Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Kimya Derslerinde Yaşadığı Öğrenme Problemlerinin, Nedenlerinin ve Çözüm Önerilerinin İncelenmesi

Emre Yıldız

doi:10.37609/akya.2835

Yazarlar

Emre Yıldız

https://orcid.org/0000-0001-6396-9183

DOI: https://doi.org/10.37609/akya.2835.c10037

Özet

Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının kimya derslerinde öğrenme problemleri yaşadıkları konuların, problem yaşama nedenlerinin ve problemlerin çözümüne yönelik önerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma desenlerden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırma evrenini 2022-2023 akademik yılında bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 222 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılabilir olduğundan örneklem seçimine gidilmemiş ve araştırma evrende gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Fen Bilgisi Öğretmen Adayları İçin Öğrenme Problemleri Belirleme Anketi kullanılmıştır. Anketlerden elde edilen nicel veriler betimsel istatistiklerden frekans ve yüzde analizleri ile analiz edilmiştir. Nitel veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Öğretmen adaylarının en fazla Çözünürlük ve Kompleks İyon Dengeleri, Kimyasal Kinetik ve Entropi ve Serbest Enerji konularında öğrenme problemleri yaşadığı belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının, konunun zor olması, öğrenme kaygısı, bilgi eksiklerinin olması, karışık olması, düzenli çalışmama, temel kavramlardaki eksiklikler, ezbere dayalı öğretim, önyargılı olma, dersi sevmeme, anlamama, sıkılma, tekrar yapmama ve kavramların ve matematiksel işlemlerin fazla olması nedenleriyle problem yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının öğrenme problemlerinin çözümü için basitleştirme, temele inme, uygulama/etkinlik yapma, düzenli çalışma, tekrar yapma, örnek sayısını artırma, eğlenceli aktarma, dersin akıcı olması, soru/problem çözme, somutlaştırma, anlatımı düzenleme, laboratuvara götürme ve farklı yöntem-teknik kullanma gibi önerilerde bulunduğu görülmüştür.

Referanslar

Akıncı, B., Uzun, N., & Kışoğlu, M. (2015). Fen bilimleri öğretmenlerinin meslekte karşılaştıkları problemler ve fen öğretiminde yaşadıkları zorluklar. International Journal of Human Sciences, 12(1), 1189-1215.

Aydoğan, S., Güneş, B., & Gülçiçek, Ç. (2003). Isı ve sıcaklık konusunda kavram yanılgıları, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23( 2), 111–124.

Balbağ, Z., Leblebicier, K., Karaer, G., Sarıkahya, E., & Erkan, Ö. (2016). Türkiye ’de fen eğitimi ve öğretimi sorunları. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Journal of Research in Education and Teaching, 5(3), 14-20

Beeth, M. E. (1998). Teaching for conceptual change: Using status as a metacognitive tool. Science Education, 82, 343-356.

Bradley, J. D., & Mosimege, M. D. (1998). Misconceptions in acids and bases: A comparative study of student teachers with different chemistry backgrounds. South African Journal of Chemistry, 51(3), 137-150.

Buluş Kırıkkaya, E., & Güllü, D. (2008). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin ısı-sıcaklık ve buharlaşma-kaynama konularındaki kavram yanılgıları. İlköğretim Online, 7(1), 15-27.

Buyruk, B., & Korkmaz, Ö. (2016). Öğrencilerin fen bilimleri dersine dönük kavramları günlük hayatla ilişkilendirme durumları. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35 (1), 159-172.

Canpolat, E., Ateş, H., & Ayyıldız, K. (2019). Fen Bilimleri Öğretmen Adayları Kimya Bilgilerini Günlük Yaşamlarıyla Ne Kadar İlişkilendirebiliyor?. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (38), 66-84.

Clement, J. (1993). Using bridging analogies and anchoring intuitions to deal with students’ preconceptions in physics. Journal of Research in Science Teaching, 30, 1241-1257.

Creswell, J., & Plano Clark, V. L. (2015). Karma yöntem araştırmaları (Y. Dede, S. B. Demir, çev. ed.). Anı. (Çalışmanın orijinali 2011`de yayımlanmıştır.)

Ericson, G. & Tiberghien, A. (1985). Heat and Temperature. In R. Driver, E. Guesne, & A Tiberghien(Eds.), Children' s ideas in science. Philadelphia, PA: Open University Press.

Eryılmaz, A. (2002). Effects of conceptual assignments and conceptual change discussions on students’ misconceptions and achievement regarding force and motion. Journal of Research in Science Teaching, 39(10), 1001-1015.

Fancovicova, J., & Prokop, P. (2019). Examınıng secondary school students’ mısconceptıons about the human body: correlatıons between the methods of drawıng and open-ended questıons. Journal of Baltic Science Education, 18(4), 549-557. https://doi.org/10.33225/jbse/19.18.549

Gönen, S., & Akgün, A. (2005). Isı ve sıcaklık kavramları arasındaki ilişki ile ilgili olarak geliştirilen çalışma yaprağının uygulanabilirliğinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 3(11), 92-106.

Jenkins, L. N., & Ogg, J. (2021). Inattention, hyperactivity/impulsivity, and academic performance in reading and mathematics: Exploring academic enablers as a mediator. Contemporary School Psychology, 25(2), 219-229.

Kaya, M. & Varol, K. (2004). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin durumluk-sürekli kaygı düzeyleri ve kaygı nedenleri (Samsun örneği). Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(17), 31-63.

Kesidou, S. & Duit, R. (1993). Students' conceptions of the second law of thermodynamics- an interpretive study. Journal of Research in Science Teaching, 30(1), 85-106.

MEB (Milli Eğitim Bakanlığı). (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı.

Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expande sourcebook (2nd edition). Thousand Oaks, CA: Sage.

Mulford, D. R., and Robinson, W. R. (2002). An ınventory for alternate conceptions among first-semester general chemistry students. Journal of Chemical Education, 79(6), 839–844. https://doi.org/10.1021/ed079p739

Öqvist, A., & Malmström, M. (2017). What motivates students? A study on the effects of teacher leadership and students’ self-efficacy. International Journal of Leadership in Education, 21, 155-175. https://doi.org/10.1080/13603124.2017.1355480.

Talanquer, V. (2013). In G. Tsaparlis and H. Sevian (Eds.), How do students reason about chemical substances and reactions? In Concepts of matter in science education (pp. 331-346). Springer.

Vitasari, P., Wahab, M. N. A., Othman, A., Herawan, T., & Sinnadurai, S. K. (2010). The relationship between study anxiety and academic performance among engineering students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 8, 490-497.

Wilkie, K. J., & Tan, H (2019). Exploring mathematics teacher leaders' attributions and actions in influencing senior secondary students' mathematics subject enrolments. Mathematıcs Educatıon Research Journal, 31(4), 441-464.

Yadigaroğlu, M., Demircioğlu, G., & Demircioğlu H. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kimya bilgilerini günlük hayatla ilişkilendirebilme düzeyleri. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 795-812.

Yanarateş, E. (2022). Fen bilimleri eğitiminde karşılaşılan kavram yanılgılarına ilişkin lisansüstü tezlerin tematik içerik analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(Özel Sayı), 182-213.

Yıldız, E. (2019). 5, 6, 7. sınıf fen bilimleri dersinde yaşanan öğrenme problemlerinin giderilmesinde eğitsel oyun, okuma-yazma-oyun ve okuma-yazma-uygulama yöntemlerinin etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.

Yıldız, E., & Şimşek, Ü. (2022). 6. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersinde öğrenme problemleri yaşadıkları konuların, problem yaşama nedenlerinin ve çözüm önerilerinin belirlenmesi. Journal of Qualitative Research in Education, 32, 33-70.