Yiyecek İçecek İşletmelerinde İnovasyon ve Değişen Yemek Deneyimi
Özet
Günümüzde inovasyon, her alanda olduğu gibi yiyecek içecek işletmeleri için de büyük önem arz etmektedir. İşletmelerin çok sayıda rakip işletmenin bulunduğu hizmet sektörünün zorlu rekabet ortamında varlığını gelecekte de sürdürmesi ancak çağın gerektirdiği inovasyonları gerçekleştirilmeleri ile mümkündür. Nitel araştırma yöntemlerine bağlı olarak hazırlanan bu bölümde, öncelikle inovasyon konusu açıklanmaya çalışılmış daha sonra alan ve fonksiyonel açıdan inovasyon çeşitlerine değinilmiştir. İnovasyon çeşitleri örnek verilerek açıklanmış daha sonra bu inovasyon çeşitlerine bağlı olarak yiyecek içecek işletmelerinde uygulanan yöntemler çeşitli görsellerle desteklenerek açıklanmış, bu inovasyonların işletmelere etkileri irdelenmiştir. Daha sonra yiyecek içecek işletmelerinde inovasyonun tüketici deneyimi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Son olarak inovasyonun yiyecek içecek işletmeleri üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri incelenmiştir.
Today, innovation is of great importance for food and beverage businesses, as it is in every field. In the tough competitive environment of the service sector, where there are many competing businesses, it is only possible for businesses to continue their existence in the future by implementing the innovations required by the age. In this section, which was prepared based on qualitative research methods, the subject of innovation was first tried to be explained, then the types of innovation were mentioned in terms of area and function. The types of innovation were explained by giving examples, then the methods applied in food and beverage businesses depending on these types of innovation were explained with the support of various visuals, and the effects of these innovations on businesses were examined. Then, the effects of innovation on consumer experience in food and beverage businesses were evaluated. Finally, the positive and negative effects of innovation on food and beverage businesses were examined.
Referanslar
Akkuş, Ç. (2019). “Restoran Atmosferi Algısının Sosyal Medya Paylaşımlarına Etkisi: Bir Temalı Restoran Örneği”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1): 628-642 https://doi.org/10.33206/mjss.467655
Alpaslan, K., Pamukçu, H., & Tanrısever, C. (2020). Moleküler gastronomi yöresel yemeklerde kullanılabilir mi?(Can molecular gastronomy be usefull for local food?). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(1), 231-256. DOI: 10.21325/jotags.2020.545
Arı, F. (2020). Yerel Kalkınma Ve İnovasyon. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 369-381. https://dergipark.org.tr/en/pub/duiibfd/issue/57937/796325
Aydın, Ş., & Uçkan Çakır, M. (2022). Gastronomi Ve Dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1123324
Ayyıldız, A. Y., & Eroğlu, E. (2021). Restoranlarda Kullanılan akıllı teknolojiler ve robot restoranlar hakkında tripadvisor’da yapılan yorumların değerlendirilmesi (Evaluation of Tripadvisor comments on smart technologies used in restaurants and robot restaurants). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 9(2), 1102-1122. DOI:10.21325/jotags.2021.831
Batu, A. (2019). Moleküler Gastronomi: Gıda Üretiminde Yeni Bir Devrim. Aydın Gastronomy, 3(1), 43-54. https://dergipark.org.tr/en/pub/aydingas/issue/42929/519654
Bayram, M., Görkem, O., Bayram, Ü. (2017). Başarılı Restoranların Müşterilerini Memnun Etme Yolları. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 328- 341) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Bekar, A., Gökgöz, H., Sürücü, Ç. (2017). Yiyecek İçecek İşletmelerinin E-tablet Menü Kullanımları. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 277- 287) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Cankül, D., Doğan, A., & Sönmez, B. (2018). Yiyecek-içecek işletmelerinde inovasyon ve artırılmış gerçeklik uygulamaları. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(3), 576-591. DOI: 10.20491/isarder.2018.488
Cankül, D., Metin, M., & Özvatan, D. (2018). Yiyecek içecek işletmeleri ve sosyal medya kullanimi (Food and beverage business and social media usage). Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 1(1), 29-37. DOI: 10.33083/joghat.2018.4
Çakıcı, A. C., Çalhan, H., & Karamustafa, K. (2016). Yiyecek Ve İçecek İşletmelerinde İnovasyon Ve Sürdürülebilir Rekabet Üstünlüğü İlişkisi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 11-39. https://dergipark.org.tr/en/pub/kusbd/issue/25163/265814
Çalışkan, H., Tekeloğlu, İ. M., & Gençer, K. (2023). Tematik Restoranlar ve Tematik Restoranların Turizm Sektörü Açısından Değerlendirilmesi. Turizm Ve İşletme Bilimleri Dergisi, 3(2), 155-174. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3154980
Çapraz, B., Ayyıldız Ünnü, N. A., Kelgokmen İlic, D., Kocamaz, M. (2014). Çalışanlar Perspektifinden İnovatif İş Davranışının Belirleyicileri: İzmir İlindeki Öncelikli Sektörlere İlişkin Bir Araştırma. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 3(1), 49-72. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/978218
Çavuşoğlu, M. (2023). Gastronomi Turizmine İnovatif Bir Model Önerisi: Yavaş Şehir Gökçeada’da Akıllı Yöresel Restoranlar. Girişimcilik İnovasyon Ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 7(14), 91-108. https://doi.org/10.31006/gipad.1370773
Çekal, N., & Memiş, B. (2020). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğrencilerinin Temalı Restoranlara İlişkin Tutum ve Davranışları. Aydın Gastronomy, 4(2), 63-72. DOI NO: 10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v04i2001
Çıtak, B. (2023) Yeni Restoran Konseptleri: Sanal Gerçeklik Ve Artırılmış Gerçeklik Deneyimi Sunan Restoranlar. Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/Profile/Burak-Citak/Publication/373977915_Yenı_Restoran_Konseptlerı_Sanal_Gerceklık_Ve_Artırılmıs_Gerceklık_Deneyımı_Sunan_Restoranlar/Links/6506102a9fdf0c69dfd17c9b/Yenı-Restoran-Konseptlerı-Sanal-Gerceklık-Ve-Artırılmıs-Gerceklık-Deneyımı-Sunan-Restoranlar.pdf
Çirişoğlu, E., Çetin, A.S. ve Albayrak, A. (2021, 27-28 May). Yiyecek İçecek İşletmelerinde Kullanılan Dijital Uygulamaların SWOT Analizi ile Değerlendirilmesi. 2nd International Congress of New Generations and New Trends in Tourism içinde (s. 127-136). Sakarya, Turkey. https://gavsispanel.gelisim.edu.tr/Document/ascetin/20210910121941039_588b9b81-4c0c-43cc-b9aa-a5f5e16cdedf.pdf
Çözeli, F., Doğdubay, M. (2017). Endüstri 4.0 Sanayi Devriminin Moleküler Mutfakta Uygulanabilirliği. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 471- 486) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Doğan, M. (2023). Yeşil Mutfak, Sürdürülebilirlik ve Gastronomi. Birol Saygı, Gül Yılmaz, (Ed.), Turizmin Gelişiminde Gastronomi Turizmi (s. 126-141) içinde. Eray Yayınları.
Doğdubay, M., Taşkın, E., & Yılmaz, M. (2022). Gastronomi 4.0 kavramı kapsamında nesnelerin internetinin (IOT) mutfaktaki yeri. Erişim adresi: https://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/16384
Edwards-Schachter, M. (2018). The nature and variety of innovation. International Journal of Innovation Studies, 2(2), 65-79. https://doi.org/10.1016/j.ijis.2018.08.004
Efe, M. N. (2024). İnovasyon Türleri Üzerine Bir Araştırma: Manisa İli İncelemesi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(02), 282-296. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1465916
Elçi, Ş., & Karataylı, İ. (2008). İnovasyon rehberi: Kârlılık ve rekabetin elkitabı. Technopolis Group Türkiye, 1-80. https://www.ansiad.org.tr/upload/2017020813054488-inovasyon.pdf
Ercan, F. & Yılmaz, Ö. (2022). Yiyecek içecek işletmelerinde QR menü uygulamalarının tüketiciler perspektifinden değerlendirilmesi. Turkish Studies - Social, 17(6), 1109-1131. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.64884
Erer, B., & Şahin, M. (2020). İnovasyon Konusu Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 12(23), 397-406. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.723053
Eşitti, B., & Erdem, S. H. (2017). Birey-Örgüt Uyumunun Örgütsel İnovasyon Üzerindeki Etkileri: Yiyecek-İçecek İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(4), 475-489. https://dergipark.org.tr/en/pub/mjss/issue/40527/486302
Frishammar, J., Kurkkio, M., Abrahamsson, L., & Lichtenthaler, U. (2012). Antecedents and consequences of firms’ process innovation capability: a literature review and a conceptual framework. IEEE Transactions on Engineering Management, 59(4), 519-529. DOI: 10.1109/TEM.2012.2187660
Hazarhun, E., & Yılmaz, Ö. D. (2020). Restoranlarda Dijital Dönüşüm: Touch Restoran Örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research, 4(3), 384-399. https://doi.org/10.32958/gastoria.803143
İbiş, S. (2022). Gastronomi ve inovasyon ilişkisi üzerine kavramsal bir değerlendirme. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 288-298. https://dergipark.org.tr/tr/pub/saktad/issue/72444/1078508
İnanç, Ş. ve İnanç, K., (2018). Organizasyonel İnovasyon ve İşletme İçi Motivasyon Unsurları İlişkisi. X. Uluslararası Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Kongreler Serisi. 27-28 Ekim. Ohrid / Makedonya. https://www.researchgate.net/profile/Oezlem-Erguet/publication/331480725_Cok_Yunlu_Kontenjans_Tablolarinin_Gorsellestirilmesi_Saglik_Verileri_Uzerine_Bir_Uygulama/links/5e3302d0a6fdccd96578e69b/Cok-Yuenlue-Kontenjans-Tablolarinin-Goersellestirilmesi-Saglik-Verileri-Uezerine-Bir-Uygulama.pdf#page=552
İş, M. (2024). Sustainability of robotic applications in gastronomy. IV. International Sustainable Tourism Congress, (171-180). October 03-04, 2024, Aksaray/Türkiye https://www.researchgate.net/profile/Elif-Demir-14/publication/387176090_Turizm_Kalkinma_Planlarinda_Surdurulebilirlik_Politikalarinin_Karsilastirmali_Olarak_Incelenmesi/links/676300868465b54be4e6bc2a/Turizm-Kalkinma-Planlarinda-Suerdueruelebilirlik-Politikalarinin-Karsilastirmali-Olarak-Incelenmesi.pdf#page=181
Kafadar, A. M. H. (2022). Yiyecek ve İçecek İşletmelerinde İnovatif Uygulamaların Belirlenmesi: İstanbul Örneği [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı], Konya. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/20.500.12452/8171
Kapucuoğlu, M. İ. (2024). Türk mutfağının sürdürülmesinde unutulmaya yüz tutan lezzetlerin yeniden ortaya çıkarılması: deneysel bir tasarım [Doktora Tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi]. Erişim Adresi: https://acikerisim.subu.edu.tr/yayinaea/900609_67e3d1e4dc187.pdf
Karabıyık Yerden, N., Değerli, B., Uydacı, M., Ergün Tuncay, İ. (2020). Deneyimsel Pazarlamada Gastronomi Turizmi Açısından Artırılmış Gerçeklik Uygulaması Kullanımının Deneyim Değeri Üzerine Etkisi: Artırılmış Gerçeklik Menü Uygulaması Üzerine Bir Araştırma. Beykoz Akademi Dergisi, 8(1), 174-193. https://doi.org/10.14514/byk.m.26515393.2020.8/1.174-19
Karaca, K. Ç. (2024). Simülasyon teorisi kapsamında etnik restoranlarda algı yönetiminin müşteri deneyimi üzerindeki etkisi. [Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Erişim adresi: https://acikerisim.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/14823
Kaya, S., Ercan, M. O., & Erdoğan, T. (2024). Füzyon Mutfak Üzerine Yapılan Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 540-560. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1491893
Kaynak, S., & Demir, A. (2015). İmalat Sektöründe İnovasyon Uygulamaları: TRA1 Düzey 2 Bölgesinde Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3). https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/712092
Keşkekci, D., & Gençer, K. (2023). Yiyecek içecek işletmelerinde dijital dönüşüm. Journal of Travel and Tourism Research, 22(22), 116-130. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2922352
Kumaş, H. (2021). Moleküler gastronomi ve Kıbrıs gastronomisinde kullanılabilirliğine yönelik araştırma [Master's thesis, Eastern Mediterranean University (EMU)-Doğu Akdeniz Üniversitesi] (DAÜ) http://hdl.handle.net/11129/5713
Kumlu, S. T., Özkul, E., & Uca, S. (2022). Restoranlarda Kullanılan Artırılmış Gerçeklik (Ar) Uygulamalarının Hizmet Kalitesi Açısından Değerlendirilmesi. Kalite Ve Strateji Yönetimi Dergisi, 2(1), 23-38. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2144959
Kurnaz, A. (2019). Restoran İşletmelerinde Sosyal Medya Kullanımı: Marmaris Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1042-1054. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=816440
Memiş, S., & Korucuk, S. (2022). Hızlı Yemek (Fast Food) Sektöründe Pazarlama İnovasyon Kriterlerinin Belirlenmesi Ve Firma Seçimi: Giresun İli Uygulaması. Verimlilik Dergisi (1), 47-59. https://doi.org/10.51551/verimlilik.907376
Noyan, E. (2023). Mobil Uygulamalar Üzerinden Yemek Teslimatı Yapan İşletmelerin Veri Zarflama Yöntemi İle Analizi. Black Sea Journal of Public and Social Science, 6(2), 40-47. https://doi.org/10.52704/bssocialscience.1214129
Ölmez, M. (2023). Gastronomik Sunum Teknikleri., Akmeşe, Kadriye Alev (Ed.), Gastronomi ve Mutfak Sanatları Temel Kavramlar ve Güncel Konular (s. 239-264) içinde. İstanbul: Eğitim Yayınevi
Önel, E., Özer, A. N., & Temeloğlu, E. (2024). Temalı Kafelerin Atmosferine Yönelik Tripadvisor Yorumlarının İncelenmesi (Examining Tripadvisor Comments Regarding the Atmosphere of Themed Cafes). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(4), 3106-3125. DOI: 10.21325/jotags.2024.1528
Özdemir, L., & Sönmez, R. V. (2018). Örgütsel Kültürün Ürün İnovasyonu Üzerinde Etkisine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 9(21), 14-26. DOI: 10.21076/vizyoner.397624
Özgürel, G., Kılıç Şahin, S. (2021). Turizmde Robotlaşma: Yiyecek-İçecek Sektöründe Robot Şefler ve Robot Garsonlar. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1849-1882. https://doi.org/10.26466/opus.899296
Pekerşen, Y., & Kaplan, M. (2020). Tüketicilerin Yeme İçme Alışkanlıkları ve Yiyecek-İçecek İşletmesi Tercihlerinde Sosyal Medya Kullanımının Rolü: Muğla Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2362-2381. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=970081
Purchase, S., & Volery, T. (2020). Marketing innovation: a systematic review. Journal of Marketing Management, 36(9-10), 763-793. https://doi.org/10.1080/0267257X.2020.1774631
Solmaz, R. (2024). Turistlerin restoran yenilikçiliği algılamalarının tekrar ziyaret etme ve hizmet robotu kullanma isteği üzerindeki etkisinde dijital teknolojiye yönelik tutumun rolü: Kapadokya örneği. [Doktora Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Turizm Araştırmaları Enstitüsü]. Erişim Adresi: https://acikerisim.nevsehir.edu.tr/handle/20.500.11787/8714
Sünnetçıoğlu, S., Yıldırım, H. M., & Aksu, M. (2017). Restoranlardaki Fiziksel Kanıtların Tüketicilerin Fiyat Algısı Üzerindeki Rolü: Ekşisözlük Yorumlarının Değerlendirilmesi. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 303- 314) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Süren, T., & Ateş, A. (2023). Reflections of Different Service Practices in Food and Beverage Businesses on Customer Evaluation Process. Electronic Turkish Studies, 18(3). https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6994
Şahin, A., Doğdubay, M. (2017). Endüstri 4.0’ın Yiyecek Ve İçecek Sektöründe Kullanılabilirliği (Swot/Gzft Analizi İle Bir Değerlendirme). Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 456- 470) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Şen, N. (2022). Yiyecek içecek işletmelerinde dijital pazarlama ve teknoloji, Yiyecek İçecek İşletmelerinde Pazarlama, Burhanettin Zengin, Muhammed Taş, (Ed.), Yiyecek İçecek İşletmelerinde Pazarlama (s. 211-244) içinde. Çanakkale: Paradigma Akademi.
Şimşek, E., & Cinnioğlu, H. (2023). Turizm İşletmelerinde Karekod Kullanımı. Kalemci Tüzün, İ. (ed), Öksüz, M. (Ed.) Turizm Alanında Çok Yönlü Araştırmalar II (s. 157- 176) içinde. Gaziantep: Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub143
Şimşek, G., & Giray, R. (2022). Ulusal Yenilik Sistemi Perspektifiyle İnovasyon Türlerinin İncelenmesi. International Journal of Social Sciences, 19. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1092431
Tunç Abubakar, T., Çetinkaya Bozkurt, Ö., & Kalkan, A. (2022). Büyük Veri Kullanımının Türk İşletmelerinin Ürün Ve Süreç İnovasyonu Üzerindeki Etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(1), 87-103. https://doi.org/10.31671/doujournal.1064642
Uygun, A. İ. (2020). Mutfakta Yeni Trend: Moleküler Gastronomi. Turizm Çalışmaları Dergisi, 2(2), 15-20. https://dergipark.org.tr/en/pub/tucade/issue/59173/825720
Uzun, C. (2020). Turizm İşletmelerinde İnovasyon Stratejileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 23(2), 271-294. https://dergipark.org.tr/en/pub/ahbvtfd/issue/58426/738028
Vatan, A. (2010). Turizm İşletmelerinde İnovasyon: İstanbul’daki 5 Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma, Yayımlanmamış [Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü], Balıkesir. Erişim adresi: https://acikerisim.balikesir.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12462/2063/Ahmet_Vatan.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Yıldız, E., & Buyruk, L. (2024). Potansiyel Tüketicilerin 3D Baskılı Yiyeceklere Yönelik Algılarının Davranışsal Niyete Etkisi: Çeşitlilik Arayışının Düzenleyici Rolü (The Effect of Potential Consumers’ Perceptions of 3D Printed Foods on Behavioral Intention: The Moderating Role of Varie. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(1), 353-375. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1383
Yu, J. C., Wu, Y. J. Z., & Shin, W. S. (2025). From waste to value: Integrating legume byproducts into sustainable industrialization. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 24(3) https://doi.org/10.1111/1541-4337.70174
Zengin, B., & Dursun, C. (2017). Otel işletmelerinde uygulanan inovatif faaliyetlerin rekabet avantajı üzerine etkileri: doğu marmara örneği. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 6(2), 38-58. https://dergipark.org.tr/en/pub/turar/issue/39663/469349
Referanslar
Akkuş, Ç. (2019). “Restoran Atmosferi Algısının Sosyal Medya Paylaşımlarına Etkisi: Bir Temalı Restoran Örneği”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1): 628-642 https://doi.org/10.33206/mjss.467655
Alpaslan, K., Pamukçu, H., & Tanrısever, C. (2020). Moleküler gastronomi yöresel yemeklerde kullanılabilir mi?(Can molecular gastronomy be usefull for local food?). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(1), 231-256. DOI: 10.21325/jotags.2020.545
Arı, F. (2020). Yerel Kalkınma Ve İnovasyon. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 369-381. https://dergipark.org.tr/en/pub/duiibfd/issue/57937/796325
Aydın, Ş., & Uçkan Çakır, M. (2022). Gastronomi Ve Dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1123324
Ayyıldız, A. Y., & Eroğlu, E. (2021). Restoranlarda Kullanılan akıllı teknolojiler ve robot restoranlar hakkında tripadvisor’da yapılan yorumların değerlendirilmesi (Evaluation of Tripadvisor comments on smart technologies used in restaurants and robot restaurants). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 9(2), 1102-1122. DOI:10.21325/jotags.2021.831
Batu, A. (2019). Moleküler Gastronomi: Gıda Üretiminde Yeni Bir Devrim. Aydın Gastronomy, 3(1), 43-54. https://dergipark.org.tr/en/pub/aydingas/issue/42929/519654
Bayram, M., Görkem, O., Bayram, Ü. (2017). Başarılı Restoranların Müşterilerini Memnun Etme Yolları. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 328- 341) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Bekar, A., Gökgöz, H., Sürücü, Ç. (2017). Yiyecek İçecek İşletmelerinin E-tablet Menü Kullanımları. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 277- 287) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Cankül, D., Doğan, A., & Sönmez, B. (2018). Yiyecek-içecek işletmelerinde inovasyon ve artırılmış gerçeklik uygulamaları. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(3), 576-591. DOI: 10.20491/isarder.2018.488
Cankül, D., Metin, M., & Özvatan, D. (2018). Yiyecek içecek işletmeleri ve sosyal medya kullanimi (Food and beverage business and social media usage). Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 1(1), 29-37. DOI: 10.33083/joghat.2018.4
Çakıcı, A. C., Çalhan, H., & Karamustafa, K. (2016). Yiyecek Ve İçecek İşletmelerinde İnovasyon Ve Sürdürülebilir Rekabet Üstünlüğü İlişkisi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 11-39. https://dergipark.org.tr/en/pub/kusbd/issue/25163/265814
Çalışkan, H., Tekeloğlu, İ. M., & Gençer, K. (2023). Tematik Restoranlar ve Tematik Restoranların Turizm Sektörü Açısından Değerlendirilmesi. Turizm Ve İşletme Bilimleri Dergisi, 3(2), 155-174. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3154980
Çapraz, B., Ayyıldız Ünnü, N. A., Kelgokmen İlic, D., Kocamaz, M. (2014). Çalışanlar Perspektifinden İnovatif İş Davranışının Belirleyicileri: İzmir İlindeki Öncelikli Sektörlere İlişkin Bir Araştırma. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 3(1), 49-72. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/978218
Çavuşoğlu, M. (2023). Gastronomi Turizmine İnovatif Bir Model Önerisi: Yavaş Şehir Gökçeada’da Akıllı Yöresel Restoranlar. Girişimcilik İnovasyon Ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 7(14), 91-108. https://doi.org/10.31006/gipad.1370773
Çekal, N., & Memiş, B. (2020). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğrencilerinin Temalı Restoranlara İlişkin Tutum ve Davranışları. Aydın Gastronomy, 4(2), 63-72. DOI NO: 10.17932/IAU.GASTRONOMY.2017.016/gastronomy_v04i2001
Çıtak, B. (2023) Yeni Restoran Konseptleri: Sanal Gerçeklik Ve Artırılmış Gerçeklik Deneyimi Sunan Restoranlar. Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/Profile/Burak-Citak/Publication/373977915_Yenı_Restoran_Konseptlerı_Sanal_Gerceklık_Ve_Artırılmıs_Gerceklık_Deneyımı_Sunan_Restoranlar/Links/6506102a9fdf0c69dfd17c9b/Yenı-Restoran-Konseptlerı-Sanal-Gerceklık-Ve-Artırılmıs-Gerceklık-Deneyımı-Sunan-Restoranlar.pdf
Çirişoğlu, E., Çetin, A.S. ve Albayrak, A. (2021, 27-28 May). Yiyecek İçecek İşletmelerinde Kullanılan Dijital Uygulamaların SWOT Analizi ile Değerlendirilmesi. 2nd International Congress of New Generations and New Trends in Tourism içinde (s. 127-136). Sakarya, Turkey. https://gavsispanel.gelisim.edu.tr/Document/ascetin/20210910121941039_588b9b81-4c0c-43cc-b9aa-a5f5e16cdedf.pdf
Çözeli, F., Doğdubay, M. (2017). Endüstri 4.0 Sanayi Devriminin Moleküler Mutfakta Uygulanabilirliği. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 471- 486) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Doğan, M. (2023). Yeşil Mutfak, Sürdürülebilirlik ve Gastronomi. Birol Saygı, Gül Yılmaz, (Ed.), Turizmin Gelişiminde Gastronomi Turizmi (s. 126-141) içinde. Eray Yayınları.
Doğdubay, M., Taşkın, E., & Yılmaz, M. (2022). Gastronomi 4.0 kavramı kapsamında nesnelerin internetinin (IOT) mutfaktaki yeri. Erişim adresi: https://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/16384
Edwards-Schachter, M. (2018). The nature and variety of innovation. International Journal of Innovation Studies, 2(2), 65-79. https://doi.org/10.1016/j.ijis.2018.08.004
Efe, M. N. (2024). İnovasyon Türleri Üzerine Bir Araştırma: Manisa İli İncelemesi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(02), 282-296. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1465916
Elçi, Ş., & Karataylı, İ. (2008). İnovasyon rehberi: Kârlılık ve rekabetin elkitabı. Technopolis Group Türkiye, 1-80. https://www.ansiad.org.tr/upload/2017020813054488-inovasyon.pdf
Ercan, F. & Yılmaz, Ö. (2022). Yiyecek içecek işletmelerinde QR menü uygulamalarının tüketiciler perspektifinden değerlendirilmesi. Turkish Studies - Social, 17(6), 1109-1131. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.64884
Erer, B., & Şahin, M. (2020). İnovasyon Konusu Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 12(23), 397-406. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.723053
Eşitti, B., & Erdem, S. H. (2017). Birey-Örgüt Uyumunun Örgütsel İnovasyon Üzerindeki Etkileri: Yiyecek-İçecek İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(4), 475-489. https://dergipark.org.tr/en/pub/mjss/issue/40527/486302
Frishammar, J., Kurkkio, M., Abrahamsson, L., & Lichtenthaler, U. (2012). Antecedents and consequences of firms’ process innovation capability: a literature review and a conceptual framework. IEEE Transactions on Engineering Management, 59(4), 519-529. DOI: 10.1109/TEM.2012.2187660
Hazarhun, E., & Yılmaz, Ö. D. (2020). Restoranlarda Dijital Dönüşüm: Touch Restoran Örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research, 4(3), 384-399. https://doi.org/10.32958/gastoria.803143
İbiş, S. (2022). Gastronomi ve inovasyon ilişkisi üzerine kavramsal bir değerlendirme. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 288-298. https://dergipark.org.tr/tr/pub/saktad/issue/72444/1078508
İnanç, Ş. ve İnanç, K., (2018). Organizasyonel İnovasyon ve İşletme İçi Motivasyon Unsurları İlişkisi. X. Uluslararası Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Kongreler Serisi. 27-28 Ekim. Ohrid / Makedonya. https://www.researchgate.net/profile/Oezlem-Erguet/publication/331480725_Cok_Yunlu_Kontenjans_Tablolarinin_Gorsellestirilmesi_Saglik_Verileri_Uzerine_Bir_Uygulama/links/5e3302d0a6fdccd96578e69b/Cok-Yuenlue-Kontenjans-Tablolarinin-Goersellestirilmesi-Saglik-Verileri-Uezerine-Bir-Uygulama.pdf#page=552
İş, M. (2024). Sustainability of robotic applications in gastronomy. IV. International Sustainable Tourism Congress, (171-180). October 03-04, 2024, Aksaray/Türkiye https://www.researchgate.net/profile/Elif-Demir-14/publication/387176090_Turizm_Kalkinma_Planlarinda_Surdurulebilirlik_Politikalarinin_Karsilastirmali_Olarak_Incelenmesi/links/676300868465b54be4e6bc2a/Turizm-Kalkinma-Planlarinda-Suerdueruelebilirlik-Politikalarinin-Karsilastirmali-Olarak-Incelenmesi.pdf#page=181
Kafadar, A. M. H. (2022). Yiyecek ve İçecek İşletmelerinde İnovatif Uygulamaların Belirlenmesi: İstanbul Örneği [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı], Konya. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/20.500.12452/8171
Kapucuoğlu, M. İ. (2024). Türk mutfağının sürdürülmesinde unutulmaya yüz tutan lezzetlerin yeniden ortaya çıkarılması: deneysel bir tasarım [Doktora Tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi]. Erişim Adresi: https://acikerisim.subu.edu.tr/yayinaea/900609_67e3d1e4dc187.pdf
Karabıyık Yerden, N., Değerli, B., Uydacı, M., Ergün Tuncay, İ. (2020). Deneyimsel Pazarlamada Gastronomi Turizmi Açısından Artırılmış Gerçeklik Uygulaması Kullanımının Deneyim Değeri Üzerine Etkisi: Artırılmış Gerçeklik Menü Uygulaması Üzerine Bir Araştırma. Beykoz Akademi Dergisi, 8(1), 174-193. https://doi.org/10.14514/byk.m.26515393.2020.8/1.174-19
Karaca, K. Ç. (2024). Simülasyon teorisi kapsamında etnik restoranlarda algı yönetiminin müşteri deneyimi üzerindeki etkisi. [Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Erişim adresi: https://acikerisim.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/14823
Kaya, S., Ercan, M. O., & Erdoğan, T. (2024). Füzyon Mutfak Üzerine Yapılan Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 540-560. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1491893
Kaynak, S., & Demir, A. (2015). İmalat Sektöründe İnovasyon Uygulamaları: TRA1 Düzey 2 Bölgesinde Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3). https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/712092
Keşkekci, D., & Gençer, K. (2023). Yiyecek içecek işletmelerinde dijital dönüşüm. Journal of Travel and Tourism Research, 22(22), 116-130. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2922352
Kumaş, H. (2021). Moleküler gastronomi ve Kıbrıs gastronomisinde kullanılabilirliğine yönelik araştırma [Master's thesis, Eastern Mediterranean University (EMU)-Doğu Akdeniz Üniversitesi] (DAÜ) http://hdl.handle.net/11129/5713
Kumlu, S. T., Özkul, E., & Uca, S. (2022). Restoranlarda Kullanılan Artırılmış Gerçeklik (Ar) Uygulamalarının Hizmet Kalitesi Açısından Değerlendirilmesi. Kalite Ve Strateji Yönetimi Dergisi, 2(1), 23-38. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2144959
Kurnaz, A. (2019). Restoran İşletmelerinde Sosyal Medya Kullanımı: Marmaris Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1042-1054. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=816440
Memiş, S., & Korucuk, S. (2022). Hızlı Yemek (Fast Food) Sektöründe Pazarlama İnovasyon Kriterlerinin Belirlenmesi Ve Firma Seçimi: Giresun İli Uygulaması. Verimlilik Dergisi (1), 47-59. https://doi.org/10.51551/verimlilik.907376
Noyan, E. (2023). Mobil Uygulamalar Üzerinden Yemek Teslimatı Yapan İşletmelerin Veri Zarflama Yöntemi İle Analizi. Black Sea Journal of Public and Social Science, 6(2), 40-47. https://doi.org/10.52704/bssocialscience.1214129
Ölmez, M. (2023). Gastronomik Sunum Teknikleri., Akmeşe, Kadriye Alev (Ed.), Gastronomi ve Mutfak Sanatları Temel Kavramlar ve Güncel Konular (s. 239-264) içinde. İstanbul: Eğitim Yayınevi
Önel, E., Özer, A. N., & Temeloğlu, E. (2024). Temalı Kafelerin Atmosferine Yönelik Tripadvisor Yorumlarının İncelenmesi (Examining Tripadvisor Comments Regarding the Atmosphere of Themed Cafes). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(4), 3106-3125. DOI: 10.21325/jotags.2024.1528
Özdemir, L., & Sönmez, R. V. (2018). Örgütsel Kültürün Ürün İnovasyonu Üzerinde Etkisine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 9(21), 14-26. DOI: 10.21076/vizyoner.397624
Özgürel, G., Kılıç Şahin, S. (2021). Turizmde Robotlaşma: Yiyecek-İçecek Sektöründe Robot Şefler ve Robot Garsonlar. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1849-1882. https://doi.org/10.26466/opus.899296
Pekerşen, Y., & Kaplan, M. (2020). Tüketicilerin Yeme İçme Alışkanlıkları ve Yiyecek-İçecek İşletmesi Tercihlerinde Sosyal Medya Kullanımının Rolü: Muğla Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2362-2381. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=970081
Purchase, S., & Volery, T. (2020). Marketing innovation: a systematic review. Journal of Marketing Management, 36(9-10), 763-793. https://doi.org/10.1080/0267257X.2020.1774631
Solmaz, R. (2024). Turistlerin restoran yenilikçiliği algılamalarının tekrar ziyaret etme ve hizmet robotu kullanma isteği üzerindeki etkisinde dijital teknolojiye yönelik tutumun rolü: Kapadokya örneği. [Doktora Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Turizm Araştırmaları Enstitüsü]. Erişim Adresi: https://acikerisim.nevsehir.edu.tr/handle/20.500.11787/8714
Sünnetçıoğlu, S., Yıldırım, H. M., & Aksu, M. (2017). Restoranlardaki Fiziksel Kanıtların Tüketicilerin Fiyat Algısı Üzerindeki Rolü: Ekşisözlük Yorumlarının Değerlendirilmesi. Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 303- 314) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Süren, T., & Ateş, A. (2023). Reflections of Different Service Practices in Food and Beverage Businesses on Customer Evaluation Process. Electronic Turkish Studies, 18(3). https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6994
Şahin, A., Doğdubay, M. (2017). Endüstri 4.0’ın Yiyecek Ve İçecek Sektöründe Kullanılabilirliği (Swot/Gzft Analizi İle Bir Değerlendirme). Düriye Bozok, Cevdet Avcıkurt, Murat Doğdubay, Mehmet Sarıoğlan, Göksel Kemal Girgin, (Ed.), Gastronomi Üzerine Araştırmalar (s. 456- 470) içinde. Ankara: Detay Yayıncılık
Şen, N. (2022). Yiyecek içecek işletmelerinde dijital pazarlama ve teknoloji, Yiyecek İçecek İşletmelerinde Pazarlama, Burhanettin Zengin, Muhammed Taş, (Ed.), Yiyecek İçecek İşletmelerinde Pazarlama (s. 211-244) içinde. Çanakkale: Paradigma Akademi.
Şimşek, E., & Cinnioğlu, H. (2023). Turizm İşletmelerinde Karekod Kullanımı. Kalemci Tüzün, İ. (ed), Öksüz, M. (Ed.) Turizm Alanında Çok Yönlü Araştırmalar II (s. 157- 176) içinde. Gaziantep: Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub143
Şimşek, G., & Giray, R. (2022). Ulusal Yenilik Sistemi Perspektifiyle İnovasyon Türlerinin İncelenmesi. International Journal of Social Sciences, 19. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1092431
Tunç Abubakar, T., Çetinkaya Bozkurt, Ö., & Kalkan, A. (2022). Büyük Veri Kullanımının Türk İşletmelerinin Ürün Ve Süreç İnovasyonu Üzerindeki Etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(1), 87-103. https://doi.org/10.31671/doujournal.1064642
Uygun, A. İ. (2020). Mutfakta Yeni Trend: Moleküler Gastronomi. Turizm Çalışmaları Dergisi, 2(2), 15-20. https://dergipark.org.tr/en/pub/tucade/issue/59173/825720
Uzun, C. (2020). Turizm İşletmelerinde İnovasyon Stratejileri. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 23(2), 271-294. https://dergipark.org.tr/en/pub/ahbvtfd/issue/58426/738028
Vatan, A. (2010). Turizm İşletmelerinde İnovasyon: İstanbul’daki 5 Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma, Yayımlanmamış [Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü], Balıkesir. Erişim adresi: https://acikerisim.balikesir.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12462/2063/Ahmet_Vatan.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Yıldız, E., & Buyruk, L. (2024). Potansiyel Tüketicilerin 3D Baskılı Yiyeceklere Yönelik Algılarının Davranışsal Niyete Etkisi: Çeşitlilik Arayışının Düzenleyici Rolü (The Effect of Potential Consumers’ Perceptions of 3D Printed Foods on Behavioral Intention: The Moderating Role of Varie. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(1), 353-375. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1383
Yu, J. C., Wu, Y. J. Z., & Shin, W. S. (2025). From waste to value: Integrating legume byproducts into sustainable industrialization. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 24(3) https://doi.org/10.1111/1541-4337.70174
Zengin, B., & Dursun, C. (2017). Otel işletmelerinde uygulanan inovatif faaliyetlerin rekabet avantajı üzerine etkileri: doğu marmara örneği. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 6(2), 38-58. https://dergipark.org.tr/en/pub/turar/issue/39663/469349
