Emek Mobilitesi
Özet
Çalışma hayatının ve işgücü piyasasının en önemli konularından birisi “emek mobilitesi” olarak ifade edilen işgücü hareketleridir. İşgücünün çeşitli nedenlerle bir yerden başka bir yere ya da bir meslekten başka bir mesleğe, bir sektörden bir başka sektöre geçiş yapmasının ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel sonuçları bulunmaktadır. Bununla birlikte dünyada son elli yılda gözlemlenen nüfus artışları, küreselleşme, ülkeler arası gelişmişlik farklılıkları, doğal felaketler ve bölgesel çatışmalar gibi birçok konu genel olarak isteyerek ya da zorunluluktan dolayı insanların göç hareketlerini çok daha önemli hale getirmiştir. Öyle ki ülkelerin kendi içinde, bulunduğu bölgede veya ülkeler arasında ekonomik, siyasal ve sosyal istikrarın sağlanmasında bu konu en kritik alanlardan birisi haline gelmiştir. Türkiye’nin uzun bir dönem boyunca yaşamış olduğu iç göç sürecine ilaveten özellikle son Suriye Savaşı ile birlikte yoğunlaşan dış göç süreci ülkemiz için de bu konunun önemini ortaya koymuştur. Bu bölüm emek mobilitesinin tanımını, türlerini, temel belirleyicilerini ve göç olgusunu ele almaktadır. Bu bağlamda işgücü piyasası genelinde emek mobilitesinin ekonomik analizi yapılmakta ve işgücü hareketliğinin daha sağlıklı ve rasyonel olması yönünde geliştirilebilecek politikalara yer verilmektedir. Türkiye açısından göç konusunun önemi ve özellikle işgücü piyasası açısından yaratacağı etkiler ayrıca değerlendirilmektedir.
One of the most important issues of working life and the labor market is labor movements, referred to as "labor mobility". The movement of the workforce from one place to another, from one profession to another, from one sector to another for various reasons has economic, social, political and cultural consequences. However, many issues such as population growth, globalization, development differences between countries, natural disasters and regional conflicts observed in the last fifty years have made the migration movements of people much more important, generally voluntarily or out of necessity. So that this issue has become one of the most critical areas in ensuring economic, political and social stability within countries, in the region or between countries. In addition to the internal migration process that Türkiye has experienced for a long period, the external migration process that has intensified especially with the recent Syrian War has also revealed the importance of this issue for our country. This section addresses the definition, types, basic determinants and migration phenomenon of labor mobility. In this context, an economic analysis of labor mobility is made in the labor market in general and policies that can be developed to make labor mobility healthier and more rational are included. The importance of migration for Türkiye and its effects, especially in terms of the labor market, are also evaluated.
Referanslar
Absalyamova, S.G. & Absalyamov, T.B. (2015), Remote employment as a form of labor mobility of today’s youth, Mediterranean Journal of Social Sciences, vol 6 no 1, Doi:10.5901/mjss.2015.v6n1s3p227.
Amin, Samir (2003), World poverty, pauperization and capital accumulation, Monthly Review, Vol: 55 (5), http://www.monthlyreview.org/600amin.htp.
Atik, H. (2006), Beşeri Sermaye, Dış Ticaret ve Ekonomik Büyüme, Bursa: Ekin Kitapevi.
Albouy, D. & Faberman, R. Jason (2025), Skills, migration and urban amenities over the life cycle, National Bureau of Economic Research, Working Paper 33352, http://www.nber.org/papers/w33552
Borjas, J. George (2015), Çalışma Ekonomisi, Çev. Ç.E. Şahin, K. Gökten ve Ü. Akçay, Bursa: Dora Yayınları.
Borjas, J. George (1987), Immigrants, minorities and labor market competition, Industrial and Labor Relations Review, April, 382-392.
Castles, Steven ve Godula, Kosack (1985), Immigrant workers and Ccass structure in western Europe, London: Oxford University Press.
Chiswick, B. R. (1999). Are immigrants favorably self-selected ? Discussion: Immigration policy and immigrant quality. 89(2). The American Review, s.181-185
Çayır, Süreyya (2024), Göç ve entegrasyon, Epicmigrations, https://epicmigrations.com/goc-ve-entegrasyon/.
Çidem, Turan & Şentürk, İsmail (2024), OECD ülkelerinde işgücü piyasası politikaları, Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt 8 Sayı1, 63-76.
D’arcy, P, Gustafsson, L., Lewis, C. & Wiltshire, T. (2022), Labor market turnover and mobility, Bulletin, December Quarter, Reserve Bank of Australia, 1-12.
Dustmann, C & Glitz, A. (2011), Migration and education, Handbook of the Economics of Education, Vol. 4, Edited by E. A. Hanushek, S. Machin and L. Woessmann.
Ehrenberg, R.G. & Smith, Robert S. (2009), Modern Labour Economics, Theory and Public Policy, Tendth Edition, Boston: Pearson Education, Inc.
Erol, M. & Ersever, O.G. (2014), Göç krizi ve göç krizine müdahale, Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, Cilt 24 sayı 1, 47-68.
Eurostat (2024), Migrant integration statistics-education, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Migrant_integration_statistics_-_education
Fei, John C.H. & Ranis, Gustav (1961), Unlimited supply of labour and the concept of balanced growth, The Pakistan Development Review, Vol. 1, No.3 (Winter), s. 29-58.
GetGIS (2025), Top 10 reasons for migration, Global Immigration Services, https://getgis.org/blog/top-10-reasons-for-migration.
Gündoğan, N. & Biçerli, M.K. (2003), Çalışma ekonomisi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, Yayın No: 1461.
Güllüpınar, F. (2012), Göç olgusunun ekonomi politiği ve uluslararası göç kuramları üzerine bir değerlendirme, Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 4, 53-85.
Harris, John R. & Todaro, Michael P. (1970), Migration, unemployment and development: a two sector analysis, The American Economic Review, Vo.60, No.1, s. 126-142.
Hicks, John (1932), The Theory of Wages, London: Macmillan.
Işığıçok, Ö. (2021), İstihdam ve işsizlik, Bursa: Dora Yayınevi.
İçişleri Bakanlığı (2025), İstatistikler, 27.03.2025, Göç İdaresi Başkanlığı, https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638
Karakaya, handan (2020), Türkiye’de göç süreci Suriye göçünün etkileri, Fırat Üniversitesi İİBF Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, cilt 4 sayı 2, 93-130.
Kaya, Mehmet (2015), Emek Mobilitesi, İçinde Çalışma Ekonomisi, Lisans Yayıncılık, İstanbul.
Kumcu, A. & Bademli, K. (2014), Göçün psikososyal boyutu, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(1):56-66 doi: 10.5455/cap.20130719123555.
ILO (2024), ILO global estimates on international migrant workers, international migrants in the labour force, fourth edition, Geneva: International Labour Organization, Doi: https://doi.org/10.54394/ESKI5420.
Lee, S. L. (1966), A theory of migration, Demograpy, Vol: 3, No:1, s. 47–57.
Lewis, W.A. (1954), Economic development with unlimited supplies of labour, Manchester School of Economic and Social Studies 22:139-91, Çev., Metin Berk, Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi İdari Bilimler Fakültesi Yayınları (1966), Ankara.
Lordoğlu, K. (2013), Emek mobilitesi, Ed. N.Gündoğan-M.Kemal Biçerli, Çalışma Ekonomisi II, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2755, Açıköğretim Fakültesi Yayını No:1713.
Massey, Douglas. S, vd. (1993), Theories of international migration: a review and appraisal, Population and Development Review, Vol. 19 (3).
Mülteciler Derneği (2025), Türkiye’deki Suriyeli sayısı 2024, 14 Ocak 2025, Mülteciler ve Sığınmacılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, www.multeciler.org.
Piore, Michael J. (1980), Birds of passages: migrant labour and industrial societies, Cambridge University of Press,
Pissarides, c. & Wadsworth, J. (1989), Unemployment and inter-regional labour mobility Economic Journal, vol. 99, 739-755.
Ravenstein, E.G. (1885), The laws of migration”, Journal of the Statistical Society of London, Vol: 48, No:2, s. 167–235.
Sjaastad, L. A. (1962), The costs and returns of human migration, Journal of Political Economy, Vol. 70 (5), 80-93.
Todaro, M.P. (1969), A model of labour migration and urban employment in the less developed countries”, American Economic Review, Vol.59, s.138–148.
Toksöz, Gülay. (2006), Uluslar Arası Emek Göçü, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları: İstanbul.
TÜİK (2023), İç göç istatistikleri, 2023, Türkiye İstatistik Kurumu, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ic-Goc-Istatistikleri-2023-53676.
TÜİK (2023), Uluslararası göç istatistikleri, 2023, Türkiye İstatistik Kurumu, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Uluslararasi-Goc-Istatistikleri-2023-53544.
UNESCO (2015), Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma 2030 hedefleri, UNESCO Türkiye Milli Komitesi, http://unesco.org.tr/Pages/108/219/Sürdürülebilir-Kalkınma-2030-Hedefleri-İhtisas-Komitesi.
UN (2024), World migration report 2024, International organization for migration - IOM, Geneva, https://publications.iom.int/books/world-migration-report-2024.
UN (2022), World migration report 2024, International organization for migration - IOM, Geneva, https://publications.iom.int/books/world-migration-report-2022.
Uzer, Yılmaz (2022), Mülteciliğin kırsal kalkınma ve istihdam üzerine pozitif ve negatif dışsallıkları, Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 13, 115-126.
Vogler Michael & Rotte, Ralph (2000), The effects of development on migration: theoretical issues and new empirical evidence, Journal of Popülation Economics, s. 485–508.
Wallerstein, Immanuel. (1995), Kapitalist dünya ekonomisinde hane yapıları ve emek göçü oluşumu, Irk Ulus Sınıf, (der. Balibar, E. ve Wallerstein, I) Metis: İstanbul.
Yakar, M. & Yazar, H. (2009), Afyonkarahisar kentinde göçlerin seçkinlik yaklaşımı ile analizi (1990-2000), SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı, s. 155-172.
Yılmaz, Cevdet (2007), Türkiye’de kırdan kente göç sürecinde etkili olan faktörlerden biri; evlilik yoluyla göç, Doğu Coğrafya Dergisi, 21, s.221-232.
Yüceol, Hüseyin M. (2011), Türkiye’de iller arası işsizlik oranı farklılıkları, göç ve ekonmomik kalkınma, sosyo-EKonomi Dergisi, 2011-M, 29-54.
Yüceol, Hüseyin M. (2023), İşgücü piyasalarında güvencesizliğin yaygınlaşmasında göçün etkilerinin analizi: Türkiye örneği, İçinde ‘Sosyal Politika Perspektifinden Göç Yazıları’, Ed. İrep Bayat, Ankara: Gazi Kitabevi.
Zelinsky, W. (1971), The hypothesis of the mobility transition, Geographical Revies, s. 219-249.
