Çalışma Ekonomisi Alanında Güncel Tartışmalar ve Öneriler
Özet
Bu bölüm, çalışma ekonomisinin geleneksel sınırlarını aşarak, dijitalleşme, ekolojik kriz ve demografik değişim gibi üç temel büyük trendin kesişim noktasında ortaya çıkan yeni gerçekliği analiz etmektedir. Sanayi toplumunun istikrarlı yapılarından, günümüzün akışkan ve güvencesiz çalışma ilişkilerine uzanan bu sarsıcı dönüşüm, disiplinin temel kavramlarını yeniden yorumlamayı ve geleceğin iş dünyası için dayanıklı, adil ve insan onurunu merkeze alan yeni bir vizyon geliştirmeyi zorunlu kılmaktadır. Aşağıdaki analiz, bu zorunluluğun teorik, pratik ve politik boyutlarını derinlemesine incelemektedir.
This chapter analyzes the emerging new reality at the intersection of three major transformative trends: digitalization, ecological crisis, and demographic change—going beyond the traditional boundaries of labor economics. The profound shift from the stable structures of industrial society to today’s fluid and precarious working relationships compels a reinterpretation of the discipline’s core concepts. It also necessitates the development of a new vision for the future of work—one that is resilient, fair, and centered on human dignity. The following analysis explores the theoretical, practical, and political dimensions of this imperative in depth.
Referanslar
Acquier, A., Daudigeos, T., & Pinkse, J. (2017). Promises and paradoxes of the sharing economy: An organizing framework. Technological Forecasting and Social Change, 125, 1-10.
Aloisi, A., & Gramano, E. (2019). Artificial Intelligence Is Watching You at Work. Digital Surveillance, Employee Monitoring, and Regulatory Issues in the EU Context. Comparative Labor Law & Policy Journal, 41(1), 95-121.
Alper, Y., Değer, C., & Sayan, S. (2012). 2050’ye doğru nüfusbilim ve yönetim: Sosyal güvenlik (emeklilik) sistemine bakış. TÜSİAD.
Aykaç, H. B. (2020). Platform ekonomisi çalışması: İş hukukunda yarattığı sorunlar üzerine bir değerlendirme. Sicil Dergisi, 44, 69–95.
Bahçeşehir Üniversitesi (2022). Z kuşağının çalışma hayatından beklentileri: Boylamsal bir araştırma.
Beken, M. E. (2020). 21. Yüzyılda (Evrensel) Temel Gelir Tartışmaları. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 42(2), 539-566.
Beytar, E. (2023). Platform çalışması: Çalışan statüsünün belirlenmesi sorunu. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(1), 239–266.
Bloom, D. E., Canning, D., Fink, G., & Finlay, J. E. (2009). Fertility, female labor force participation, and the demographic dividend. Journal of Economic Growth, 14(2), 79-101.
Bozkurt Gümrükçüoğlu, Y., & Yakacak, G. A. (2023). Yapay Zekânın İşe Alım Süreçlerinde Kullanımı ve Algoritmik Ayrımcılık. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 72(4), 1701-1757.
Camilis, V. C. O. D. (2025). Challenges for trade unions arise from work fragmentation, new technologies and the gig economy. Chambers. https://chambers.com/articles/challenges-for-trade-unions-arise-from-work-fragmentation-new-technologies-and-the-gig-economy
Chesalina, O. (2021). Platform work: Critical assessment of empirical findings and its implications for social security. In U. Becker & O. Chesalina (Eds.), Social law 4.0: New approaches for ensuring and financing social security in the digital age (Chapter 2). Baden: Nomos.
Council of the European Union. (2024). EMCO review of the implementation of the Recommendation on individual learning accounts: Key messages. https://www.parlament.gv.at/dokument/XXVIII/EU/2509/imfname_11428339.pdf
Dinçer, G. (2024). İşgücü Piyasalarında Beceri Problemleri: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme ve Politika Önerileri, Politik Ekonomik Kuram, 8(4), 906-921.
European Parliament. (2020). A Just Transition Fund - How the EU budget can best assist in the necessary transition from fossil fuels to sustainable energy. https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2020/651444/IPOL_STU(2020)651444_EN.pdf
Felten, E., Raj, M., & Seamans, R. (2021). Occupational, industry, and geographic exposure to artificial intelligence: A novel dataset and its potential uses. Strategic Management Journal, 42(12), 2195-2217.
Fitzpatrick, T., & Cahill, M. (Eds.). (2002). Environment and welfare: Towards a green social policy. Palgrave Macmillan.
IGAM. (2019). Suriyeli Mültecilerin Türkiyeʻdeki İş Gücü Piyasasına Entegrasyonu: Engeller ve Fırsatlar (Final policy brief). İltica ve Göç Araştırmaları Merkezi. https://igamder.org/uploads/belgeler/DSP-IGAM-Turkey-Final-Policy-brief-Feb-2019-Tur.pdf
ILO & UNDP. (2022). Türkiye'de İklim Değişikliği ve Yeşil Ekonomi Politikalarının Sosyal ve İstihdam Etkileri. Yeşil İşler Değerlendirme Modelinin Türkiye’ye Uygulanması.
İŞKUR. (2024). İkiz dönüşümün işgücü piyasasına etkileri.
Kovar, H.İ. (2025). Algoritmik yönetim ve işyerinde yeni nesil haklar: AB ve Türkiye karşılaştırması. https://www.kovar.av.tr/algoritmik-yonetim-ve-isyerinde-yeni-nesil-haklar-ab-ve-turkiye-karsilastirmasi/ (Erişim tarihi: 30 Haziran 2025)
Li F, Zhan X and Liu Y (2025) The double-edged sword eect of algorithmic management on work engagement of platform workers: the roles of appraisals and resources. Front. Psychol. 16:1522088. doi: 10.3389/fpsyg.2025.152208
ManpowerGroup. (2024). 2024 Türkiye Yetenek Açığı Araştırma Raporu.
McKinsey & Company. (2020). İşimizin Geleceği: Dijital Çağda Türkiye'nin Yetenek Dönüşümü.
OECD. (2018). The Future of Education and Skills: Education 2030.
OECD (2019), Individual Learning Accounts: Panacea or Pandora's Box?, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/203b21a8-en.
OECD (2024), OECD Employment Outlook 2024: The Net-Zero Transition and the Labour Market, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/ac8b3538-en.
OECD (2025), Advancing Adult Skills through Individual Learning Accounts: A Step-by-Step Guide for Policymakers, Getting Skills Right, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/08e1bdaf-en.
Portakal, C., Tamcı, I., & Acar, S. (2024). Adil geçişi planlamak: Yeşil dönüşümü adil kılmak için bir çerçeve önerisi. Ekonomi-tek, 13(2), 160–182.
Purcell, C., & Brook, P. (2020). At Least I’m My Own Boss! Explaining Consent, Coercion and Resistance in Platform Work. Work, Employment and Society, 36(3), 391-406. https://doi.org/10.1177/0950017020952661 (Original work published 2022)
Reid, C. (2020). Preparing for the worst: Why building shock-responsiveness into social protection systems is essential for resilience, Ecorys Analysis Report.
Sundararajan, A. (2016). The Sharing Economy: The End of Employment and the Rise of Crowd-Based Capitalism. The MIT Press. http://www.jstor.org/stable/j.ctt1c2cqh3
Taş, H. Y., & Kaçar, S. (2018). X, Y ve Z kuşağı çalışanlarının yönetim tarzları ve bir işletme örneği. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 323–342.
Taşkın, Y. (2023). Z kuşaklarının iş hayatındaki yeri, beklentileri, yönetilirken dikkate alınması gereken özellikleri. DTK Dergi. https://www.dtkdergisi.com/2023/04/05/z-kusaklarinin-is-hayatindaki-yeri-beklentileri-yonetilirken-dikkate-alinmasi-gereken-ozellikleri/
The Scottish Government. (2021). A Just Transition Commission: A national mission for a fairer, greener Scotland. https://www.gov.scot/publications/transition-commission-national-mission-fairer-greener-scotland/
TÜİK. (2024). Aktif yaşlanma endeksi, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Search/Search?text=aktif+yaşlanma+endeksi
TÜSİAD. (2017). Dijital teknolojiler ve ekonomik büyüme raporu. Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği. https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/10130-dijital-teknolojiler-ve-ekonomik-buyume-raporu
UN. (2015). World Population Ageing, United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. (ST/ESA/SER.A/390).
UNDP. (2022). (2022). Kadın dostu dijital yol: Türkiye’de turizm ve imalat sektörlerinde dijitalleşme ve kadın iş gücü araştırması raporu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye.
WEF. (2025). The future of jobs report 2025. World Economic Forum. https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/
Yavuz, K. (2020). Effects of COVID-19 Pandemic on Future of Social Policy. Sosyal Bilimler Dergisi, 7(45), 181-193.
Yavuz, K., & Es, M. (2019). Sosyal Politikaların Sunumunda Yeni Bir Yaklaşım Olarak Kurumlar Arası İşbirliği Ağları: Nedenler, Aktörler ve Ağ Yapısı Bağlamında Teorik Bir İnceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(67), 1024-1037.
