaller de zaman içinde değişime uğramıştır. Fen bilgisi derslerinde etkili ve yaygın olarak kullanılan materyallerin, dersin anlaşılmasını kolaylaştırdığı ve kalıcılığı arttırdığı bilinmektedir. Normal eğitim öğretim sürecinde kullanılan maketler, şekiller ve diğer materyallerin uzaktan eğitim sürecinde her öğrencinin evinde olmaması nedeniyle kullanılamamıştır. Bu sebeple öğretmenlerin öğrenci motivasyonunu artırmak için farklı yöntemlere başvurması gerekmiştir. Uzaktan eğitim döneminden önce derslerde dijital materyaller kullanılmaya başlanmış olsa da web tabanlı uzaktan eğitim sürecinde ders anlayışının kısa sürede değişmesi bu materyallerin önemini arttırmıştır. Ancak, diğer materyallerde olduğu gibi, dijital materyallerin kullanımı ve etkinliği, öğretmenin materyallere ilişkin bilgisi ve ilgisiyle yakından ilişkilidir. Dolayısıyla, derslerde dijital materyallerin kullanım sıklığı, öğretmenin teknoloji okuryazarlığı ile paralellik göstermektedir. Bu araştırma, öğretmenlerin teknoloji okuryazarlığı ile dijital materyallerin kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu amaçla, bir görüşme formu ve bir anket çalışması hazırlanmıştır. Hem nicel hem de nitel veriler birlikte kullanıldığından, karma bir yöntem olan açıklayıcı sıralı yöntem tercih edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler, içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir.
This study aims to reveal science teachers’ use of and views on digital materials during the web-based distance education period. While shaping their lessons, teachers use materials to draw student attention, increase motivation and enhance course success. The variety and use of these materials are directly related to the teacher's knowledge of the related material. Along with technological developments, materials have changed over time. Teachers are expected to keep up with this change to be more beneficial to their students. Effective and widely used materials in science lessons make the lesson easier to understand. Since materials such as models and shapes used in previous years became idle in this period, teachers are expected to find different methods to increase student motivation. Although digital materials have been used in lessons recently, the ongoing course understanding in the web-based distance education process had to change in a short time, which has become more significant over time. However, as with other materials, the use and effectiveness of digital materials are closely related to the teacher’s knowledge of and interest in materials. Thus, the frequency of the use of digital materials in the course synchronizes with the teacher’s technology literacy. This research examines the relationship between teachers' acceptance of technology literacy and the use of digital materials. For this purpose, an interview form and a questionnaire study were prepared. Since both quantitative and qualitative data are used together, the explanatory ordinal method, which is a mixed method, was preferred. The content obtained from the semi-structured questionnaire form was evaluated by making content analysis. The data obtained from the questionnaire form were analysed considering various factors and added to the study.
Referanslar
Alkan, C. (1974). Eğitim teknolojisi. Ankara Üniversitesi Eğitim bilimleri fakültesi eğitim bilimleri dergisi (JFES), 7(1), 339-344.
Bacanak, A, Karamustafaoğlu, O. & Köse, S. (2003). Yeni bir bakış: eğitimde teknoloji okuryazarlığı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14), 191-196.
Baki, A., & Gökçek, T. (2012). Karma yöntemler araştırmalarına genel bir bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik), 11(42), 1-21.
Bakırcı, H., Kayar, S., Cancan, M., & Tozlu, İ. (2022). Türkiye’de COVID-19 Koşullarında Uzaktan Fen Eğitimi ile İlgili Bir Meta-Sentez Çalışması. Eğitim Bilim ve Araştırma Dergisi, 3(2), 353-377.
Bardakcı, S., & Keser, H. (2017). Bilgi teknolojilerinin eğitime entegrasyonu. Ankara. Nobel yayınları.
Bayra, E. (2025). Fen Bilgisi Öğretmenlerinin ve Öğretmen Adaylarının Web 2.0 Araçlarını Kullanım Yetkinlikleri. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 13(1), 42-63.
Birhan, H. & Doğru, M. (2022). Uzaktan eğitim yoluyla yürütülen fen dersinin etkinliği hakkında öğretmenlerin görüşleri. Anadolu Öğretmenler Dergisi, 6(1), 121-147.
Bozkurt, A. (2017). Türkiye'de uzaktan eğitimin geçmişi, bugünü ve geleceği. Açık Eğitim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85-124.
Creswell, J.W. (2006). Understanding mixed methods research, (Chapter 1). Available at: http://www.sagepub.com/upm-data/10981_Chapter_1.pdf
Çiftçi, B., & Aydın, A. (2020). Eğitim bilişim ağı (EBA) platformu hakkında fen bilimleri öğretmenlerinin görüşleri. Turkiye Kimya Dernegi Dergisi Kısım C: Kimya Egitimi, 5(2), 111-130.
Elitaş, T. (2017). New communication technologies in the distance education undergraduate process: Atatürk University distance education center (Doctoral dissertation, Doctoral Thesis, Institute of Social Sciences, Marmara University, İstanbul).
Gelişli, Y. (2015). Teacher training practices in distance education: history and development. Journal of Education and Training Research, 4(3), 313-321.
Graf, K. D., Keil, K. A., Löethe, H., & Winkelmann, B. (1981). Computer use in mathematics education–present situation, intentions, and problems in the Federal Republic of Germany. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 12(5), 503-523.
Grunert, C., & Krüger, H. H. (2006). Kindheit und Kindheitsforschung in Deutschland: Forschungszugänge und Lebenslagen. Verlag Barbara Budrich.
Herand, D., & Hatipoğlu, Z. A. (2014). Comparison of distance education and distance education platforms. Çukurova University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences,18(1), 65-75.
İşman, A. (2001). Bilgisayar ve eğitim. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (2), 1-34.
İşman, A. (2015). Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı (5. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Köçer, M., Koçoğlu, E, & Öner, G. (2020). Eğitim Tarihi. Ankara: Pegem Akademi.
Kumas, A., & Kan, S. (2022). The Comparison of Distance Physics Education Applications and Practices and Determining the Problems. Science Education International, 33(3), 296-305.
Li, Y. D., & Wu, J. H. (2025). Enhancing students’ achievement and scientific literacy through technology-enhanced learning in science education: a meta-analysis. Research in Science & Technological Education, 1–24.
Mason, R., & Rennie, F. (2006). Elearning: The key concepts. Routledge.
Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed.). Cambridge University Press.
MEB. (2020) http://covid19.meb.gov.tr/covid19.html?cat=rapor
Mercan, M., Filiz, A., Göçer, İ., & Özsoy, N. (2009). Bilgisayar destekli eğitim ve bilgisayar destekli öğretimin dünyada ve Türkiye’de uygulamaları. Şanlıurfa: Akademik Bilişim, 369-372.
Namlu, A. G. (1999) Teknoloji Ögrenmede Ne Kadar Etkili? Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9 (1-2)1-7
Özer, Ü., & Özer, E. A. (2017). Sosyal bilgiler ile bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmeni adaylarının eğitimde web 2.0 kullanımına yönelik görüşleri. ICPESS (International Congress on Politic, Economic and Social Studies) (Vol. 3, pp. 106-118).
Polat, M., & Koç, M. (2024). Dijital ortamlarda fen eğitimi: dijital öğrenme platformları üzerine fen bilgisi öğretmen görüşleri. Hakkari Review, 8(1), 32-55.
Roblyer, E., Havriluk, M. D., Edwards, J., & Havriluk, M. A. (1997). Integrating Educational Technology İnto Teaching. Merrill, Upper Saddle River, Nj.
Saka, E. (2019). New Media Studies V-Turkey Internet History. Alternative Informatics Association,1.
Saklan, H., & Ünal, C. (2018). Teknoloji dostu fen bilimleri öğretmenlerinin eğitim bilişim ağı (EBA) hakkındaki görüşleri. Necatibey Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED)
12(1), 493-526.
Sultana, S., & Jony, M. S. (2026). Challenges of Using Digital Content in Science Classrooms: Perceptions of Secondary School Teachers. International Journal of Research in Education and Science, 12(1), 177-191.
TUIK (2020) https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2020-37242
Uşun, S. (2004). Bilgisayar destekli öğretimin temelleri. Nobel yayınları .
Uşun, S. (2006). Uzaktan Eğitim. Nobel yayınları.
Walan, S. (2020). Embracing digital technology in science classrooms—secondary school teachers’ enacted teaching and reflections on practice. Journal of Science Education and Technology, 29(3), 431-441.
