Tıp Tarihi ve Etik Özelindeki İçerikler Hakkında Kısa Bir Değerlendirme
Özet
Tıp alanının tarihçisi farklı bakış açılarına sahiptir. Tıp tarihçiliğinin sağlık tarihi içindeki yerini anlayabilmek için unutulmuş ancak yeniden ortaya çıkarılmayı bekleyen konuları inceleyen bu alanın özel ve önemli bir yeri olduğunu kavramak gerekmektedir. Bu bölümde insanlık tarihi ile özdeştirilen bir alan olarak kabul edilen tıbbın tarihi ve etik alanının özelindeki konular hakkında kısa bilgiler sunmayı amaçladık.
The historian of the field of medicine has different perspectives. In order to understand the place of medical historiography in the history of health, it is necessary to realise that this field, which examines forgotten issues that are waiting to be re-discovered, has a special and important place. In this section, we aimed to provide brief information about the history of medicine, which is considered as a field identified with the history of humanity, and the issues specific to the field of ethics.
Referanslar
Hartog F. Tarih, Başkalık, Zamansallık, (Çev. M.E. Özcan). Dost Kitabevi Yayınları. 2000;15-17.
Demiriş B. Grekler’de ve Romalılar’da Tarih Yazımı. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/12631 (Erişim Tarihi:04.07.2023)
İbişi Temelli A. Eski Yunan’da Tarih Düşüncesi. Felsefe Arkivi. 2013; 38(1):1-26.
Aydın E. Dünya ve Türk Tıp Tarihi. Güneş Kitabevi. 2006.
Üstün Ç. Tıp etiği Kavramlarına Giriş. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınları. 2002.
Namal A. Tıbbın Gündelik Yaşamında Etik. Nobel Tıp Kitabevleri. 2000.
Bayat AH. Tıp Tarihi. Sade Matbaa. 2003.
Ulutaş G, Öz Kiriş E. Eski Mezopotamya’da Bazı Ruhsal Hastalıkların Doğaüstü Güçlerle İlişkisi. OANNES –Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi. 2022; 4(1):277-301.
Akçiçek E. Karaciğer Falı (Hepatoskopi). SSK Tepecik Hastanesi.1999; (1):47-49.
Garrison FH. An Introduction to the History of Medicine. Fourth Edition. W.B. Saunders Company Philadelphia and London, 1967.
Ertekin C. Tıbbın Öyküsü. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 2018.
Tokyürek H. Eski Uygurcada Āyurveda Tıbbı ve Beş Unsur. Türkiyat Mecmuası. 2014; 235-260.
Aydoğan NH, Özcan M, Balcı Y, Akpınar D. Antik Dönem Tıp Tarihine Bakış 1: Antik Dönemin Ünlü Knidoslu Hekimleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi. 2022; 9(1):87-90
Tuna A, Özer MC. Bergama Asklepion’unda Bir Sağaltım Yöntemi̇ Olarak Müzik. EÜ Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Dergisi. 2015; (7):63-73
Doğan S, Sezgin F. Bergama’nın Tıp Tarihindeki Öneminden Türkiye Ne Kadar Haberdar? Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2012; 4(2):271-279.
El Gammal SY. The Role of Galen in the Development and Progress of Medical Sciences. Bull.lnd.Hist.Med. 1998; XXVIII: 119-128.
Acıduman A. Bergamalı Galenus’un Tıbbi Sistemine Kısa Bir Bakış. Anadolu Tıbbı Dergisi. 2022; 1:59-65.
Lyons AS, Petrucelli RJ. Çağlar Boyu Tıp. Çeviren Dr. Nilgün Güdücü. Roche. Omaş Ofset.1997.
Serdar M. Orta Çağ Avrupası’nda Bir Tıp Okulu: Montpellier. Orta Çağ Araştırmaları Dergisi. 2020;3(1):90-103.
Bakır A. Geç Orta Çağ Avrupa’sında Tıp ve Tababet. Orta Çağ Araştırmaları Dergisi. 2018;1(1):101-118.
Toledo-Pereyra L.H. Medical Renaissance. Journal of Investigative Surgery. 2015; 28:127-130.
Rachel H. The Air of History Part III- The Golden Age in Arab Islamic Medicine An Introduction. Heart Views. 2013; 14(1): 43-46.
Serdar M. İbn Sînâ ve el-Kânûn Fi’t-Tıbb Eserinin Orta Çağ Avrupası Tıp Fakülteleri Ders Müfredatlarına Etkisi. USAD. 2020;12: 71-100.
Lakhtakia R. A Trio of Exemplars of Medieval Islamic Medicine. Sultan Qaboos Univ Med J. 2014; 14(4): e455–e459.
Reguera Teba A. The Surgery of Abulcasis (936-1013) Contributions of the Kitab Al-Tasrif Treatise to Modern Surgery. Res Hist Med. 2023;12(1):63-68.
Demirhan Erdemir A. Tıpta Etik ve Deontoloji (Yirmi Birinci Yüzyılda). Nobel Tıp Kitabevleri. 2011.
Demir M. Şamanizm’de Hastalık Kavramı ve Tedavi Yaklaşımları. Lokman Hekim Dergisi. 2016; 6(1):19-24.
Kesik M. Selçuklular’da Sağlık, Sağlık Kurumları ve Tıp Eğitimi. Turkish Journal of History. 2020. 71:115-144.
Keskinbora HK. Selçuklu Dârüşşifâlarında Tıp Eğitimi ve Dünyaya Olan Etkileri. Türkiye Klinikleri. 2018;1-14.
Öztürk H, Elçioğlu Ö. Osmanlı Devleti’nde Anatomi Çalışmaları Üzerinde Bir Değerlendirme. Turkiye Klinikleri J Med Ethics. 2012; 20(3):170-8.
Altıntaş A. Anadolu Tıbbı Nedir-Neden Önemlidir? Anadolu Tıbbı Dergisi. 2022;1:1-11.
Göktaş H. XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nde Hekim Hasta İlişkileri ve Diplomasız Hekimler. Journal of History Studies. 2014; 6(6): 99-115.
Gedikli F. Osmanlı Hukukunda Hekim Sorumluluğu ve XVII. Yüzyılda Ünlü Bir Fıtık Cerrahı. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları. 2007; 4:15-27.
Karatepe M. Tıp Tarihi ve Denizli. Pamukkale Tıp Dergisi. 2014; 7(2):107-107.
Kazancıgil A. Türkiye’de Tıp Tarihi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi. 2004; 2(4):213-232.
Günergun F. Türkiye’de Tıp Tarihi. Tarih Okulu. 2013. XIV: 267-280.
Ulukütük, M. Tıp Felsefesi Yapabilmenin İmkânı Üzerine Bir Soruşturma. ARHUSS. 2018;1(3): 163-189.
Kale N. Hekimlik Bilgi Ve Erdemi Gerektiren Bir Sanat. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2014; 8:1-7.
Yıldırım T, Atungök A. Abbasiler Döneminde İslam Tıbbı ve Toplum Sağlığı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2015; 25(2): 269-295.
Demirhan Erdemir A. Türk İslam Devletlerinde Tıp ile Diğer Bilimler ve Yorumlamalar. Türk Dünyası Araştırmaları. 2018;119(235): 89-124.
Şar S, Sözen Şahne B, Arslan M. Hacı Paşa’nın Şifâü’l Eskâm ve Devâü’l-Âlâm Adlı Eserindeki Şurup Formülleri. OTAM. 2014; 35: 121-136.
Uzluk FN. Genel Tıp Tarihi I-II. Güzel İstanbul Matbaası. Ankara, 1958.
Kahya E. Tıp Etiği Tarihinin Belli Başlı Noktaları (Erken Tarihlerden Modern Tıbbın Kuruluşuna Kadar Olan Dönemlerde). Uluslararası Katılımlı 3. Ulusal Tıp Etiği Kongresi Kongre Kitabı. 2003; 87-98.
Acıduman A. Ankaralı Hekim Nidâ’î ve ünlü eseri Menâfi‘ü’n-Nâs: XVI. yüzyıldan çocuk hastalıkları ve tıbbî deontolojiye bir bakış. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2013; 56: 151-167.
Ekmekçi EP. Medical Ethics Education in Turkey; State of Play And Challenges. Int Online J Educ Teach. 2016; 3(1): 54–63.
Ertin H, Temel MK. İnsan Üzerindeki Deneyler ve İlgili Etik-Yasal Metinler. Anadolu Kliniği. 2016; 21(3):223-234.
Dünya Tabipler Birliği Helsinki Bildirgesi. İnsanlar Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarla İlgili Etik İlkeler. https://www.ttb.org.tr/images/stories/file/2013/helsinki.pdf (Erişim Tarihi: 14.03.2024)
Ghooi RB. The Nuremberg Code-A critique. Perspect Clin Res. 2011; 2(2):72-6.
Carlson RV, Boyd KM, Webb DJ. The revision of the Declaration of Helsinki: past, present and future. Br J Clin Pharmacol. 2004;57(6):695-713.
WMA Declaration of Helsinki – Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects. https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-for-medical-research-involving-human-subjects/ (Erişim Tarihi: 13.03.2024).
Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi: İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun. https://www5.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5013.html (Erişim Tarihi: 13.03.2023)
Katoğlu T. Türk Hukukunun Bir Parçası Olarak Avrupa Konseyi İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2006; 55(1): 157-93.
Beauchamp TL, Childress JF. Biyomedikal Etik Prensipleri. Çeviren M. Kemal Temel. Yedinci Baskı. Betim Kitaplığı. 2017.
