Ulusal ve Küresel Fen Öğretmen Yetiştirme Politikaları- Türkiye İçin Yol Haritası Önerisi
Özet
Eğitim politikalarında yapılan değişimlerin etkinliğinin sınanmasının yollarından biri küresel platformda yapılan değerlendirmelerin analiziyle mümkün olabilir. Türkiye PISA (Programme for International Student Assessment-Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) değerlendirmesine 2003 yılından bu yana katılmaktadır. PISA değerlendirme projesi farklı ülkelerdeki 15 yaş grubundaki öğrencilerin fen, matematik ve okuma alanlarındaki becerilerini ölçmektedir. En son 2022 yılında yapılan sınava 81 ülke katılmış ve Türkiye fen alanında 34. olmuştur. 2018 yılında ise fen alanında 39. olmuştur. Bu araştırmanın amacı, PISA da iyi derecelere sahip olan İrlanda, Kanada, Finlandiya, Singapur ve Polonya’nın fen bilgisi öğretmenliği eğitimi programları ile Türkiye’nin fen bilgisi öğretmenliği programının karşılaştırılması ve Türkiye için bir yol haritası önerisi sunmaktır. Bu araştırmada verilerin toplanması sürecinde nitel araştırmaya ait doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin incelenmesi sürecinde, karşılaştırmalı eğitim araştırmaları yaklaşımlarından biri olan yatay yaklaşımdan yararlanılmıştır. Bu yaklaşımda, farklı eğitim sistemlerinin ayrı unsurları tek tek ele alınarak, her iki ülkedeki programlar ile uyumlu bir şekilde değerlendirilerek ülkelerin fen bilgisi öğretmen eğitimi programları incelenerek benzerlikleri ve farklılıkları analiz edilmiştir. Araştırmada ülkelerin seçimi amaçlı örnekleme tekniğiyle 2022 yılında yapılan PISA değerlendirmesinin sonuçlarına göre yapılmıştır. Bu sınavda fen alanında iyi dereceye sahip ve OECD ortalamasının üstünde yer almış olan ülkeler; İrlanda, Kanada, Finlandiya, Singapur ve Polonya belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda fen bilgisi öğretmen eğitimi süresinin arttırılması, üniversitelerin mülakat ile öğretmen adaylarını seçmesi ve staj programının arttırılması sağlanarak öğretmen eğitimi geliştirilecek, bu sayede Türkiye de diğer ülkeler gibi PISA gibi uluslararası değerlendirmelerde yüksek puan alan fene dair üst düzey becerileri gelişmiş öğrencilere sahip olabileceği şeklinde önerilere yer verilmiştir.
Referanslar
Aran, C. Ö., & Derman, İ. (2020). Fen Bilgisi Öğretmenliği Lisans Programının Farklı Ülkelerin Fen Bilimleri Yeterlikleri Açısından İncelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 723-749. https://doi.org/10.17556/erziefd.661722
Aras, S., & Sözen, S. (2012). Türkiye, Finlandiya ve Güney Kore’de Öğretmen Yetiştirme Programlarının İncelenmesi. X.Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Niğde.
Ateş, H., & Burgaz, B. (2015). Türkiye, ABD ve Finlandiya Öğretmen Yetiştirme Sistemlerine İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri ve Türkiye’deki Sistemin Geliştirilmesine İlişkin Öneriler. Kastamonu Education Journal, 23(4), 1711-1722.
Bakaç, E. (2014). İlköğretim Fen ve Teknoloji Öğretim Programının Kanada ve Finlandiya Öğretim Programlarıyla Karşılaştırılması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-17.
Coolahan, J. (2001). Teacher education in Ireland and Western Europe: A comparative analysis. Irish Educational Studies, 20(1), 335-368.
Council of Ministers of Education Canada (2008). Education in Canada.https://www.cmec.ca/Publications/Lists/Publications/Attachments/64/Education-in-Canada2008
Çebi, B. (2019). Türkiye, Finlandiya ve Güney Kore’de Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Programlarının Karşılaştırılması (Tezsiz Yüksek Lisans Bitirme Projesi, Hacettepe Üniversitesi).
Çetinkaya, M., Taş, E., & Ergun, M. (2014). Türkiye ve Finlandiya’daki Fen Bilgisi Öğretmeni Yetiştirme Sistemlerinin Karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(24), 113-130.
Çobanoğlu, R., & Kasapoğlu, K. (2010) PISA’da Fin Başarısının Nedenleri ve Nasılları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39 (39), 121-131.
Çörtük, M. M. & Çörtük, G. (2023). Türk Eğitim Politikaları Sorunları. Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi, 1, 151-172.
Doil, M. & Pietzner, V. (2023). Structure of Science Teacher Education in PISA Leading Countries. A Systematic Review Education Sciences, 13, 1-16.
Erdoğan, İ. (1995). Çağdaş Eğitim Sistemleri. Sistem Yayıncılık.
Ergun, M., & Avcı, S. (2012). A Comparison of Dutch and Turkish Preservice Science Teachers' Perspectives on Science Teacher Training Program. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(1), 151- 170.
Gök, B., & Sayıcı, E. (2022). İlköğretim Fen Bilimleri Öğretim Programlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi: Türkiye, Singapur, Estonya Örneği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 871-891.
Kaptan, F., Önal, İ, Atmaca, S., Aslan, F., & Kıray, A. (12-14 Mayıs, 2007). Farklı Ülkelerde Fen ve Teknoloji Öğretmeni Yetiştiren Kurumların Programlarının Karşılaştırılması. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi, Bakü.
Karataş, İ. H. (2023). Karşılaştırmalı Eğitim Politikaları: Uluslararası Etkileşim ve Uyum. Yılmaz, Y. & Çangal, Ö. (Ed.). Yurt Dışında Türkoloji ve Türkçe Öğretimi 1: Türkoloji Çalışmaları içinde. (s. 69-80). Fenomen Yayıncılık & RumeliYA Yayıncılık.
Keser, Ö. F. (2005). Recommendations Towards Developing Educational Standards to Improve Science Education in Turkey. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 4(1), 46-53.
MEB (2023, Aralık 5). PISA 2022 Sonuçlarına Göre Türkiye Her Alanda Sıralamasını Yükseltti. https://www.meb.gov.tr/pisa-2022-sonuclarina-gore-turkiye-her-alanda-siralamasini-yukseltti/haber/31837/tr
Meriç, G., & Tezcan, R. (2005). Fen Bilgisi Öğretmeni Yetiştirme Programlarının Örnek Ülkeler Kapsamında Değerlendirilmesi (Türkiye, Japonya, Amerika ve İngiltere Örnekleri). Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 62-82.
Niemi, H. & Jukku-Sihvomen, R. (2009). Curriculum of Secondary School Teachers Training. Revista de Educación, 350, 173-202.
OECD (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. OECD Publishing.
Ongun, A. Ş. & Sürmeli, H. (2017). Examination of 5th and 6th Grade Science Teaching Programs and Science Teacher Training Systems of Turkey and Ireland. International Congress Of Eurasian Social Sciences, 8(28), 636-657.
Özerbaş, M. A., & Safi, B. N. (2022). TIMSS ve PISA’DA Başarılı Olan Ülkeler ve Türk Öğretmen Yetiştirme Sistemlerinin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1960-1992.
Poon, C. L. (2014). Five decades of science education in Singapore. In A.-L. Tan, C. L. Poon, & S. S. L. Lim (Eds.), Inquiry into the Singapore Science Classroom: Research and Practices. Springer.
Robert, P. (Ed.). (2008). La Finlande: un Modèle éducatif Pour la France? Les Secrets D'une Réussite. ESF Yayıncılık.
Sağlam, M. & Kürüm, D. (2005). Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde öğretmen eğitiminde yapısal düzenlemeler ve öğretmen adaylarının seçimi. Milli Eğitim Dergisi, 33(16),147-168.
Sahlberg, P. (2007). Education Policies for Raising Student Learning: the Finnish Approach. Journal of Education Policy, 22 (2), 147-171.
Saracaloğlu, A. S., & Ceylan, V. K. (2016). Farklı ülkelerde öğretmen yetiştirme: ABD, Güney Kore, İrlanda, Singapur ve Türkiye. In The 4th International Congress on Curriculum and Instruction.
Şengül, A. A. (2023). 1923-2023 Yılları Arasında Türkiye’deki Siyasi ve Toplumsal Gelişmelerin Fen Öğretim Programlarına Yansımaları: Bir Tarihsel Doküman Analizi. (Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi).
Tan, A. (2018). Journey of Science Teacher Education in Singapore: Past, Present and Future. Asia-Pacific Science Education, 4(1), 1-16.
Tuhtakaya, N., & Sürmeli, H. (2017). Comparison of General Education and Science Teaching Programs: Turkey and Poland. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 8 (30), 1953-1973.
Yavuzkurt, T., & Kıral, B. (2019). Kanada, Bulgaristan ve Türkiye Öğretmen Yetiştirme, Eğitim Yönetimi ve Denetimi Sistemlerinin Karşılaştırılması. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 667-684.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara:Seçkin Yayıncılık.
YÖK (2018). Fen Bı̇lgı̇sı̇ Öğretmenlı̇ğı̇ Lı̇sans Programı. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Fen_Bilgisi_Ogretmenligi_Lisans_Programi.pdf
Referanslar
Aran, C. Ö., & Derman, İ. (2020). Fen Bilgisi Öğretmenliği Lisans Programının Farklı Ülkelerin Fen Bilimleri Yeterlikleri Açısından İncelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 723-749. https://doi.org/10.17556/erziefd.661722
Aras, S., & Sözen, S. (2012). Türkiye, Finlandiya ve Güney Kore’de Öğretmen Yetiştirme Programlarının İncelenmesi. X.Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Niğde.
Ateş, H., & Burgaz, B. (2015). Türkiye, ABD ve Finlandiya Öğretmen Yetiştirme Sistemlerine İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri ve Türkiye’deki Sistemin Geliştirilmesine İlişkin Öneriler. Kastamonu Education Journal, 23(4), 1711-1722.
Bakaç, E. (2014). İlköğretim Fen ve Teknoloji Öğretim Programının Kanada ve Finlandiya Öğretim Programlarıyla Karşılaştırılması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-17.
Coolahan, J. (2001). Teacher education in Ireland and Western Europe: A comparative analysis. Irish Educational Studies, 20(1), 335-368.
Council of Ministers of Education Canada (2008). Education in Canada.https://www.cmec.ca/Publications/Lists/Publications/Attachments/64/Education-in-Canada2008
Çebi, B. (2019). Türkiye, Finlandiya ve Güney Kore’de Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Programlarının Karşılaştırılması (Tezsiz Yüksek Lisans Bitirme Projesi, Hacettepe Üniversitesi).
Çetinkaya, M., Taş, E., & Ergun, M. (2014). Türkiye ve Finlandiya’daki Fen Bilgisi Öğretmeni Yetiştirme Sistemlerinin Karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(24), 113-130.
Çobanoğlu, R., & Kasapoğlu, K. (2010) PISA’da Fin Başarısının Nedenleri ve Nasılları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39 (39), 121-131.
Çörtük, M. M. & Çörtük, G. (2023). Türk Eğitim Politikaları Sorunları. Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi, 1, 151-172.
Doil, M. & Pietzner, V. (2023). Structure of Science Teacher Education in PISA Leading Countries. A Systematic Review Education Sciences, 13, 1-16.
Erdoğan, İ. (1995). Çağdaş Eğitim Sistemleri. Sistem Yayıncılık.
Ergun, M., & Avcı, S. (2012). A Comparison of Dutch and Turkish Preservice Science Teachers' Perspectives on Science Teacher Training Program. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 6(1), 151- 170.
Gök, B., & Sayıcı, E. (2022). İlköğretim Fen Bilimleri Öğretim Programlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi: Türkiye, Singapur, Estonya Örneği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 871-891.
Kaptan, F., Önal, İ, Atmaca, S., Aslan, F., & Kıray, A. (12-14 Mayıs, 2007). Farklı Ülkelerde Fen ve Teknoloji Öğretmeni Yetiştiren Kurumların Programlarının Karşılaştırılması. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi, Bakü.
Karataş, İ. H. (2023). Karşılaştırmalı Eğitim Politikaları: Uluslararası Etkileşim ve Uyum. Yılmaz, Y. & Çangal, Ö. (Ed.). Yurt Dışında Türkoloji ve Türkçe Öğretimi 1: Türkoloji Çalışmaları içinde. (s. 69-80). Fenomen Yayıncılık & RumeliYA Yayıncılık.
Keser, Ö. F. (2005). Recommendations Towards Developing Educational Standards to Improve Science Education in Turkey. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 4(1), 46-53.
MEB (2023, Aralık 5). PISA 2022 Sonuçlarına Göre Türkiye Her Alanda Sıralamasını Yükseltti. https://www.meb.gov.tr/pisa-2022-sonuclarina-gore-turkiye-her-alanda-siralamasini-yukseltti/haber/31837/tr
Meriç, G., & Tezcan, R. (2005). Fen Bilgisi Öğretmeni Yetiştirme Programlarının Örnek Ülkeler Kapsamında Değerlendirilmesi (Türkiye, Japonya, Amerika ve İngiltere Örnekleri). Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 62-82.
Niemi, H. & Jukku-Sihvomen, R. (2009). Curriculum of Secondary School Teachers Training. Revista de Educación, 350, 173-202.
OECD (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. OECD Publishing.
Ongun, A. Ş. & Sürmeli, H. (2017). Examination of 5th and 6th Grade Science Teaching Programs and Science Teacher Training Systems of Turkey and Ireland. International Congress Of Eurasian Social Sciences, 8(28), 636-657.
Özerbaş, M. A., & Safi, B. N. (2022). TIMSS ve PISA’DA Başarılı Olan Ülkeler ve Türk Öğretmen Yetiştirme Sistemlerinin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1960-1992.
Poon, C. L. (2014). Five decades of science education in Singapore. In A.-L. Tan, C. L. Poon, & S. S. L. Lim (Eds.), Inquiry into the Singapore Science Classroom: Research and Practices. Springer.
Robert, P. (Ed.). (2008). La Finlande: un Modèle éducatif Pour la France? Les Secrets D'une Réussite. ESF Yayıncılık.
Sağlam, M. & Kürüm, D. (2005). Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde öğretmen eğitiminde yapısal düzenlemeler ve öğretmen adaylarının seçimi. Milli Eğitim Dergisi, 33(16),147-168.
Sahlberg, P. (2007). Education Policies for Raising Student Learning: the Finnish Approach. Journal of Education Policy, 22 (2), 147-171.
Saracaloğlu, A. S., & Ceylan, V. K. (2016). Farklı ülkelerde öğretmen yetiştirme: ABD, Güney Kore, İrlanda, Singapur ve Türkiye. In The 4th International Congress on Curriculum and Instruction.
Şengül, A. A. (2023). 1923-2023 Yılları Arasında Türkiye’deki Siyasi ve Toplumsal Gelişmelerin Fen Öğretim Programlarına Yansımaları: Bir Tarihsel Doküman Analizi. (Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi).
Tan, A. (2018). Journey of Science Teacher Education in Singapore: Past, Present and Future. Asia-Pacific Science Education, 4(1), 1-16.
Tuhtakaya, N., & Sürmeli, H. (2017). Comparison of General Education and Science Teaching Programs: Turkey and Poland. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 8 (30), 1953-1973.
Yavuzkurt, T., & Kıral, B. (2019). Kanada, Bulgaristan ve Türkiye Öğretmen Yetiştirme, Eğitim Yönetimi ve Denetimi Sistemlerinin Karşılaştırılması. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 667-684.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara:Seçkin Yayıncılık.
YÖK (2018). Fen Bı̇lgı̇sı̇ Öğretmenlı̇ğı̇ Lı̇sans Programı. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Fen_Bilgisi_Ogretmenligi_Lisans_Programi.pdf
