Kimya Laboratuvar Uygulamalarının Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Tutumlarına Etkisi
Özet
Laboratuvar en genel anlamıyla bir bilim insanının doğa bilimlerini deneysel olarak çalışmasında, denemeler ve analizler yapmasında ve çeşitli malzemeler hazırlamasında kullandığı mekân olarak tanımlanabilir. Fen eğitimi alanında ise laboratuvar, bilimsel gözlemlerin ve uygulamaların yapıldığı amaca yönelik özel araç-gereçlerin bulunduğu çalışma yerleri olarak belirtilebilir. Bu çalışmanın amacı kimya laboratuvar uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının tutumlarına etkisini belirlemektir. Ayrıca fen bilgisi öğretmen adaylarının genel kimya laboratuvarına yönelik tutum ön test puanlarının “yaş, mezun olunan lise türü ve aile ile yaşanılan yer” değişkenine göre anlamlı farklılık gösterip gösterilmediğine bakılmıştır. Fen bilgisi öğretmen adaylarının kimya laboratuvarına yönelik tutumlarının incelenmesi için oluşturulan bu çalışmada tek gruplu ön test son test zayıf deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak öğretmen adaylarının Genel Kimya Laboratuvarı’na yönelik tutumlarını uygulama öncesi ve uygulama sonrasında ölçmek için Genel Kimya Laboratuvarı Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Tek boyutlu olduğu belirtilen ölçekte 22 olumlu, 13 olumsuz madde bulunmaktadır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının laboratuvar tutum ön test puan ortalamasının, 4.26 olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adayları ölçekte yer alan olumlu maddelere “Kesinlikle Katılıyorum” cevabını verdikleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının “yaş, mezun olunan lise türü ve aile ile yaşanılan yer” değişkenine göre kimya laboratuvar tutum düzeylerine ilişkin yapılan analiz çalışmalarının sonucunda, anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Ayrıca araştırma grubunun ön test ve son testleri arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiş ve öğretmen adaylarının uygulama öncesi ve sonrası tutumları değişmemiştir.
Referanslar
Afacan, Ö. & Demirbaş, M. (2013). The problems that science and technology teachers face in science laboratory (Sample of Kırsehir). Balkan Physics Letters (BPL), 21, 51-64.
Alkan, F. (2012). Kendi kendine öğrenmenin kimya laboratuvarında öğrenci başarısına, öğrenme hazırbulunuşluğuna, laboratuvar becerilerine yönelik tutumuna ve endişesine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı, Ankara
Ayas, A., Akdeniz, A. R., & Çepni, S. (1994). Fen bilimlerinde laboratuvarın yeri ve önemi-I [The place and importance of the laboratory in science-I]. Çağdaş Eğitim, 19, 21-25.
Ayrancı, H. (1991). Kimya eğitiminde deneysel yöntemin avantajları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi 1. Ulusal Eğitim Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, s: 281-284, İzmir.
Baykul, Y. ve Güzeller, C.O. (2014). Sosyal bilimler için istatistik: SPSS uygulamalı (2.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem yayınevi.
Coştu, B., Ayas, A., Çalık, M., Ünal, S. ve Karataş, F. Ö. (2005). Fen öğretmen adaylarının çözelti hazırlama ve laboratuvar malzemelerinin kullanma yeterliliklerinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 65-72.
Çepni, S. ve Ayvacı, H. Ş. (2005). Laboratuvar destekli fen ve teknoloji öğretimi. S. Çepni (Ed.). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi içinde (s:158-188). Ankara: Pegema yayıncılık.
Coştu, B., Ayas, A., Çalık, M., Ünal, S. ve Karataş, F.Ö. (2005). Fen öğretmen adaylarının çözelti hazırlama ve laboratuvar malzemelerini kullanma yeterliliklerinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 65-72.
Demir, S., Böyük, U., & Koç, A. (2012). Fen ve Teknoloji Dersi Öğretmenlerinin Laboratuvar Şartları ve Kullanımına İlişkin Görüşleri ile Teknolojik Yenilikleri İzleme Eğilimleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 66-79. Doi:10.17860/efd.02843
Erdemir, N. (2007). Mesleğine yeni başlayan fen bilgisi öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar ve şikayetler. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(22), 135-149.
Feyzioğlu, B., Demirdağ, B., Ateş, A., Çobanoğlu, İ., Altun, E., & Akyıldız, M. (2011). Students’ views on laboratory applications: Izmir sample. Elementary Education Online, 10(3), 1208– 1226.
Gallagher, J. J. (1987). A Summary of Research in Science Education. Science Education, 71, 277-284.
Gay, L. R., & Airasian, P. (2006). Educational research: Competencies foranalysis and application. New York: PrenticeHall.
Gunstone, R. F., & Champagne, A. B. (1990). Promoting conceptual change in the laboratory. In E. Hegarty-Hazel (Ed.), The student laboratory and the science curriculum (pp. 159–182). London: Routledge.
Henderleiter, J., & Pringle, D. L. (1999). Effects of context-based laboratory experiments on attitudes of analytical chemistry students. Journal of Chemical Education, 76(1), 100-106.
Hofstein, A., & Lunetta, V. N. (1982). The Role of the Laboratory in Science Teaching: Neglected Aspects of Research. Review of Educational Research, 52(2), 201-217. Doi:10.3102/00346543052002201
Karasar, N. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınevi
Karatay, R., Doğan, F., & Şahin, Ç. (2014). Öğretmen adaylarının laboratuvar uygulamalarına yönelik tutumlarının belirlenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(3), 703-722.
Kaya, E. & Çetin, P. S. (2012). Investigation of pre-service chemistry teachers’ chemistry laboratory anxiety levels. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 3(3), 90-98.
Lunetta, V. N. (1998). The school science laboratory: Historical perspectives and centers for contemporary teaching. In B. J. Fraser & K. G. Tobin (Eds.), International handbook of science education. Dordrecht: Kluwer
Özmen, H. (2015). Deneysel Araştırma Yöntemi. M. Metin (Ed). Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (2. Baskı). Pegem Akademi, Ankara.
Özmen, H. ve Yiğit, N. (2006). Teoriden Uygulamaya Fen Bilgisi Öğretiminde Laboratuar Kullanımı, (2. Baskı), Ankara: Anı Yayıncılık.
Roth, W. M. (1994). Experimenting in a constructivist high school physics laboratory. Journal of Research in Science Teaching, 31, 197–223.
Rummey, C., Spagnoli, D., & Clemons, T. D. (2017, September). Trends in level 1 chemistry students’ laboratory anxiety and self-efficacy. Australian Conference on Science and Mathematics Education: Science and Mathematics Teaching and Learning for the 21st Century. Monash University, Clayton, Australia. pp. 54-55.
Sert Çıbık, A. & İnce Aka, E. (2021). Investigation of pre-service science teachers’ attitudes towards laboratory skills and chemistry laboratory anxieties according to selected variables. International Journal of Progressive Education, 17(5), 60-76. DOI: 10.29329/ijpe.2021.375.5
Şahin, Y. (2001). Türkiye’deki Bazı Üniversitelerin Eğitim Fakültelerindeki Temel Fizik Laboratuvarlarının Kullanımı ve Uygulanan Yaklaşımların Değerlendirilmesi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Trabzon
Tamir P. (1978). Inquiry and curiosity in biology. Journal of Biological Education, 12, 215-223.
Taşdemir, A. (2004). Fen bilgisi öğretmenliği kimya laboratuvarı dersinde çözeltiler konusunun öğrenilmesinde işbirlikli öğrenme yönteminin etkileri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
Temel, H., Oral, B. ve Avanoğlu, Y. (2000). Kimya öğrencilerinin deneye yönelik tutumları ile titrimetri deneylerini planlama ve uygulamaya ilişkin bilgi ve becerileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Çağdaş Eğitim, Sayı:264, 32-38.
Tobin, K. (1990). Research on science laboratory activities: In pursuit of better questions and answers to improve learning. Journal of School Science and Mathematics, 90(5), 403-418.
Yung, B. H. W. (2001). Three views of fairness in a school-based assessment scheme of practical work in biology. International Journal of Science Education, 23, 985–1005.
Referanslar
Afacan, Ö. & Demirbaş, M. (2013). The problems that science and technology teachers face in science laboratory (Sample of Kırsehir). Balkan Physics Letters (BPL), 21, 51-64.
Alkan, F. (2012). Kendi kendine öğrenmenin kimya laboratuvarında öğrenci başarısına, öğrenme hazırbulunuşluğuna, laboratuvar becerilerine yönelik tutumuna ve endişesine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı, Ankara
Ayas, A., Akdeniz, A. R., & Çepni, S. (1994). Fen bilimlerinde laboratuvarın yeri ve önemi-I [The place and importance of the laboratory in science-I]. Çağdaş Eğitim, 19, 21-25.
Ayrancı, H. (1991). Kimya eğitiminde deneysel yöntemin avantajları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi 1. Ulusal Eğitim Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, s: 281-284, İzmir.
Baykul, Y. ve Güzeller, C.O. (2014). Sosyal bilimler için istatistik: SPSS uygulamalı (2.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem yayınevi.
Coştu, B., Ayas, A., Çalık, M., Ünal, S. ve Karataş, F. Ö. (2005). Fen öğretmen adaylarının çözelti hazırlama ve laboratuvar malzemelerinin kullanma yeterliliklerinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 65-72.
Çepni, S. ve Ayvacı, H. Ş. (2005). Laboratuvar destekli fen ve teknoloji öğretimi. S. Çepni (Ed.). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi içinde (s:158-188). Ankara: Pegema yayıncılık.
Coştu, B., Ayas, A., Çalık, M., Ünal, S. ve Karataş, F.Ö. (2005). Fen öğretmen adaylarının çözelti hazırlama ve laboratuvar malzemelerini kullanma yeterliliklerinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 65-72.
Demir, S., Böyük, U., & Koç, A. (2012). Fen ve Teknoloji Dersi Öğretmenlerinin Laboratuvar Şartları ve Kullanımına İlişkin Görüşleri ile Teknolojik Yenilikleri İzleme Eğilimleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 66-79. Doi:10.17860/efd.02843
Erdemir, N. (2007). Mesleğine yeni başlayan fen bilgisi öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar ve şikayetler. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(22), 135-149.
Feyzioğlu, B., Demirdağ, B., Ateş, A., Çobanoğlu, İ., Altun, E., & Akyıldız, M. (2011). Students’ views on laboratory applications: Izmir sample. Elementary Education Online, 10(3), 1208– 1226.
Gallagher, J. J. (1987). A Summary of Research in Science Education. Science Education, 71, 277-284.
Gay, L. R., & Airasian, P. (2006). Educational research: Competencies foranalysis and application. New York: PrenticeHall.
Gunstone, R. F., & Champagne, A. B. (1990). Promoting conceptual change in the laboratory. In E. Hegarty-Hazel (Ed.), The student laboratory and the science curriculum (pp. 159–182). London: Routledge.
Henderleiter, J., & Pringle, D. L. (1999). Effects of context-based laboratory experiments on attitudes of analytical chemistry students. Journal of Chemical Education, 76(1), 100-106.
Hofstein, A., & Lunetta, V. N. (1982). The Role of the Laboratory in Science Teaching: Neglected Aspects of Research. Review of Educational Research, 52(2), 201-217. Doi:10.3102/00346543052002201
Karasar, N. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınevi
Karatay, R., Doğan, F., & Şahin, Ç. (2014). Öğretmen adaylarının laboratuvar uygulamalarına yönelik tutumlarının belirlenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(3), 703-722.
Kaya, E. & Çetin, P. S. (2012). Investigation of pre-service chemistry teachers’ chemistry laboratory anxiety levels. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 3(3), 90-98.
Lunetta, V. N. (1998). The school science laboratory: Historical perspectives and centers for contemporary teaching. In B. J. Fraser & K. G. Tobin (Eds.), International handbook of science education. Dordrecht: Kluwer
Özmen, H. (2015). Deneysel Araştırma Yöntemi. M. Metin (Ed). Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (2. Baskı). Pegem Akademi, Ankara.
Özmen, H. ve Yiğit, N. (2006). Teoriden Uygulamaya Fen Bilgisi Öğretiminde Laboratuar Kullanımı, (2. Baskı), Ankara: Anı Yayıncılık.
Roth, W. M. (1994). Experimenting in a constructivist high school physics laboratory. Journal of Research in Science Teaching, 31, 197–223.
Rummey, C., Spagnoli, D., & Clemons, T. D. (2017, September). Trends in level 1 chemistry students’ laboratory anxiety and self-efficacy. Australian Conference on Science and Mathematics Education: Science and Mathematics Teaching and Learning for the 21st Century. Monash University, Clayton, Australia. pp. 54-55.
Sert Çıbık, A. & İnce Aka, E. (2021). Investigation of pre-service science teachers’ attitudes towards laboratory skills and chemistry laboratory anxieties according to selected variables. International Journal of Progressive Education, 17(5), 60-76. DOI: 10.29329/ijpe.2021.375.5
Şahin, Y. (2001). Türkiye’deki Bazı Üniversitelerin Eğitim Fakültelerindeki Temel Fizik Laboratuvarlarının Kullanımı ve Uygulanan Yaklaşımların Değerlendirilmesi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Trabzon
Tamir P. (1978). Inquiry and curiosity in biology. Journal of Biological Education, 12, 215-223.
Taşdemir, A. (2004). Fen bilgisi öğretmenliği kimya laboratuvarı dersinde çözeltiler konusunun öğrenilmesinde işbirlikli öğrenme yönteminin etkileri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
Temel, H., Oral, B. ve Avanoğlu, Y. (2000). Kimya öğrencilerinin deneye yönelik tutumları ile titrimetri deneylerini planlama ve uygulamaya ilişkin bilgi ve becerileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Çağdaş Eğitim, Sayı:264, 32-38.
Tobin, K. (1990). Research on science laboratory activities: In pursuit of better questions and answers to improve learning. Journal of School Science and Mathematics, 90(5), 403-418.
Yung, B. H. W. (2001). Three views of fairness in a school-based assessment scheme of practical work in biology. International Journal of Science Education, 23, 985–1005.
