Hemşirelik Bakımında Terk Edilen, Unutulan Uygulamalar
Özet
Yalnızca hemşireliğe özgü bir kavram olmayıp hemşirelik mesleği icin özgün bir kavram olan bakım, genellikle hemşireler tarafından icra edilir. Sağlığı geliştirme ve hastalıkları önleme konusunda önemli misyona sahip olan hemşireler, mesleki rollerini sürekli geliştirerek yıllar icinde profesyonel hale gelmiştir. Daha iyi hasta sonuçları sağlamak icin sürekli olarak gelişmekte olan hemşireliğin eskiden yapılan ama geçerliliğini yitirmiş, kimileri unutulmuş uygulamaları mevcuttur. Gecmiş zamanlardaki hemşirelik rutinlerini gözden gecirmek, bize en iyi uygulama standartlarının sürekli olarak gelişmekte olduğunu hatırlatır. Hastalarımıza verebileceğimiz en iyi ve kanıtlanmış bakımı sürekli iyileştirmek, geliştirmek ve güncel kılavuzlar ışığında bakım sunmak hasta güvenliğini ve bakım kalitesini artırır.
Care, which is not only a concept specific to nursing but also a unique concept for the nursing profession, is generally performed by nurses. Nurses, who have an important mission to improve health and prevent diseases, have become professionals over the years by constantly improving their professional roles. Nursing, which is constantly evolving to provide better patient outcomes, has practices that were practiced in the past but have become obsolete and some have been forgotten. Reviewing past nursing routines reminds us that best practice standards are constantly evolving. Continuously improving and developing the best and proven care we can give to our patients and providing care in the light of current guidelines increases patient safety and quality of care.
Referanslar
Vikipedi. Hemşirelik. (20 Mayıs 2023 tarihinde https://tr.wikipedia.org/wiki/Hem%C5%9Firelik adresinden ulaşılmıştır).
İnce F. Devlet arşivleri Cumhuriyet arşivinde bulunan 1931 ve 1962 yılları arasındaki belgelerden Türkiye’de görev yaptıkları belirlenen yabancı hemşireler. Lokman Hekim Dergisi. 2020;10(3):346-59.
Yıldırım N. Savaşlardan Modern Hastanelere Türkiye’de Hemşirelik Tarihi. İstanbul: Ofset Yayınevi; 1. Baskı. Vehbi Koç Vakfı. 2014.
Lyons SA, Petrucelli JR. Medicine-An Illustrated History, Abradale Press, Hary N. Abrahams, Inc., Publishers, 1987;547.
Şentürk SE. Hemşirelik Tarihi. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2011.
Vikipedi. Gılgamış Tufan Efsanesi. [Güncellenme 12 Aralık 2020] (20 Mayıs 2023 tarihinde https://tr.wikipedia.org/wiki/ G%C4%B1lgam%C4%B1%C5%9F_tufan_efsanesi adresinden ulaşılmıştır).
Demirhan Erdemir A. Prehistorik ve İlk Çağlarda Tıp. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi, 2015.
Aydın E. Dünya ve Tıp Tarihi. Ankara: Güneş Kitabevi, 2006.
Şenay G. Bakım kavramı ışığında hemşirelik bakımı ve etkileyen faktörler. ACU Sağlık Bil Derg. 2019;10(2):129-34.
Akalın ŞH, Toparlı R, Argunşah M, Demir N, Gözaydın N, Özyetgin M. ve ark. Türkçe Sözlük, 11.bs. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2011.
Dinç L. Bakım kavramı ve ahlaki boyutu. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi. 2010:74–82.
Göçmen Baykara Z. Hemşirelik bakımı kavramı. Türkiye Biyoetik Dergisi, 2014:1(2):92-9.
World History Encyclopedia. Roma Tıbbı (20 Mayıs 2023 tarihinde https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-12317/roma-tbb/ adresinden ulaşılmıştır).
Özdemir L. İslam Tıp Tarihi Üzerine İncelemeler. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2013.
Kurt B, Yaşayanlar İ. (ed.) Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Salgın Hastalıklar ve Kamu Sağlığı. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları; 2017.
Başağaoğlu İ, Uça A, Doğan O. Osmanlı’da Salgın Hastalıklarla Mücadele. İstanbul: Çamlıca Basım Yayın, 2015.
Bayat H. Tıp Tarihi. İzmir: Sade matbaa, 2003.
Akdeniz G, Sarı N, Tuğ R. IV. Türk Tıp Tarihi Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler, 18-20 Eylül 1996. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2003.
Üçpunar B. Osmanlı Tıbbı, Tedavi ve Tıbbi Kurumlar. 1500-1700, İstanbul: Kitap Yayınevi, 2014.
Karayaman, M. Kırım Harbinde Sağlık Hizmetleri (1853-1855). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2008;81(2):59-75.
Torun S. Florence Nightingale/ Hasta Bakım Meleği Kırım Savaşı Zamanında Üsküdar’da Yaptığı Büyük Yardım Hizmeti Sonucu Ünlenen Hasta Bakıcılık. Ankara: Akademisyen Yayınevi, 2014. Yazan Constance Evelyn Padwick, Osmanlıca’ya çeviren Mehmet Asım Us.
Dikmen Y, Uysal N, Çakırcalı E. Hemşirelik Esasları İnsan Sağlığı ve Fonksiyonları. Ankara: Palme Yayınevi, 2015.
Kıran B, Taşkıran EG. Overview of nursing education and manpower planning in Turkey. Lokman Hekim Dergisi. 2015;5(2):62-8.
Leblebicioğlu H. 18. Yüzyıldan Günümüze Türkiye ve Amerika'da Askeri Hemşireliğin Tarihsel Gelişimi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017;6(4):268-74.
Üstün Ç. Tıp ve Hemşirelik Tarihi Açısından Florence Nightingale’in önemi. İzmir: Ege Üniversitesi Rektörlüğü Basımevi müdürlüğü; 2020.
Öztunç G. Nature of Nursing. In: Atabek Aştı T, Karadağ A (ed.) Hemşirelik Esasları Hemşirelik Bilimi ve Sanatı. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2016. p. 25-35.
Topuksak B, Kublay G. What are the changes in nursing education since Florance Nightingale? Modern nursing education in Europe and Turkey. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010; Sempozyum özel sayı:298-305.
Akça Ay F. Mesleki Temel Kavramlar. In: Akça Ay F (ed.) Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2012. P. 2-18.
Sarı N, Özaydın Z. “Hilal-i Ahmer Hemşireleri”. Tarih ve Medeniyet. 1995:29-35.
Altıntaş A, Hatemi H. Türk Tıp Eğitiminin Önemli Adımları, Türkiye’de hemşireliğin başlangıcı. CSA Global Publishing. 2006:166-77.
Çamlıca T, Kartal H. Hemşirelik Eğitiminin Tarihsel Gelişimi Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi. 2021;29(1):142-48.
Pearson A, Baker H, Walsh K, Fitzgerald M. Contemporary nurses uniforms history and traditions. Journal of Nursing Management. 2001;9(3):147-52.
Spragley F, Francis K. Nursing uniforms: Professional symbol or outdated relic? Nursing Management. 2006;37(10):55-8.
Houweling L. Image, function and style: A history of the nursing uniform. American Journal of Nursing. 2004;104(4):40-8.
Wolcott E. How to win patients: And influence relatives. American Journal of Nursing.1940;40(4):383-7.
Erhan S. Hemşirelik Tarihi. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 1978:103.
T.C. Resmi Gazete. Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti Teşkilat ve Memurin Kanunu 23 Haziran 1936. (20 Mayıs 2023 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/3337.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Sağlık Mevzuatı. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği. 2006:327-416.
Hemşire Kıyafeti Hakkında Genelge. 2004. (20 Mayıs 2023 tarihinde https://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/mev/mev_gen/tedavi_hiz/hemsire_kiyafeti_hakkinda_genelge.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Resmi Gazete. Hemşirelik Kanununda Değişiklik. 2007. (10 Haziran 20223 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/05/20070502-3.htm adresinden ulaşılmıştır).
Yalçın SÖ, Torun S, Kadıoğlu FG. Tıbbın kültür tarihi çerçevesinde hemşire üniformasının evrimi. Lokman Hekim Journal. 2014;4(1):6-15.
TC Milli Eğitim Bakanlığı. Hemşirelik Yaşam (Vital) Bulguları 2012. (10 Haziran 2023 tarihinde https://docplayer.biz.tr/6827365-T-c-milli-egitim-bakanligi-hemsirelik-yasam-vital-bulgulari.html. adresinden ulaşılmıştır).
TC Sağlık Bakanlığı. Dijital Hastane. (10 Haziran 2023 tarihinde https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/ adresinden ulaşılmıştır).
Şendir M, Açıksöz S, Atar NY, İnangil D, Kabuk A, Türkoğlu İ. İntravenöz infüzyon uygulamalarının tarihçesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2018;1(1):28-36.
Foex BA. Intravenous equipment-infusions. Anaesthesia and Intensive Care. 2001;29(3):306.
Ball C. The early development of intravenous apparatus. Anaesthesia and Intensive Care. 2006;34(1):22-6.
Barsoum N, Kleeman C. Now and then, the history of parenteral fluid administration. American Journal of Nephrology. 2002;22:284–9.
Millam D. The history of intravenous therapy. Journal of Intravenous Nursing. 1996;19(1):5-14.
Dudrick SJ. History of vascular access. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition. 2006;30(1):47-56.
Kwan JW. High-technology i.v. infusion devices. American Journal of Hospital Pharmacy. 1991;48(10):36-51.
O'Brien E. Demise of the mercury sphygmomanometer and the dawning of a new era in blood pressure measurement. Blood Press Monit. 2003;8(1):19-21.
Padfield PL. The demise of the mercury sphygmomanometer. Scott Med J. 1998;43(3):87-8.
Varughese GI, Lip GY. Goodbye mercury? Blood pressure measurement and its future. J R Soc Med. 2005;98:89–90.
O’Brien E. Will mercury manometers soon be obsolete? J Hum Hypertens. 1995;9:933–4.
Al-Riyami H, Nadar SK. The mercury sphygmomanometer: soon a museum piece! J Hum Hypertens. 2021;35(6):490-1.
O’Brien E. Has conventional sphygmomanometry ended with the banning of mercury? Blood Press Monit. 2002;7:37-40.
Minamata convention on Mercury. (15 Haziran 2023 tarihinde https://treaties.un.org/doc/Treaties/2013/10/20131010%2011-16%20AM/CTC-XXVII-17.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Office for National Statistics. Mortality statistics – underlying cause, sex and age. (15 Haziran 2023 tarihinde from: https://www.nomisweb.co.uk/query/construct/summary.asp?mode=construct&version=0&dataset=161 adresinden ulaşılmıştır).
Machin G, Brettle D, Fleming S, Nutbrown R, Simpson R, Stevens R, Tooley M. Is current body temperature measurement practice fit-for-purpose? J Med Eng Technol. 2021;45(2):136-44.
Dolibog P, Pietrzyk B, Kierszniok K, Pawlicki K. Comparative analysis of human body temperatures measured with noncontact and contact thermometers. Healthcare (Basel). 2022;10(2):331.
Gerensea H, Murugan R, Is there significant difference between digital and glass mercury thermometer? Advances in Nursing. 2016;Article ID 3474503,10 pages.
Lerardi JA. “Back in the day”: what we can learn from outdated nursing practices. Nursing. 2010;40(4):32-3.
Becker L, Goodemote C. Treating pressure sores with or without antacid. Am J Nurs. 1984;84(3):351-2.
Mikulic MA. Treatment of Pressure Ulcers. American Journal of Nursing. 1980;80(6):1125-28.
Kurzuk-Howard G, Simpson L, Palmieri A. Decubitus ulcer care: a comparative study. West J Nursing Res. 1985;7(1):58–79.
Benbow M. Exploring the concept of moist wound healing and its application in practice. Br J Nurs. 2008;17(15):S4, S6, S8.
Winter GD. Formation of the scab and the rate of epithelialization of superficial wounds in the skin of the young domestic pig. Nature.1962;193:293‐4.
Winter GD. Effect of air exposure and occlusion on experimental human skin wounds. Nature.1963;200:378‐9.
Winter GD, Scales JT. Effect of air drying and dressings on the surface of a wound. Nature. 1963;197:91‐2.
John E. Activated Charcoal, God's Natural Remedy. Health Reformer, 2014. (16 Haziran 2023 tarihinde file:///C:/Users/VAC%C4%B0DE/Downloads/Activated_Charcoal_Gods_Natural_Remedy.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Alexander S. Malignant fungating wounds: managing malodour and exudate. J Wound Care. 2009;18(9):374-82.
Leg wound treated with charcoal poultice.|charcoalremedies.com (18 Haziran 2023 tarihinde https://nurseslabs.com/12-outdated-nursing-practices/ adresinden ulaşılmıştır).
Schneider A, Bourquain W. Fournier gangrene following soap enemas. Zentralbl Chir. 1988;113(6):397-9.
Orchard JL, Lawson R. Severe colitis induced by soap enemas. South Med J. 1986;79(11):1459-60.
Nielsen A, Kristensen M. Soap colitis. The usage of soap enemas in the county of Ribe. Ugeskr Laeger. 1984;146(46):3534-6.
Porschen R, Miller B, Borchard F. Hemorrhagic colitis as a sequela of a soap enema--case report. Z Gastroenterol. 1986;24(6):302-7.
Rousseau P. No soapsuds enemas! Postgrad Med. 1988;83(4):352-3.
Meyer JA. A practical mechanical respirator, 1929: the "iron lung". Ann Thorac Surg. 1990;50(3):490-3.
Habak PA, Mark AL, Kioschos JM, McRaven DR, Abboud FM. Effectiveness of congesting cuffs ("rotating tourniquets") in patients with left heart failure. Circulation. 1974;50(2):366-71.
Bertel O, Steiner A. Rotating tourniquets do not work in acute congestive heart failure and pulmonary oedema. Lancet. 1980;1(8171):762.
Jones P. Rotating tourniquets: the nurse's role. RN. 1975;38(1):ICU6.
Dandeles LM, Lodolce AE. Efficacy of agents to prevent and treat enteral feeding tube clogs. Ann Pharmacother. 2011;45(5):676-80.
Morell B, Buehler PK, Bader PR. et al. Efficient treatment of esophageal nutrition bezoars: dissolution outmatches removal-the Zurich approach. Clin J Gastroenterol. 2021;14(6):1602-6.
Levine JM. Dakin's solution: past, present, and future. Adv Skin Wound Care. 2013;26(9):410-4.
Duarte B, Cabete J, Formiga A, Neves J. Dakin's solution: is there a place for it in the 21st century? Int Wound J. 2017;14(6):918-20.
Duarte B, Formiga A, Neves J. Dakin's solution in the treatment of severe diabetic foot infections. Int Wound J. 2020;17(2):277-84.
Kalender N, Tosun N. Endotrakeal aspirasyon öncesinde tartışmalı bir uygulama: serum fizyolojik kullanımı gerekli mi? Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2015;2(2):82-9.
Raymond SJ. Normal saline instillation before suctioning: helpful or harmful? A review of the literature. Am J Crit Care. 1995;4(4):267-71.
Kinloch D. Instillation of normal saline during endotracheal suctioning: effects on mixed venous oxygen saturation. Am J Crit Care. 1999;8(4):231-40; quiz 241-2.
Reeve JC, Davies N, Freeman J, O’Donovan B. The use of normal saline instillation in the intensive care unit by physiotherapists: a survey of practice in New Zealand. NZ Journal of Physiotherapy 2007; 35(3): 119-25.
Osilla EV, Marsidi JL, Shumway KR, et al. Physiology, Temperature Regulation. [Updated 2023 Jul 30]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. (20 Haziran 2023 tarihinde https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507838/ adresinden ulaşılmıştır).
Slaughter RJ, Mason RW, Beasley DM, Vale JA, Schep LJ. Isopropanol poisoning. Clin Toxicol (Phila). 2014;52(5):470-8.
NICE Guideline Updates Team (UK) Fever in under 5s: assessment and initial management. London: National Institute for Health and Care Excellence (UK). 20 Haziran 2023 tarihinde www.nice.org.uk/guidance/ng143 adresinden ulaşılmıştır).
Steele RW, Tanaka PT, Lara RP, Bass JW. Evaluation of sponging and of oral antipyretic therapy to reduce fever. J Pediatr. 1970;77(5):824-9.
Rich K. Trendelenburg position in hypovolemic shock: A review. J Vasc Nurs. 2019;37(1):71-3.
Shammas A, Clark AP. Trendelenburg positioning to treat acute hypotension: helpful or harmful? Clin Nurse Spec. 2007;21(4):181-7.
Rich K. Trendelenburg position in hypovolemic shock: A review. J Vasc Nurs. 2019;37(1):71-3.
Singletary EM, Charlton NP, Epstein JL et al. Part 15: first aid: 2015 American Heart Association and American Red Cross Guidelines Update for First Aid. Circulation. 2015;132(18 suppl 2):S574–89.
