Piaget ve Vygotsky Bilişsel Gelişim Kuramları
Özet
Bilgi, “bilen” öznesi ve “bilinen” nesnesi arasında soyut bir kavramdır. Bilgi felsefesi (epistomoloji) bilginin ne olduğunu, nasıl ve hangi yollarla edinildiğini sorgulayan; bilen ve bilinen arasındaki bağın nasıl kurulduğunu araştıran insanlık tarihi kadar eski bir disiplindir. Pozitivist bilgi felsefelerinin ortaya çıktığı dönemlerde bilim insanları ve filozoflar ilgilerini bilginin öznesine değil, nesnesine yoğunlaştırmışlardır. Bu sayede içinde yaşadığımız evrendeki doğa olaylarının kanunlaştırılması Newtoniyen klasik fizik yasalarıyla mümkün olabilmiştir. Bununla birlikte bu yasalar mikro evrendeki bazı olayları açıklamakta yetersiz kalmış ve bu olayların açıklanması yolunda sarf edilen sancılı süreçler 1900’lü yıllarda kuantum fiziği yasalarını doğurmuştur. Kuantum fiziğindeki son derece şaşırtıcı gelişmeler nesnel bilgi felsefelerine dayalı öğrenme kuramlarının ibresini bilginin zihinde yapılandırıldığı süreçlere odaklanan öznel bilgi felsefelerine dayalı bilişsel gelişim kuramları kaydırmıştır. Bu teoriler arasında en yaygın itibarla literatüre giren kuramlar Piaget’nin bilişsel gelişim teorisi ve Vygotsky’nin sosyal yapılandırmacılığa dayalı bilişsel gelişim teorisidir. Bu araştırmada Piaget ve Vygotsky’nin kuramları detayları ile analiz edilip benzerlik ve farklılık bulguları sunulacaktır.
Referanslar
Bruner, J. S. (1966). Toward a theory of instruction. Harvard University Press
Dökme İ., Ünlü Z. K., Yüzüak A. V., Gödek Y. (2019) Bilimsel Muhakeme Becerileri ile Düşünme Sanatı, 2. Baskı, (Editor: İlbilge DÖKME), Anı Yayıncılık, Ankara
Driscoll, M. P. (1994). Psychology of learning for instruction. Allyn & Bacon.
Fernyhough, C., & Fradley, E. (2005). Private speech on an executive task: Relations with task difficulty and task performance. Cognitive development, 20(1), 103-120.
Glassman, M. (1995). The difference between Piaget and Vygotsky: A response to Duncan. Developmental Review, 15(4), 473-482.
Hausfather, S. J. (1996). Vygotsky and schooling: Creating a social context for learning. Action in teacher education, 18(2), 1-10.
Lourenço, O., & Machado, A. (1996). In defense of Piaget’s theory: A reply to 10 common criticisms. Psychological Review, 103(1), 143–164.
Lourenço, O. (2012). Piaget and Vygotsky: Many resemblances, and a crucial difference. New ideas in psychology, 30(3), 281-295.
Piaget, J. (1962). The stages of the intellectual development of the child. Bulletin of the Menninger clinic, 26(3), 120.
Piaget, J. (1976). Piaget’s theory (pp. 11-23). Springer Berlin Heidelberg.
Piaget, J. (2000). Piaget’s theory of cognitive development. Childhood cognitive development: The essential readings, 2(7), 33-47.
Piaget, J. & Inhelder, B. (1969). The Psychology of the child. New York: Basic Books
Özyürek, A., Gürleyik, S., Özdemir, S., & Sancı, N. G. (2017). Çocuklarda sayi, sivi ve uzunluk korunumu gelişiminin cinsiyet ve yaş değişkeni açisindan incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 46(216), 5-19.
Seneca Learning. (2025). Schema, accommodation, assimilation and equilibration. Seneca Learning. https://senecalearning.com/en-GB/revision-notes/a-level/psychology/aqa/11-1-3-schema-accommodation-assimilation-and-equilibration
Shaffer, D. R. (1996). Developmental psychology: Childhood and adolescence. Thomson Brooks/Cole Publishing Co.
Siegler, R. S. (1991). In defense of Piaget’s theory: A reply to 10 common criticisms. Cognitive Development, 6(2), 255–272.
Yıldız N., Dökme İ. (2024). Bilim Sanat Eğitim Merkezlerine Kayıtlı Olma Durumuna Göre Öğrencilerinin Bilimsel Muhakeme Becerileri Ve LGS Puanları. In İlbilge Dökme &Ahmet Volkan Yüzüak (Eds), Sosyal ve Fen Eğitiminde Güncel Araştırmalar (s. 125-133). Akademisyen yayınevi.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind and society: The development of higher mental processes. Cambridge: Harvard University Press.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
McLeod, S. (2023). Piaget vs Vygotsky. Simply Psychology. https://www.simplypsychology.org/piaget-vs-vygotsky.html
Referanslar
Bruner, J. S. (1966). Toward a theory of instruction. Harvard University Press
Dökme İ., Ünlü Z. K., Yüzüak A. V., Gödek Y. (2019) Bilimsel Muhakeme Becerileri ile Düşünme Sanatı, 2. Baskı, (Editor: İlbilge DÖKME), Anı Yayıncılık, Ankara
Driscoll, M. P. (1994). Psychology of learning for instruction. Allyn & Bacon.
Fernyhough, C., & Fradley, E. (2005). Private speech on an executive task: Relations with task difficulty and task performance. Cognitive development, 20(1), 103-120.
Glassman, M. (1995). The difference between Piaget and Vygotsky: A response to Duncan. Developmental Review, 15(4), 473-482.
Hausfather, S. J. (1996). Vygotsky and schooling: Creating a social context for learning. Action in teacher education, 18(2), 1-10.
Lourenço, O., & Machado, A. (1996). In defense of Piaget’s theory: A reply to 10 common criticisms. Psychological Review, 103(1), 143–164.
Lourenço, O. (2012). Piaget and Vygotsky: Many resemblances, and a crucial difference. New ideas in psychology, 30(3), 281-295.
Piaget, J. (1962). The stages of the intellectual development of the child. Bulletin of the Menninger clinic, 26(3), 120.
Piaget, J. (1976). Piaget’s theory (pp. 11-23). Springer Berlin Heidelberg.
Piaget, J. (2000). Piaget’s theory of cognitive development. Childhood cognitive development: The essential readings, 2(7), 33-47.
Piaget, J. & Inhelder, B. (1969). The Psychology of the child. New York: Basic Books
Özyürek, A., Gürleyik, S., Özdemir, S., & Sancı, N. G. (2017). Çocuklarda sayi, sivi ve uzunluk korunumu gelişiminin cinsiyet ve yaş değişkeni açisindan incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 46(216), 5-19.
Seneca Learning. (2025). Schema, accommodation, assimilation and equilibration. Seneca Learning. https://senecalearning.com/en-GB/revision-notes/a-level/psychology/aqa/11-1-3-schema-accommodation-assimilation-and-equilibration
Shaffer, D. R. (1996). Developmental psychology: Childhood and adolescence. Thomson Brooks/Cole Publishing Co.
Siegler, R. S. (1991). In defense of Piaget’s theory: A reply to 10 common criticisms. Cognitive Development, 6(2), 255–272.
Yıldız N., Dökme İ. (2024). Bilim Sanat Eğitim Merkezlerine Kayıtlı Olma Durumuna Göre Öğrencilerinin Bilimsel Muhakeme Becerileri Ve LGS Puanları. In İlbilge Dökme &Ahmet Volkan Yüzüak (Eds), Sosyal ve Fen Eğitiminde Güncel Araştırmalar (s. 125-133). Akademisyen yayınevi.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind and society: The development of higher mental processes. Cambridge: Harvard University Press.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
McLeod, S. (2023). Piaget vs Vygotsky. Simply Psychology. https://www.simplypsychology.org/piaget-vs-vygotsky.html
