Dijital Rehber Uygulamaları ve Gastronomi Turizmi
Özet
Değişen ve gelişen bilgi teknolojileri, mobil iletişim araçları ve akıllı uygulamalar bireylerin ve toplumun yaşamında vazgeçilmez hale gelmiştir. Birçok alanda hizmet veren mobil uygulamalar turizm sektöründe de önemli bir değişim ve dönüşümü beraberinde getirmiştir. Özellikle turistik destinasyonların tanıtımı ve bireysel ziyaretlerde yol gösteri ve bilgi kaynağı olarak ziyaretçileri dijital rehberlik sunma noktasında mobil uygulamalar önemli bir rol üstlenmeye başlamıştır. Teknolojik gelişmeler ile önemli destinasyonları, müzeleri, sit alanlarını, gastronomi alanında bilinirliği olan bölgeleri ve gastronomi işletmelerini rehber olmadan bireysel ziyaret etmek isteyen kişiler için dijital uygulamalar kullanıma sunulmuş ve sunulan bu uygulamalar çeşitli versiyonlarla geliştirilerek veri sunmaya devam etmektedir.
Bu dijital uygulamalar her geçen gün yenilenerek farklı dil seçenekleri sunarak bir zamana veya gruba bağlı olmadan bireysel gezi yapmak isteyen kişilerin planlamalarına da katkı sunmaktadır. Yenilikçi dijital uygulamaları ile ziyaret edilen yerlerin tarihsel, kültürel ve doğal güzellikleri hakkındaki bilgilere en hızlı şekilde ulaşılabilmektedir. Dahası ziyaret edilen destinasyonlarda bulunan yiyecek içecek hizmetlerinden faydalanmak isteyen kişiler güncel bilgilere ulaşmak için çeşitli dijital aplikasyonlar kullanarak beklentilerine cevap verebilecek gastronomi işletmeleri hakkında bilgi sahibi olabilmektedir. Ayrıca sosyal medya sayesinde gastronomi işletmelerin almış oldukları iyi veya kötü eleştirileri inceleyerek bu gastronomi işletmeleri arasında karşılaştırma yaparak gitmek istediği gastronomi işletmesini seçebilmektedir. Bu gelişmelere bağlı olarak, turizm sektöründe hizmet veren turizm çalışanları ve işletmeleri pazar konumunu korumak ve sürdürülebilir bir rekabet sağlamak için bu yeniliklere ayak uydurması önem kazanmaktadır. Bu bölümde, dijital rehber uygulamaları, değişen turist deneyimini ve gastronomi uygulamaları olumlu ve olumsuz yönleriyle ele alınmaktadır.
Changing and developing information technologies, mobile communication tools and smart applications have become indispensable in the lives of individuals and society. Mobile applications that provide services in many areas have also brought about significant change and transformation in the tourism sector. Mobile applications have started to play an important role in the promotion of touristic destinations and in providing digital guidance to visitors as a source of information and guidance during individual visits. With technological developments, digital applications have been made available for people who want to visit important destinations, museums, protected areas, regions known in the field of gastronomy and gastronomy businesses individually without a guide, and these offered applications continue to provide data by being developed in various versions. These digital applications are renewed every day and contribute to the planning of people who want to make individual trips without being tied to a time or group by offering different language options. With innovative digital applications, information about the historical, cultural and natural beauties of the places visited can be accessed in the fastest way. Moreover, people who want to benefit from the food and beverage services in the visited destinations can use various digital applications to access up-to-date information and get information about gastronomy businesses that can meet their expectations. In addition, thanks to social media, gastronomy businesses can choose the gastronomy business they want to go to by examining the good or bad reviews they have received and comparing these gastronomy businesses. Depending on these developments, it is important for tourism workers and businesses serving in the tourism sector to keep up with these innovations in order to maintain their market position and ensure sustainable competition. In this section, digital guide applications, changing tourist experience and gastronomy applications are discussed with their positive and negative aspects.
Referanslar
Aksoy, M., & Akbulut, B. A., (2017). Restoranlardaki Teknolojik Yeniliklerin Deneyim Pazarlaması Açısından Değerlendirilmesi. Uluslararası Kültürel Miras ve Turizm Kongresi, Konya, Turkey
Arslan Özkan, A. (2024) Gastronomy and Tourist Guidance. In: Yazıt, H. & Gençer, K. (eds.), Current Research on Gastronomy and Culinary Arts-III. Özgür Publications. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub484.c2002
Altinpinar, H. H., Kiraz, F., Özgül, O., Foto, Ö., ve Baldir, M. (2024) Mobil uygulamalar ve turizm: Keşfet Aksaray gezi rehberi önerisi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 101-127. https://doi.org/10.38122/ased.1598381
Altunel, M. C., Yaşar Altunel, A. G. ve Pala, B. (2023). Mobil Rehber Uygulamaları Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies (AIST), 6 (2), 31-66.
Aydın, Ş. ve Çakır, M. Uçkan (2022). Gastronomi ve dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159. DOI:https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1123324
Bahar, M., Yüzbaşıoğlu, N. ve Topsakal, Y. (2019) Akıllı Turizm ve Süper Akıllı Turist Kavramları Işığında Geleceğin Turizm Rehberlerine Bakış. Journal of Travel and Tourism Research, 14, 72-93.
Baker, D. ve Evans, W. (2015) Digital information strategies: From applications and content to libraries and people. Chandos Publishing.
Başoda, A., Aylan, S., Kılıçhan, R., ve Acar, Y. (2018). Gastronomi Uzmanlığı, Turları ve Rehberliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1809-1826.
Bilir, Z. (2025) Gastronomide yeni bir pazarlama alanı: Nörogastronomi (15.03.2025tarihindehttps://www.turizmgunlugu.com/2020/05/23/gastronomide-yeni-bir-pazarlama-alani-norogastronomi/ adresinden ulaşılmıştır).
Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü, UNWTO (2017) UNWTO Annual Report 2017.(19.02.2025tarihinde https://www.unwto.org/global/publication/unwto-annual-report-2017 adresinden ulaşılmıştır).
Bouwman, H., Nikou, S. ve de Reuver, M. (2019) Digitalization, business models, and SMEs: How do business model innovation practices improve performance of digitalizing SMEs?. Telecommunications Policy, 43(9), 101828.
Buhalis, D., ve Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the internet—the state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609-623.
Buhalis, D., Amaranggana, A. (2014). Smart tourism destinations enhancing tourism experience through personalisation of services.Z. Xiang, I. Tussyadiah (Ed.), Information and Communication Technologies in Touris, (553-564). Switzerland: Springer.
Cavus, N. ve Kefas, K. (2014) Impacts of GPS-based mobile application for Tourism. In: 5th World Conference on Information Technology.
Choi, T. Y., Wang, Y. ve Sparks, B. (2019). Tourism and mobile applications: Emerging trends. Journal of Tourism Technology, 5(2), 145-160.
Cohen, B. (2012) The smart city wheel (10.04.2025 tarihinde https://www.smartcircle.org/smartcity/blog/boyd-cohen-the-smart-city-wheel/ adresinden ulaşılmıştır).
Dalkılıç, M., Yılmaz, A. ve Öztürk, H. (2014) Gelişen mobil seyahat uygulamaları ve kullanıcı deneyimi: İzmir örneği.Turizm ve Seyahat Araştırmaları Dergisi, 9(3), 120-135.
De Jong, A., Palladino, M., Puig, R. G., Romeo, G., Fava, N., Cafiero, C., Skoglund, W., Varley, P., Marciano, C., Laven, D. ve Sjölander-Lindq visit, A. (2018) Gastronomy Tourism: An Interdisciplinary Literature Review of Research Areas, Disciplines, and Dynamics. Journal of Gastronomy and Tourism, 3(2), 131–146.
Denizli Sesli Rehber (2024). Pamukkale Üniversitesi, Turizm Fakültesi, TÜBİTAK Projesi, Koordinatör Prof. Dr. Serkan Bertan. 18.02.2025 tarihinde https://seslirehber.pau.edu.tr/. https://www.youtube.com/watch?v=ZbF8he7RR adreslerinden ulaşılmıştır).
Dongwook, K. ve Sungbum, K. (2017) The Role of Mobile Technology in Tourism: Patents, Articles, News, and Mobile Tour App Reviews. Sustainability, 9(11), 2082. https://doi.org/10.3390/su9112082
Dülgaroğlu, O. (2021) Turizmde Dijitalleşme: Akıllı Turizm Uygulamaları, Dijital Turizm ve Turizm 4.0, Turizm ve İşletmecilik Dergisi, Journal of Tourism and Management, 2 (1), 01-15. https://doi.org/10.29329/jtm.2021.421.1
Düzgün, E. (2022) Turist Rehberlerinin Dijital Turizmdeki Gelişmelere Bakışı, Turizm Akademik Dergisi, 9 (1), 193-208.
Erkmen, B ve Güler, E. (2020) Turizm ve dijitalleşme: ‘Haskovo-Edirne kültürel ve tarihi destinasyonlar projesi’ örneği’, Tourism and Recreation, 2 (1), 111-118, E-ISSN: 2687-1971
Frost, W., Laing, J., Best, G., Williams, K., Strickland, P. ve Lade, C. (2017) Gastronomy, Tourism and the Media, Bristol: Channel View Publications.
Güner, D. ve Aydoğdu, A. (2022). Gastronomi Alanındaki Teknolojik Gelişmelere Yönelik Bir Değerlendirme: Dijital Gastronomi, Aydın Gastronomy, 6(1), 17-28. doı no: 10.17932/ıau.gastronomy.2017.016/gastronomy_v06i1002
Göktaş, L. S. ve Ülkü, A. (2021) Dijitalleşme sürecinde ortaya çıkan bir kavram: Dijital detoks tatili. Co-Editors.
Henderson, J. C. (2016) Local and traditional or global and modern? Food and tourism in Singapore. Journal of Gastronomy and Tourism, 2(1), 55-68.
Işık, Tılmaç T. ve Kılıçhan, R.(2022) Turistlerin Turist Rehberlerinin Gastronomik Performanslarına Yönelik Algıları ve Yerel Yiyecek İçecek Tüketme Niyetleri Arasındaki İlişki: Kapadokya Örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10 (4), 3842-3864.
Jensen, Ø. (2010) Social Meditation in Remote Developing World Tourism Locations – the Significance of Social Ties Between Local Guides and Host Communities in Sustainable Tourism Development. Journal of Sustainable Tourism, 18(5), 615-633.
istanbulktb.gov.tr., (2025) (26.05.2025 tarihinde https://istanbul.ktb.gov.tr/TR-288365/turkiyenin-global-turizm-tanitim-platformu-goturkiyecom-.html adresinden ulaşılmıştır).
Karamustafa, K. Ve Çeşmeci, N. (2006) A Research on the Determination of Problems Encountered by Tourist Guides During Package Tour Operations, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 17 (1) Bahar, 70-86. ISSN: 1300-4220 (1990-2006).
Karamustafa ve Kılıçhan (2024) Bilgi-İletişim Ve Yapay Zekâ Teknolojileri Turist Rehberliği Mesleğinin Geleceği İçin Fırsat Mı Yoksa Tehdit Mi? Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 7(2), 634-645. ISSN: 2619-9548.
Kapadokya Alan Başkanlığı (2025) (26.05.2025 tarihinde https://kapadokyaalan.ktb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır ).
Kounavis, C. D., Kasimati, A. E., ve Zamani, E. D. (2021) Enhancing the tourism experience through mobile augmented reality: Challenges and prospects. International Journal of Engineering Business, 4, 1-6.
KUTO, Kuşadası Ticaret odası (2025) E-Ticaret ve Turizm Sektörü Raporu. (18.03.2025tarihinde https://kuto.org.tr/site/assets/files/1582/e-ticaret_ve_turizm_sektoru_raporu.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Küçükkömürler, S., Boran Şirvan, N., Ceyhun Sezgin, A., (2018) Dünyada ve Türkiye’de Gastronomi Turizmi. Uluslararası Turizm, İşletme, Ekonomi Dergisi, 2(2), 78-85. E-ISSN: 2602-4411.
Ktb.gov.tr (2025) 26.05.2025 tarihinde https://istanbul.ktb.gov.tr/TR-288365/turkiyenin-global-turizm-tanitim-platformu-goturkiyecom-.html adresinden ulaşılmıştır).
Lee, Y., Hu, C., Huang, C. ve Duan, L. (2017) The Concept Of Smart Tourism İn The Context Of Tourism İnformation Services. Tourism Management, 58, 293-300.
Lin, Y., Pearson, T. E. ve Cai, L. A. (2011) Food as a form of Destination Identity: A Tourism destination Brand Perspective. Hospitality ve Tourism Research, 11, 30-48.
Nabben, A., Wetzel, E., Oldani, E., Huyeng, J., Boel, M. ve Fan, Z. (2016) Smart technologies in tourism: case study on the influence of iBeacons on customer experience during the 2015 SAIL Amsterdam event. Holland: NHTV Breda University of Applied Sciences.
Özkan, Arslan A. (2024) Gastronomi ve Mutfak Sanatları Üzerine Güncel Araştırmalar-III. Özgür Publications:https://doi.org/10.58830/ozgur.pub484. License: CC-BY-N.C 4.0
Perez, P., Gonzalez-Sosa, E., Kachach, R., Ruiz, J., Benito, I., Pereira, F., & Villegas, A. (2019, March). Immersive gastronomic experience with distributed reality. In 2019 IEEE 5th Workshop on Everyday Virtual Reality (WEVR) (pp. 1-6). IEEE.
Rusmiati, D., Turgarini, D., Ningsiha, C. (2023). Implementatıon of Improving Tour Guide Skills in Gastronomic Tourism in Bandung City. Journal of Humanities and Social Studies, 7 (2), 476 -481.
Saeed, H., Shouman, A., Elfar, M., Shabka, M., Majumdar, S. and Horng-Lung, C. (2016) Near-field communication sensors and cloud-based smart restaurant management system. In: IEEE 3rd World Forum on Internet of Things (WF-IoT), 686-691.
Sahoo, D. (2020) Analysing the Tour Guides’ Perceptions About Gastronomy Tourism in Himachal Pradesh. In Gulsun, Y., Özlem Ö., Ceyhun, C. K. ve Abdullah, T. (Eds.), Cases on Tour Guide Practices for Alternative Tourism. IGI Global, 132 -153.
Styvén, M. E. ve Wallström, Å. (2019) Benefits and barriers for the use of digital channels among small tourism companies. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 19(1), 27-46.
Şahin, S. Tetik, N. Şahin B. ve Girgin, G.K. (2011) Culinary Tourism and The Role of Tourist Guides in Presenting Kitchen and Food Culture. Conference: XI. International Conference “Service Sector In Terms of Changing Environment” University of “ST. Kliment Ohridski” Bitola. Faculty of Tourism and Hospitality. Ohrid At: Ohrid
Topsakal, Y., Yüzbaşıoğlu, N., Çelik, P. ve Bahar, M. (2018) Turizm 4.0-Turist 5.0: İnsan Devriminin Neden Endüstri Devrimlerinden Bir Numara Önde Olduğuna İlişkin Bakış. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 1(2), 1-11.
Troshani, I., Janssen, M., Lymer, A., Parker, L.D. (2018) Digital transformation of business-to-government reporting: An institutional work perspective, International Journal of Accounting Information Systems, 31, 17-36.
Türk Dil Kurumu (2025) Dijitalleşme nedir? (27.03.2025 tarihinde https://www.google.com/search?q=TDK+dijitalle%C5%9Fme&rlz=1C1CHBD_trTR1045TR1045&oq=TDK+dijitalle%C5%9Fme+&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCTc5MzNqMGoxNagCCLACAfEFU-w_Jzwm8yo&sourceid=chrome&ie=UTF-8 adresinden ulaşılmıştır).
Türk Dil Kurumu, TDK (2025) Teknoloji nedir? (21.03.2025 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
TUREB (2025) Turist rehberliği meslek kanunu (18.03.2025 tarihinde https://www.tureb.org.tr/Sayfa?id=12 adresinden ulaşılmıştır).
TÜRSAB (2025) Turizmde dijitalleşme yol haritası, Seyahat Acentaları Dijital DönüşümRaporu.(02.02.2025tarihinde https://www.tursab.org.tr/apps/Files/Content/ad5f3ddb-5a11-410f-9e3c-fe8b2dc4df8b.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Ülkü, A. ve Göktaş, L. S. (2022) Tour Guide Competence in Gastronomy Tours. Journal of Tourismology, 8(2), 323-350.
https://doi.org/10.26650/jot.2022.8.2.1135008
Wang, D. ve Fesenmaier, D. R. (2013) Mobile applications in tourism and their impacts on consumer behavior. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 3(1), 18-31.
Verma, A., Prakash, S., Srivastava, V., Kumar, A. ve Mukhopadhyay, S. C. (2019) Sensing, controlling, and IoT infrastructure in smart building: a review. IEEE Sensors Journal, 19(20), 9036-9046.
Wang, D., & Xiang, Z. (2022). Mobile Applications and Their Role in Destination Management and Marketing. Journal of Travel Research, 61(3), 563-580.
Winter, M. (2011). Scan Me-Everybody's Guide to the Magical World of Qr Codes. Westsong Publishing, 2011.
World Federation of Tourist Guide, WFTGA. (2022) (24.02.2025 tarihinde https://www.facebook.com/wftga/posts/are-you-seeing-our-posts-but-still-wondering-exactly-what-we-do-as-tourist-guide/7343751035699823/ adresinden ulaşılmıştır).
Yıldız, E. ve Davutoğlu, A.N. (2020). Turizm 4.0’dan gastronomi 4.0’a giden yolda: Geleceğin restoranları ve yönetimi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(109), 301-318.
Referanslar
Aksoy, M., & Akbulut, B. A., (2017). Restoranlardaki Teknolojik Yeniliklerin Deneyim Pazarlaması Açısından Değerlendirilmesi. Uluslararası Kültürel Miras ve Turizm Kongresi, Konya, Turkey
Arslan Özkan, A. (2024) Gastronomy and Tourist Guidance. In: Yazıt, H. & Gençer, K. (eds.), Current Research on Gastronomy and Culinary Arts-III. Özgür Publications. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub484.c2002
Altinpinar, H. H., Kiraz, F., Özgül, O., Foto, Ö., ve Baldir, M. (2024) Mobil uygulamalar ve turizm: Keşfet Aksaray gezi rehberi önerisi. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 101-127. https://doi.org/10.38122/ased.1598381
Altunel, M. C., Yaşar Altunel, A. G. ve Pala, B. (2023). Mobil Rehber Uygulamaları Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies (AIST), 6 (2), 31-66.
Aydın, Ş. ve Çakır, M. Uçkan (2022). Gastronomi ve dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159. DOI:https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1123324
Bahar, M., Yüzbaşıoğlu, N. ve Topsakal, Y. (2019) Akıllı Turizm ve Süper Akıllı Turist Kavramları Işığında Geleceğin Turizm Rehberlerine Bakış. Journal of Travel and Tourism Research, 14, 72-93.
Baker, D. ve Evans, W. (2015) Digital information strategies: From applications and content to libraries and people. Chandos Publishing.
Başoda, A., Aylan, S., Kılıçhan, R., ve Acar, Y. (2018). Gastronomi Uzmanlığı, Turları ve Rehberliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1809-1826.
Bilir, Z. (2025) Gastronomide yeni bir pazarlama alanı: Nörogastronomi (15.03.2025tarihindehttps://www.turizmgunlugu.com/2020/05/23/gastronomide-yeni-bir-pazarlama-alani-norogastronomi/ adresinden ulaşılmıştır).
Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü, UNWTO (2017) UNWTO Annual Report 2017.(19.02.2025tarihinde https://www.unwto.org/global/publication/unwto-annual-report-2017 adresinden ulaşılmıştır).
Bouwman, H., Nikou, S. ve de Reuver, M. (2019) Digitalization, business models, and SMEs: How do business model innovation practices improve performance of digitalizing SMEs?. Telecommunications Policy, 43(9), 101828.
Buhalis, D., ve Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the internet—the state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609-623.
Buhalis, D., Amaranggana, A. (2014). Smart tourism destinations enhancing tourism experience through personalisation of services.Z. Xiang, I. Tussyadiah (Ed.), Information and Communication Technologies in Touris, (553-564). Switzerland: Springer.
Cavus, N. ve Kefas, K. (2014) Impacts of GPS-based mobile application for Tourism. In: 5th World Conference on Information Technology.
Choi, T. Y., Wang, Y. ve Sparks, B. (2019). Tourism and mobile applications: Emerging trends. Journal of Tourism Technology, 5(2), 145-160.
Cohen, B. (2012) The smart city wheel (10.04.2025 tarihinde https://www.smartcircle.org/smartcity/blog/boyd-cohen-the-smart-city-wheel/ adresinden ulaşılmıştır).
Dalkılıç, M., Yılmaz, A. ve Öztürk, H. (2014) Gelişen mobil seyahat uygulamaları ve kullanıcı deneyimi: İzmir örneği.Turizm ve Seyahat Araştırmaları Dergisi, 9(3), 120-135.
De Jong, A., Palladino, M., Puig, R. G., Romeo, G., Fava, N., Cafiero, C., Skoglund, W., Varley, P., Marciano, C., Laven, D. ve Sjölander-Lindq visit, A. (2018) Gastronomy Tourism: An Interdisciplinary Literature Review of Research Areas, Disciplines, and Dynamics. Journal of Gastronomy and Tourism, 3(2), 131–146.
Denizli Sesli Rehber (2024). Pamukkale Üniversitesi, Turizm Fakültesi, TÜBİTAK Projesi, Koordinatör Prof. Dr. Serkan Bertan. 18.02.2025 tarihinde https://seslirehber.pau.edu.tr/. https://www.youtube.com/watch?v=ZbF8he7RR adreslerinden ulaşılmıştır).
Dongwook, K. ve Sungbum, K. (2017) The Role of Mobile Technology in Tourism: Patents, Articles, News, and Mobile Tour App Reviews. Sustainability, 9(11), 2082. https://doi.org/10.3390/su9112082
Dülgaroğlu, O. (2021) Turizmde Dijitalleşme: Akıllı Turizm Uygulamaları, Dijital Turizm ve Turizm 4.0, Turizm ve İşletmecilik Dergisi, Journal of Tourism and Management, 2 (1), 01-15. https://doi.org/10.29329/jtm.2021.421.1
Düzgün, E. (2022) Turist Rehberlerinin Dijital Turizmdeki Gelişmelere Bakışı, Turizm Akademik Dergisi, 9 (1), 193-208.
Erkmen, B ve Güler, E. (2020) Turizm ve dijitalleşme: ‘Haskovo-Edirne kültürel ve tarihi destinasyonlar projesi’ örneği’, Tourism and Recreation, 2 (1), 111-118, E-ISSN: 2687-1971
Frost, W., Laing, J., Best, G., Williams, K., Strickland, P. ve Lade, C. (2017) Gastronomy, Tourism and the Media, Bristol: Channel View Publications.
Güner, D. ve Aydoğdu, A. (2022). Gastronomi Alanındaki Teknolojik Gelişmelere Yönelik Bir Değerlendirme: Dijital Gastronomi, Aydın Gastronomy, 6(1), 17-28. doı no: 10.17932/ıau.gastronomy.2017.016/gastronomy_v06i1002
Göktaş, L. S. ve Ülkü, A. (2021) Dijitalleşme sürecinde ortaya çıkan bir kavram: Dijital detoks tatili. Co-Editors.
Henderson, J. C. (2016) Local and traditional or global and modern? Food and tourism in Singapore. Journal of Gastronomy and Tourism, 2(1), 55-68.
Işık, Tılmaç T. ve Kılıçhan, R.(2022) Turistlerin Turist Rehberlerinin Gastronomik Performanslarına Yönelik Algıları ve Yerel Yiyecek İçecek Tüketme Niyetleri Arasındaki İlişki: Kapadokya Örneği, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10 (4), 3842-3864.
Jensen, Ø. (2010) Social Meditation in Remote Developing World Tourism Locations – the Significance of Social Ties Between Local Guides and Host Communities in Sustainable Tourism Development. Journal of Sustainable Tourism, 18(5), 615-633.
istanbulktb.gov.tr., (2025) (26.05.2025 tarihinde https://istanbul.ktb.gov.tr/TR-288365/turkiyenin-global-turizm-tanitim-platformu-goturkiyecom-.html adresinden ulaşılmıştır).
Karamustafa, K. Ve Çeşmeci, N. (2006) A Research on the Determination of Problems Encountered by Tourist Guides During Package Tour Operations, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 17 (1) Bahar, 70-86. ISSN: 1300-4220 (1990-2006).
Karamustafa ve Kılıçhan (2024) Bilgi-İletişim Ve Yapay Zekâ Teknolojileri Turist Rehberliği Mesleğinin Geleceği İçin Fırsat Mı Yoksa Tehdit Mi? Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 7(2), 634-645. ISSN: 2619-9548.
Kapadokya Alan Başkanlığı (2025) (26.05.2025 tarihinde https://kapadokyaalan.ktb.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır ).
Kounavis, C. D., Kasimati, A. E., ve Zamani, E. D. (2021) Enhancing the tourism experience through mobile augmented reality: Challenges and prospects. International Journal of Engineering Business, 4, 1-6.
KUTO, Kuşadası Ticaret odası (2025) E-Ticaret ve Turizm Sektörü Raporu. (18.03.2025tarihinde https://kuto.org.tr/site/assets/files/1582/e-ticaret_ve_turizm_sektoru_raporu.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Küçükkömürler, S., Boran Şirvan, N., Ceyhun Sezgin, A., (2018) Dünyada ve Türkiye’de Gastronomi Turizmi. Uluslararası Turizm, İşletme, Ekonomi Dergisi, 2(2), 78-85. E-ISSN: 2602-4411.
Ktb.gov.tr (2025) 26.05.2025 tarihinde https://istanbul.ktb.gov.tr/TR-288365/turkiyenin-global-turizm-tanitim-platformu-goturkiyecom-.html adresinden ulaşılmıştır).
Lee, Y., Hu, C., Huang, C. ve Duan, L. (2017) The Concept Of Smart Tourism İn The Context Of Tourism İnformation Services. Tourism Management, 58, 293-300.
Lin, Y., Pearson, T. E. ve Cai, L. A. (2011) Food as a form of Destination Identity: A Tourism destination Brand Perspective. Hospitality ve Tourism Research, 11, 30-48.
Nabben, A., Wetzel, E., Oldani, E., Huyeng, J., Boel, M. ve Fan, Z. (2016) Smart technologies in tourism: case study on the influence of iBeacons on customer experience during the 2015 SAIL Amsterdam event. Holland: NHTV Breda University of Applied Sciences.
Özkan, Arslan A. (2024) Gastronomi ve Mutfak Sanatları Üzerine Güncel Araştırmalar-III. Özgür Publications:https://doi.org/10.58830/ozgur.pub484. License: CC-BY-N.C 4.0
Perez, P., Gonzalez-Sosa, E., Kachach, R., Ruiz, J., Benito, I., Pereira, F., & Villegas, A. (2019, March). Immersive gastronomic experience with distributed reality. In 2019 IEEE 5th Workshop on Everyday Virtual Reality (WEVR) (pp. 1-6). IEEE.
Rusmiati, D., Turgarini, D., Ningsiha, C. (2023). Implementatıon of Improving Tour Guide Skills in Gastronomic Tourism in Bandung City. Journal of Humanities and Social Studies, 7 (2), 476 -481.
Saeed, H., Shouman, A., Elfar, M., Shabka, M., Majumdar, S. and Horng-Lung, C. (2016) Near-field communication sensors and cloud-based smart restaurant management system. In: IEEE 3rd World Forum on Internet of Things (WF-IoT), 686-691.
Sahoo, D. (2020) Analysing the Tour Guides’ Perceptions About Gastronomy Tourism in Himachal Pradesh. In Gulsun, Y., Özlem Ö., Ceyhun, C. K. ve Abdullah, T. (Eds.), Cases on Tour Guide Practices for Alternative Tourism. IGI Global, 132 -153.
Styvén, M. E. ve Wallström, Å. (2019) Benefits and barriers for the use of digital channels among small tourism companies. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 19(1), 27-46.
Şahin, S. Tetik, N. Şahin B. ve Girgin, G.K. (2011) Culinary Tourism and The Role of Tourist Guides in Presenting Kitchen and Food Culture. Conference: XI. International Conference “Service Sector In Terms of Changing Environment” University of “ST. Kliment Ohridski” Bitola. Faculty of Tourism and Hospitality. Ohrid At: Ohrid
Topsakal, Y., Yüzbaşıoğlu, N., Çelik, P. ve Bahar, M. (2018) Turizm 4.0-Turist 5.0: İnsan Devriminin Neden Endüstri Devrimlerinden Bir Numara Önde Olduğuna İlişkin Bakış. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 1(2), 1-11.
Troshani, I., Janssen, M., Lymer, A., Parker, L.D. (2018) Digital transformation of business-to-government reporting: An institutional work perspective, International Journal of Accounting Information Systems, 31, 17-36.
Türk Dil Kurumu (2025) Dijitalleşme nedir? (27.03.2025 tarihinde https://www.google.com/search?q=TDK+dijitalle%C5%9Fme&rlz=1C1CHBD_trTR1045TR1045&oq=TDK+dijitalle%C5%9Fme+&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCTc5MzNqMGoxNagCCLACAfEFU-w_Jzwm8yo&sourceid=chrome&ie=UTF-8 adresinden ulaşılmıştır).
Türk Dil Kurumu, TDK (2025) Teknoloji nedir? (21.03.2025 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
TUREB (2025) Turist rehberliği meslek kanunu (18.03.2025 tarihinde https://www.tureb.org.tr/Sayfa?id=12 adresinden ulaşılmıştır).
TÜRSAB (2025) Turizmde dijitalleşme yol haritası, Seyahat Acentaları Dijital DönüşümRaporu.(02.02.2025tarihinde https://www.tursab.org.tr/apps/Files/Content/ad5f3ddb-5a11-410f-9e3c-fe8b2dc4df8b.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Ülkü, A. ve Göktaş, L. S. (2022) Tour Guide Competence in Gastronomy Tours. Journal of Tourismology, 8(2), 323-350.
https://doi.org/10.26650/jot.2022.8.2.1135008
Wang, D. ve Fesenmaier, D. R. (2013) Mobile applications in tourism and their impacts on consumer behavior. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 3(1), 18-31.
Verma, A., Prakash, S., Srivastava, V., Kumar, A. ve Mukhopadhyay, S. C. (2019) Sensing, controlling, and IoT infrastructure in smart building: a review. IEEE Sensors Journal, 19(20), 9036-9046.
Wang, D., & Xiang, Z. (2022). Mobile Applications and Their Role in Destination Management and Marketing. Journal of Travel Research, 61(3), 563-580.
Winter, M. (2011). Scan Me-Everybody's Guide to the Magical World of Qr Codes. Westsong Publishing, 2011.
World Federation of Tourist Guide, WFTGA. (2022) (24.02.2025 tarihinde https://www.facebook.com/wftga/posts/are-you-seeing-our-posts-but-still-wondering-exactly-what-we-do-as-tourist-guide/7343751035699823/ adresinden ulaşılmıştır).
Yıldız, E. ve Davutoğlu, A.N. (2020). Turizm 4.0’dan gastronomi 4.0’a giden yolda: Geleceğin restoranları ve yönetimi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(109), 301-318.
