Biyoloji Öğretmen Adaylarının Alan Bilgisi Yeterliliklerinin İncelenmesi
Özet
Bu araştırma biyoloji öğretmen adaylarının alan bilgisi yeterliliklerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma tarama tipinde betimsel bir çalışmadır. Çalışmada nitel verilerle desteklenen nicel veriler yer almaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017 – 2018 eğitim öğretim döneminde bir devlet üniversitesinde Biyoloji Eğitimi Bilim Dalında öğrenim gören 18 biyoloji öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubuna 2017 – 2018 eğitim öğretim yılında Alan Yeterlilik Anketi, Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) Konularına Yönelik Yeterlilik Anketi ve Öğretmenlik Mesleğine Hazır Bulunuşluk Ölçeği birlikte uygulanmış ve 14 öğretmen adayıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu ile görüşülmüştür. Elde edilen nicel veriler SPSS programıyla, nitel verilerde ise betimsel analiz yapılmıştır. Ulaşılan bulgulara göre biyoloji öğretmen adayları Genel Zooloji, Sitoloji, Omurgalı Hayvanlar, Ekoloji ve Evrim derslerinde kendilerini yeterli gördüklerini belirtirken, Bitki Biyolojisi, Mikrobiyoloji ve Biyokimya derslerinden kendilerini yetersiz gördüklerini belirtmişlerdir. Ayrıca biyoloji öğretmen adayları ÖABT’de yetersiz oldukları derslerle paralel olarak Bitki Biyolojisi konularıyla ilgili sorularda zorlanacaklarını belirtmişlerdir. Biyoloji öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine hazır bulunuşlukları ise yüksek bulunmuştur. Öğretmen adaylarının derslerden yetersiz olmalarının sebebi derslerin düz sunum ile anlatılması, öğretmen adaylarının o derse ilgisinin olmaması ve öğretmen adaylarının dersle ilgili meraklanmaması şeklinde tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) ile ilgili kaygı durumları incelendiğinde kamuda çalışmak istemeyen ve hazırlık yapmayan öğretmen adaylarının kaygı düzeylerinin düşük olduğu belirlenirken, yeterli hazırlığı olmayan veya maddi açıdan sıkıntı yaşayan öğretmen adaylarının KPSS ile ilgili kaygı düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Referanslar
Akhan, O., Dolmacı, A., & Altıntaş, S. (2019). Son sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik hazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 6(1), 55-64.
Atıcı, T., Samancı, N.K., & Özel, Ç.A. (2007). İlköğretim fen bilgisi ders kitaplarının biyoloji konuları yönünden eleştirel olarak incelenmesi ve öğretmen görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 115-133.
Ölmez Ceylan, Ö., İdil, F.H., Kalıpçı Söyler, S. (2024). Kuram ve Uygulama Arasında Bir Köprü: Doktoralı Öğretmenler. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 485-506.
Erden, M. (2011). Eğitim Bilimlerine Giriş. Arkadaş, Ankara.
Ergashevich, R. U., Methodological Principles Of Professional Competence Development Of The Future Biology Teacher, International Scientific and Current Research Conferences, 1 – 5.
Gündoğdu K., Aytaçlı B., Aydoğan R., & Yıldırım C., (2015) Öğretmen Yeterlikleri Alanında Yazılan Makalelerin İçerik Analizi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 30-43.
Gündüz, E., Yılmaz, M., Çimen, O. & Şen, U. (2017). MEB ortaöğretim 11. sınıf biyoloji ders kitabının bilimsel içerik bakımından incelenmesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(3), 1115-1140.
Gündüz, E., Yılmaz, M., Çimen, O., & Karakaya, F. (2019). 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabındaki Konuların Bilimsel İçerik Bakımından İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 999-1015.
İnce-Aka, E. & Yılmaz, M. (2018). Fen Bilimleri öğretmen adaylarının atanamama kaygılarının incelenmesi üzerine bir araştırma. JRES, 5(1), 105-123.
İnce Aka, E., & Yılmaz, M. (2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının KPSS hazırlık sürecinde ek ders desteği alma durumlarının incelenmesi. Online Fen Eğitimi Dergisi, 3(1): 14 - 24.
Karakaya, F., Adıgüzel, M., Çimen, O., & Yılmaz, M. (2020), 2018 Biyoloji Öğretmenliği Lisans Programının Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18 (1), 122-135.
Ketencioğlu, E., (2007), Anadolu Öğretmen Lisesine Devam Eden Öğrencileri Öğretmenlik Mesleğine Yönelten Etkenler, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir
Mehmetlioğlu, D. & Haser, Ç. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının mesleğe hazırbulunuşlukları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34/2, 91-102.
Seferoğlu, S., S. (2004). Öğretmen yeterlilikleri ve mesleki gelişim, Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 5(58), 40 -45.
Tanel, R., Kaya Şengören, S., Tanel, Z. (2007) Fizik öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (2) 22.
Tanrıöğen, A., (2002), Öğretmenlik Mesleğinde Yeni Yönelimler, Öğretmenlik Mesleğine Giriş, (Editör: Adil Türkoğlu), Ankara, Mikro Yayınları
Yıldırım, E. G. ve Köklükaya, N. (2017). Öğretmenlik mesleğine yönelik hazırbulunuşluk ölçeğinin geliştirilmesi ve fen bilgisi öğretmen adaylarının hazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 56, 67-82.
Yılmaz, M., Çimen, O., Karakaya, F., & Adıgüzel, M. (2018). Biyoloji öğretmen adaylarının ortaöğretim biyoloji dersi ünite/konularına yönelik öz-yeterlik algılarının incelenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 145-154
Yılmaz, M., Üçüncü, G., Karakaya, F., & Çimen, O. (2018). Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyal medyada yer alan hatalı sekizinci sınıf biyoloji soruları hakkında farkındalıkları. II. Ulusal Biyoloji Eğitimi Kongresi – Bildiri Özetleri Kitabı, 03-05 Temmuz 2018 – Aksaray Üniversitesi, 51.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Diken, E. H., & Çimen, O. (2017). 8. sınıf fen bilimleri ders kitabındaki biyoloji konularının bilimsel içerik açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 17-35.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Üçüncü, G., Karakaya, F., & Çimen, O. (2018). Sekizinci Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabındaki Biyoloji Konularının Bilimsel İçerik Bakımından İncelenmesi. Anadolu Öğretmen Dergisi, 2(2), 1-16.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Çimen, O., Karakaya, F. ve Adıgüzel Ulutaş, M. (2023). Ders kitaplarının bilimsel içerik bakımından incelenmesi: 5. sınıf fen bilimleri ders kitabı örneği. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 1561-1585.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Çimen, O., Karakaya, F. ve Aslan, İ. (2021). An analysis of 6th grade science textbooks in terms of scientific content and learning outcomes. e- Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 101-122.
Referanslar
Akhan, O., Dolmacı, A., & Altıntaş, S. (2019). Son sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik hazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 6(1), 55-64.
Atıcı, T., Samancı, N.K., & Özel, Ç.A. (2007). İlköğretim fen bilgisi ders kitaplarının biyoloji konuları yönünden eleştirel olarak incelenmesi ve öğretmen görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 115-133.
Ölmez Ceylan, Ö., İdil, F.H., Kalıpçı Söyler, S. (2024). Kuram ve Uygulama Arasında Bir Köprü: Doktoralı Öğretmenler. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 485-506.
Erden, M. (2011). Eğitim Bilimlerine Giriş. Arkadaş, Ankara.
Ergashevich, R. U., Methodological Principles Of Professional Competence Development Of The Future Biology Teacher, International Scientific and Current Research Conferences, 1 – 5.
Gündoğdu K., Aytaçlı B., Aydoğan R., & Yıldırım C., (2015) Öğretmen Yeterlikleri Alanında Yazılan Makalelerin İçerik Analizi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 30-43.
Gündüz, E., Yılmaz, M., Çimen, O. & Şen, U. (2017). MEB ortaöğretim 11. sınıf biyoloji ders kitabının bilimsel içerik bakımından incelenmesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(3), 1115-1140.
Gündüz, E., Yılmaz, M., Çimen, O., & Karakaya, F. (2019). 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabındaki Konuların Bilimsel İçerik Bakımından İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 999-1015.
İnce-Aka, E. & Yılmaz, M. (2018). Fen Bilimleri öğretmen adaylarının atanamama kaygılarının incelenmesi üzerine bir araştırma. JRES, 5(1), 105-123.
İnce Aka, E., & Yılmaz, M. (2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının KPSS hazırlık sürecinde ek ders desteği alma durumlarının incelenmesi. Online Fen Eğitimi Dergisi, 3(1): 14 - 24.
Karakaya, F., Adıgüzel, M., Çimen, O., & Yılmaz, M. (2020), 2018 Biyoloji Öğretmenliği Lisans Programının Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18 (1), 122-135.
Ketencioğlu, E., (2007), Anadolu Öğretmen Lisesine Devam Eden Öğrencileri Öğretmenlik Mesleğine Yönelten Etkenler, Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir
Mehmetlioğlu, D. & Haser, Ç. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının mesleğe hazırbulunuşlukları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34/2, 91-102.
Seferoğlu, S., S. (2004). Öğretmen yeterlilikleri ve mesleki gelişim, Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 5(58), 40 -45.
Tanel, R., Kaya Şengören, S., Tanel, Z. (2007) Fizik öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (2) 22.
Tanrıöğen, A., (2002), Öğretmenlik Mesleğinde Yeni Yönelimler, Öğretmenlik Mesleğine Giriş, (Editör: Adil Türkoğlu), Ankara, Mikro Yayınları
Yıldırım, E. G. ve Köklükaya, N. (2017). Öğretmenlik mesleğine yönelik hazırbulunuşluk ölçeğinin geliştirilmesi ve fen bilgisi öğretmen adaylarının hazırbulunuşluk düzeylerinin belirlenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 56, 67-82.
Yılmaz, M., Çimen, O., Karakaya, F., & Adıgüzel, M. (2018). Biyoloji öğretmen adaylarının ortaöğretim biyoloji dersi ünite/konularına yönelik öz-yeterlik algılarının incelenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 145-154
Yılmaz, M., Üçüncü, G., Karakaya, F., & Çimen, O. (2018). Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyal medyada yer alan hatalı sekizinci sınıf biyoloji soruları hakkında farkındalıkları. II. Ulusal Biyoloji Eğitimi Kongresi – Bildiri Özetleri Kitabı, 03-05 Temmuz 2018 – Aksaray Üniversitesi, 51.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Diken, E. H., & Çimen, O. (2017). 8. sınıf fen bilimleri ders kitabındaki biyoloji konularının bilimsel içerik açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 17-35.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Üçüncü, G., Karakaya, F., & Çimen, O. (2018). Sekizinci Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabındaki Biyoloji Konularının Bilimsel İçerik Bakımından İncelenmesi. Anadolu Öğretmen Dergisi, 2(2), 1-16.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Çimen, O., Karakaya, F. ve Adıgüzel Ulutaş, M. (2023). Ders kitaplarının bilimsel içerik bakımından incelenmesi: 5. sınıf fen bilimleri ders kitabı örneği. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 1561-1585.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Çimen, O., Karakaya, F. ve Aslan, İ. (2021). An analysis of 6th grade science textbooks in terms of scientific content and learning outcomes. e- Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 101-122.
