Farklı İhtiyaçlar, Ortak Hedefler: Birleştirilmiş Sınıflarda Farklılaştırılmış Öğretim
Özet
Bu bölüm, birleştirilmiş sınıflarda farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının kuramsal temellerini ele almakta ve bu konuda öğretmenlerde farkındalık geliştirmeyi amaçlamaktadır. İlk olarak, birleştirilmiş sınıf kavramı tanımlanmakta; Türkiye’deki uygulamaların nedenleri, yapısal özellikleri ve öğretim süreçleri ayrıntılı şekilde incelenmektedir. Bu sınıf modelinin güçlü yönleri ve karşılaşılan sınırlılıklar da kapsamlı biçimde değerlendirilmektedir. Bölümün ikinci kısmında ise, farklılaştırılmış öğretimin kuramsal altyapısı sunulmakta ve özellikle sosyal adalet temelli pedagojik duyarlılık gibi yaklaşımlar üzerinden öğretimin nasıl bireyselleştirilebileceği açıklanmaktadır. İçeriğin, öğretim sürecinin, ürünün ve öğrenme ortamının farklılaştırılmasına yönelik stratejiler örneklerle desteklenmektedir. Ayrıca, bu yaklaşımın etkili biçimde uygulanabilmesi için öğretmenlerin sahip olması gereken pedagojik yeterlikler ve mesleki donanımlar ele alınmaktadır. Bölüm, öğretmen ve öğretmen adaylarına birleştirilmiş sınıflarda öğrenci merkezli, kapsayıcı ve bireyselleştirilmiş öğretimi planlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerinde rehberlik etmeyi hedeflemektedir. Bu yolla, her öğrencinin öğrenme sürecine etkin biçimde katılabileceği ve potansiyelini gerçekleştirebileceği adil ve destekleyici bir öğrenme ortamının oluşturulması amaçlanmaktadır.
Referanslar
Akbaşlı, S., & Pilten, Ö. (1999). Birleştirilmiş sınıflarda öğretim. Konya: Mikro Yayınları.
Avcı, S., Yüksel, A., Kalı Soyer, M., & Balıkçıoğlu, S. (2009). The cognitive and affective changes caused by the differentiated classroom environment designed for the subject of poetry. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1069-1084.
Beler, Y., & Avcı, S. (2011). Öğretimin farklılaştırılmasında etkili bir strateji: Katlı öğretim. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 109-126.
Cornish, L. (2010). Multiage classes - What’s in a name? Journal of Multiage Education, 4(2), 7-11. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.909066382893421
Education Reform Initiative [ERI]. (2023). Education monitoring report 2023. https://www.egitimreformugirisimi.org/wp-content/uploads/2023/12/EgitimIzlemeRaporu2023.pdf
Erdem, A. R. (2015). Birleştirilmiş sınıflarda öğretim (7th ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.
Heacox, D. (2002). Differentiating instruction in the regular classroom: How to reach and teach all learners, grades 3-12. ABD: Free Spirit Publishing.
Hyry-Beihammer, E. K., & Hascher, T. (2015). Multigrade teaching in primary education as a promising pedagogy for teacher education in Austria and Finland. Advances in Research on Teaching, 22C(Part C), 89-113. https://doi.org/10.1108/S1479-368720150000022005
Karaduman, B. (2025). 2024 Fen Bilimleri dersi öğretim programında (Maarif Model) farklılaştırma uygulamaları ve örnekleri. In H. Ş. Ayvacı (Ed.), Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Fen Bilimleri Öğretmen ve Öğretmen Adayları için MEB 2024 (Maarif Modeli) Analizi (pp. 189-216). PegemA Yayıncılık.
Karakuş, F. (2019). Birleştirilmiş sınıflarda öğretim dersine yönelik öğretim programı geliştirme çalışması [Unpublished doctoral dissertation]. Çukurova University.
Köksal, K. (2005). Birleştirilmiş sınıflarda öğretim (3rd ed.). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Levy, H. M. (2008). Meeting the needs of all students through differentiated instruction: Helping every child reach and exceed standards. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 81(4), 161-164.
Little, A. W. (1995). Multi-grade teaching: A review of research and practice. London: Department for International Development. Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED459042.pdf
MEB. (2000). İlköğretim birleştirilmiş sınıflar fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmen kılavuz kitabı. Ankara: MEB Yayınları.
MEB. (2024). National education statistics 2023/2024 formal education. Ankara: Resmi İstatistik. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_10/11230736_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2023_2024.pdf
Mulryan-Kyne, C. (2007). The preparation of teachers for multigrade teaching. Teaching and Teacher Education, 23(4), 501-514.
O'Brien, T., & Guiney, D. (2001). Differentiation in teaching and learning: Principles and practice. London, U.K.: Wiley.
Öztürk, N. (2007). Cumhuriyetin başlangıcından günümüzde birleştirilmiş sınıflar uygulaması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 28-35.
Proehl, R. A., Douglas, S., Elias, D., Johnson, A. H., & Westsmith, W. (2013). A collaborative approach: Assessing the impact of multi-grade classrooms. Catholic Education: A Journal of Inquiry and Practice, 16(2), 417-440. https://doi.org/10.15365/joce.1602092013
Richards, M. R. E., & Omdal, S. N. (2007). Effects of tiered instruction on academic performance in a secondary science course. Journal of Advanced Academics, 18(3), 424-453.
Rock, M. L., Gregg, M., Ellis, E., & Gable, R. A. (2008). REACH: A framework for differentiating classroom instruction. Preventing School Failure: Alternative Education for Children and Youth, 52(2), 31-47.
Saqlain, N. (2015). A comprehensive look at multi-age education. Journal of Educational and Social Research, 5(2), 285-290. https://doi.org/10.5901/jesr.2015.v5n2p285
Springer, R., Pugalee, D., & Algozzine, B. (2007). Improving mathematics skills of high school students. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 81(1), 37-44.
Stager, A. (2007). Differentiated instruction in mathematics [Unpublished master’s thesis]. Caldwell College.
T.C. Cumhurbaşkanlığı. (2012). Law on the establishment of metropolitan municipality in fourteen provinces and twenty-seven districts and amendment of certain laws and decrees having the force of law. T.C. Presidency of the Republic of Turkey Legal Information System. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6360&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Tomlinson, C. A. (1995). Deciding to differentiate instruction in middle school: One school's journey. Gifted Child Quarterly, 39, 77-87.
Tomlinson, C. A. (1999). Mapping a route toward differentiated instruction. Educational Leadership, 37(1), 12-16.
Tomlinson, C. A. (2000). Differentiation of instruction in the elementary grades. Retrieved from http://ceep.crc.uiuc.edu
Tomlinson, C. A. (2005). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners. ABD: Pearson Merrill Prentice Hall.
Tomlinson, C. A. (2017). Differentiated instruction. In Fundamentals of gifted education (pp. 279-292). Routledge.
UNESCO. (1989). Multigrade teaching in single teacher primary schools. Bangkok: Principal Regional Office for Asia and the Pacific.
Veenman, S. (1995). Cognitive and noncognitive effects of multigrade and multi-age classes: A best-evidence synthesis. Review of Educational Research, 65(4), 319-381. https://doi.org/10.3102/00346543065004319
Zoraloğlu, S., & Şahin, A. E. (2022). Bir sınıf öğretmeninin farklılaştırılmış öğretim yaklaşımıyla ilişkilendirilebilir uygulamaları. Yaşadıkça Eğitim, 36(3), 834-854.
