Sütte Azotlu Madde Tayini
Özet
Sütte azot tayini, sütteki protein miktarının belirlenmesinde kullanılan önemli bir analiz yöntemidir. Süt proteini, süt kalitesini ve besin değerini doğrudan etkiler, bu nedenle tayini, özellikle süt ve süt ürünleri sektöründe önemlidir. Yüksek besin ve ekonomik değere sahip süt proteini, süt endüstrisinin başlangıcından bu yana sütün en değerli bileşeni olarak kabul edilen yağ ile yer değiştiriyor. Günümüzde sütün protein içeriği, sütün fiyatını, besin değerini ve süt ürünleri üretimini etkileyen en önemli parametredir.
Süt endüstrisinde protein miktarını belirlemeye yönelik farklı yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemler, analiz süreleri, maliyetleri, uygulama kolaylığı ve doğruluk oranları gibi parametreler açısından farklılık gösterir. Bu bölümde, sütte azot tayininde kullanılan en yaygın yöntem olan Kjeldahl yöntemi ve hızlı sonuç vermesi ve uygulama kolaylığı nedeniyle süt işletmeleri tarafından çiğ süt kabulü ve proses kontrolünde sıklıkla tercih edilen Formal Titrasyon ve Amindochwarz yöntemleri açıklanmıştır. Ayrıca süt proteininin çoğunluğunu oluşturan kazein proteini, peynir endüstrisinin yan ürünü olan peynir altı suyu proteini ve protein olmayan azotlu madde içeriklerinin belirlenmesi ele alınmıştır.
Referanslar
Metin M. Süt Teknolojisi Sütün Bileşimi ve İşlenmesi (7. Baskı). Bornova-İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi; 2008.
Üçüncü M. Süt ve Mamulleri Teknolojisi. (5. Baskı). Bornova-İzmir: Sidas Medya; 2015.
Kala R, Samková E, Hanuš O, et al. Milk Protein Analysis: an Overview of the Methods-Development and Application. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 2019; 67(1): 345-359. DOI: 10.11118/actaun201967010345
Yıldız Akgül F, Atasoy AA, Yetişmeyen A. Çiğ sütte yapılan kimyasal kontroller ve testler. Öner Z, Şanlıdere Aloğlu (ed.) Süt ve Süt Ürünlerinde Analiz Yöntemleri (2. Baskı). İzmir: Sidas Medya; 2020. p. 60-68.
Moore JC, DeVries JW, Lipp M vd. Total protein methods and their potential utility to reduce the risk of food protein adulteration. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety. 2010; 9(4): 330-357. https://doi.org/10.1111/j.1541-4337.2010.00114.x
FSSAI. Milk and Milk Products. Manual of Methods of Analysis of Foods. Food Safety And Standards Authority of India. Ministry of Health and Family Welfare. Government Of India New Delhi; 2015, 157-181.
Megep. Gıdalarda Ham Protein Tayini. TC Milli Eğitim Bakanlığı, Gıda Teknolojisi. 2011. (15/11/2024 tarihinde https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/G%C4%B1dalarda%20Ham%20Protein%20Tayini.pdf adresinden ulaşılmıştır.)
Metin M. Süt ve Mamulleri Analiz Yöntemleri (2. Baskı). Bornova-İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi; 2006. p.178-188
ISO 8968-1/IDF 020-1:2001. Milk - Determination of nitrogen content (Part 1): Kjeldahl method. International Organization for Standardization, Geneva; 2001.
TGK. Türk Gıda Kodeksi, Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No:2000/6). 2006.
Sáez-Plaza P, Michałowski T, Navas MJ vd. An overview of the Kjeldahl method of nitrogen determination. Part I. Early history, chemistry of the procedure, and titrimetric finish. Critical Reviews in Analytical Chemistry. 2013; 43(4): 178-223. https://doi.org/10.1080/10408347.2012.751786
Kırdar SS. Süt ve Ürünlerinde Laboratuvar Uygulamaları ve Analiz Yöntemleri (1. Baskı). İzmir: Sidas Medya; 2019. p. 253-256.
Rowland SJ. The determination of the nitrogen distribution in milk. Journal of Dairy Research 1938; 9(1): 42-46.
Fitsimons SM, Mulvihill DM, Morris ER. Denaturation and Aggregation Process in Thermal Gelation of Whey Proteins Resolved by Differential Scanning Calorimetry. Food Hydrocolloids. 2007; 21(4): 638-644.
Tekinşen OC, Atasever M, Keleş A, Tekinşen KK. Süt, Yoğurt, Tereyağı, Peynir Üretim ve Kontrol. (1. Baskı). Konya: Selçuk Üniversitesi Basımevi; 2002.
Vogt KF. The amido-black method for the determintion of total protein in milk. South African Journal of Agricultural Science. 1962;5(3): 433-437. https://hdl.handle.net/10520/AJA05858860_823
Ashworth US, Chaudry MA. Dye-binding capacity of milk proteins for Amido black 10B and Orange G. Journal of Dairy Science. 1962; 45(8): 952-957. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(62)89533-2
Owusu-Apenten R. Dye Binding Methods “Food protein analysis: quantitative effects on processing. Marcel Dekker, New York; 2002.
ISO 5542-1984. Milk-Determination of protein content - Amido black dye-binding method (Routine method) (First edition). Internatıonal Organization For Standardization. 1984, pp-5.
Tarassuk NP, Abe N, Moats WA. The Dye Binding of Milk Proteins. Technical Bulletin (No. 1369). USDA Agricultural Research Service in cooperation with California Agricultural Experiment Station. Washington, DC; 1966.
Referanslar
Metin M. Süt Teknolojisi Sütün Bileşimi ve İşlenmesi (7. Baskı). Bornova-İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi; 2008.
Üçüncü M. Süt ve Mamulleri Teknolojisi. (5. Baskı). Bornova-İzmir: Sidas Medya; 2015.
Kala R, Samková E, Hanuš O, et al. Milk Protein Analysis: an Overview of the Methods-Development and Application. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 2019; 67(1): 345-359. DOI: 10.11118/actaun201967010345
Yıldız Akgül F, Atasoy AA, Yetişmeyen A. Çiğ sütte yapılan kimyasal kontroller ve testler. Öner Z, Şanlıdere Aloğlu (ed.) Süt ve Süt Ürünlerinde Analiz Yöntemleri (2. Baskı). İzmir: Sidas Medya; 2020. p. 60-68.
Moore JC, DeVries JW, Lipp M vd. Total protein methods and their potential utility to reduce the risk of food protein adulteration. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety. 2010; 9(4): 330-357. https://doi.org/10.1111/j.1541-4337.2010.00114.x
FSSAI. Milk and Milk Products. Manual of Methods of Analysis of Foods. Food Safety And Standards Authority of India. Ministry of Health and Family Welfare. Government Of India New Delhi; 2015, 157-181.
Megep. Gıdalarda Ham Protein Tayini. TC Milli Eğitim Bakanlığı, Gıda Teknolojisi. 2011. (15/11/2024 tarihinde https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/G%C4%B1dalarda%20Ham%20Protein%20Tayini.pdf adresinden ulaşılmıştır.)
Metin M. Süt ve Mamulleri Analiz Yöntemleri (2. Baskı). Bornova-İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi; 2006. p.178-188
ISO 8968-1/IDF 020-1:2001. Milk - Determination of nitrogen content (Part 1): Kjeldahl method. International Organization for Standardization, Geneva; 2001.
TGK. Türk Gıda Kodeksi, Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No:2000/6). 2006.
Sáez-Plaza P, Michałowski T, Navas MJ vd. An overview of the Kjeldahl method of nitrogen determination. Part I. Early history, chemistry of the procedure, and titrimetric finish. Critical Reviews in Analytical Chemistry. 2013; 43(4): 178-223. https://doi.org/10.1080/10408347.2012.751786
Kırdar SS. Süt ve Ürünlerinde Laboratuvar Uygulamaları ve Analiz Yöntemleri (1. Baskı). İzmir: Sidas Medya; 2019. p. 253-256.
Rowland SJ. The determination of the nitrogen distribution in milk. Journal of Dairy Research 1938; 9(1): 42-46.
Fitsimons SM, Mulvihill DM, Morris ER. Denaturation and Aggregation Process in Thermal Gelation of Whey Proteins Resolved by Differential Scanning Calorimetry. Food Hydrocolloids. 2007; 21(4): 638-644.
Tekinşen OC, Atasever M, Keleş A, Tekinşen KK. Süt, Yoğurt, Tereyağı, Peynir Üretim ve Kontrol. (1. Baskı). Konya: Selçuk Üniversitesi Basımevi; 2002.
Vogt KF. The amido-black method for the determintion of total protein in milk. South African Journal of Agricultural Science. 1962;5(3): 433-437. https://hdl.handle.net/10520/AJA05858860_823
Ashworth US, Chaudry MA. Dye-binding capacity of milk proteins for Amido black 10B and Orange G. Journal of Dairy Science. 1962; 45(8): 952-957. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(62)89533-2
Owusu-Apenten R. Dye Binding Methods “Food protein analysis: quantitative effects on processing. Marcel Dekker, New York; 2002.
ISO 5542-1984. Milk-Determination of protein content - Amido black dye-binding method (Routine method) (First edition). Internatıonal Organization For Standardization. 1984, pp-5.
Tarassuk NP, Abe N, Moats WA. The Dye Binding of Milk Proteins. Technical Bulletin (No. 1369). USDA Agricultural Research Service in cooperation with California Agricultural Experiment Station. Washington, DC; 1966.
