Öğretmenlerin Su Sorununa Yönelik Görüşlerinin Belirlenmesi
Özet
Bu araştırmada öğretmenlerin su sorunu ile ilgili görüşlerinin cinsiyet, branş ve kıdem yılı gibi değişkenler açısından incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı kurum ve okullarda çalışan 10 farklı branştan 10’ar öğretmen olmak üzere toplam 100 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilen ve demografik bilgileri de içeren “yarı yapılandırılmış görüş formu” veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Formun ilk bölümünde cinsiyet, branş ve kıdem yılı olmak üzere 3 demografik soru, ikinci bölümde ise araştırma amacına uygun hazırlanmış 5 açık uçlu soru bulunmaktadır. Formun geçerliliği için 3 alan uzmanının görüşü alınmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin suya yükledikleri anlamlar arasında hayat, yaşam kaynağı kavramları en çok verilen yanıtlar arasındayken; tükenmek, denge ve saflık yanıtları en az yüklenilen anlam olarak belirlenmiştir. Aynı zamanda öğretmenlerin büyük oranda Türkiye’yi su sıkıntısı çeken ülke olarak gördükleri saptanmıştır. Türkiye’de ve küresel anlamda su sıkıntısı çekilmesinin sebepleri arasında bilinçsiz tüketim ve küresel iklim değişiklikleri örnekleri; su sıkıntısı çekilmemesi konusunda ise Türkiye’nin iyi bir coğrafi konumda yer alıyor olması öğretmenler tarafından en çok verilen yanıtlar olmuştur. Araştırma yapılan öğretmenlerin çoğunun küresel ölçekte birey başına düşen temiz suyun eşit olmadığını savundukları da saptanmıştır. Saptanan bu sonucun sebeplerinde ise mevcut su sıkıntısı çeken ülkeler örnek verilmiştir. Öğretmenlere yöneltilen son soruda sürdürülebilir su kaynakları kazanımları için toplumun bilinçlendirilmesi gerektiğini büyük oranda savundukları görülmektedir. Bu çalışmanın diğer branşlardan öğretmenler ve meslek grupları içinde uygulanması önerilmektedir.
Referanslar
Akın, M. & Akın, G. (2007). Suyun önemi, Türkiye’de su potansiyeli, su havzalari ve su kirliliği. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 47(2), 105-118.
Alaş, A., Tunç, T., Kışoğlu, M. & Gürbüz, H. (2009). Öğretmen adaylarının bilinçli su tüketimi davranışları üzerine bir araştırma: Atatürk Üniversitesi örneği. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 37-49.
Arastaman, G., Fidan, İ. Ö. & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: kuramsal bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75.
Balaban, H. & Özdemir, R. (2021). Ortak bilgi yapılandırma modelinin su kirliliği konusunda fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal anlamaları üzerindeki etkisi. Journal of International Social Research, 14(77), 844-856.
Demir, F. B., & Öteleş, Ü. U. (2023). Öğretmenlerin gözüyle çevre sorunları ve çevre sorunlarına ilişkin çözüm önerileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 379-396.
Doğan, M. (2023). Sürdürülebilirlik: Su ve Suyun Önemi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 176-192.
Doğan, C., Arıcan, M. & Erartsın, Ö. (2022). İçme ve kullanma suyu üzerine bir inceleme: yeşilce örneği. Balkan & Near Eastern Journal of Social Sciences (BNEJSS), 8(1), 11-18.
Gezer, A., & Erdem, A. (2018). Su stresi, su kıtlığı ve su tasarrufu hakkında halkın farkındalığının belirlenmesi: Akdeniz Üniversitesi örnek çalışması. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(2), 113-122.
Karanfil, M. (2023). Şehirleşme, Sanayileşme ve Çevresel Tahribat İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 17(2), 77-91.
Kılıç, S. (2008). Küresel iklim değişikliği sürecinde su yönetimi. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (39), 161-186.
Menteşe, S. (2017). Çevresel sürdürülebilirlik açısından toprak, su ve hava kirliliği: teorik bir inceleme. Journal of International Social Research, 10(53), 381-389.
Miles, M.B., & Huberman, A.M. (2015). Nitel veri analizi. (1.baskı) (Ed. S. Altun Akbaba ve A. Ersoy). Ankara: Pegem Akademi.
Minibaş, T. (2008). Globalizmde Suyun Ekonomi Politiği. 7. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, 24-27.
Özsoy, S. (2009). Su ve yaşam: Suyun toplumsal önemi (Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Subaşı, M. & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
Şahin, B. (2016). Küresel bir sorun: Su kıtlığı ve sanal su ticareti (Yüksek Lisans Tezi), Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
UNICEF (Mart, 2021), Herkes için su güvenliği, Erişim Tarihi: 25.05.2023, Erişim Adresi: https://www.unicef.org/turkiye/bas%C4%B1n-b%C3%BCltenleri/unicef-d%C3%BCnyada-her-be%C5%9F-%C3%A7ocuktan-biri-g%C3%BCnl%C3%BCk-ihtiya%C3%A7lar%C4%B1n%C4%B1-kar%C5%9F%C4%B1lamaya-yetecek-suya
Ültay, E., Usta, N. D. & Durmuş, T. (2017). Eğitim alanında yapılan zihinsel model çalışmalarının betimsel içerik analizi. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 31(1), 21-40.
WWF (2014), Türkiye’nin su riskleri raporu, Erişim Tarihi:25.05.2023 Erişim Adresi: https://www.wwf.org.tr/?4180/turkiyenin-su-riskleri-raporu
Yağlıkara, S. (2015). Okulöncesi dönem çocuklarına çevre bilinci kazandırmada fen ve doğa etkinliklerinin etkileri konusunda öğretmen görüşleri (Doktora Tezi), Anadolu Üniversitesi.
Yeşil, P., Yeşil, M., & Yılmaz, H. (2008). Jeolojik miras alanlarının alternatif turizm kapsamında değerlendirilmesi: Ballıca Mağarası örneği. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 39(2), 241-248.
Yılmaz, A. & Yanarateş, E. (2020). Öğretmen adaylarının “su kirliliği” kavramına yönelik metaforik algılarının veri çeşitlemesi yoluyla belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(3), 1500-1528.
Yılmaz, M. L. & Peker, H. S. (2013). Su kaynaklarının Türkiye açısından ekono-politik önemi ekseninde olası bir tehlike: Su savaşları. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 57-74.
Referanslar
Akın, M. & Akın, G. (2007). Suyun önemi, Türkiye’de su potansiyeli, su havzalari ve su kirliliği. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 47(2), 105-118.
Alaş, A., Tunç, T., Kışoğlu, M. & Gürbüz, H. (2009). Öğretmen adaylarının bilinçli su tüketimi davranışları üzerine bir araştırma: Atatürk Üniversitesi örneği. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 37-49.
Arastaman, G., Fidan, İ. Ö. & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: kuramsal bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75.
Balaban, H. & Özdemir, R. (2021). Ortak bilgi yapılandırma modelinin su kirliliği konusunda fen bilgisi öğretmen adaylarının kavramsal anlamaları üzerindeki etkisi. Journal of International Social Research, 14(77), 844-856.
Demir, F. B., & Öteleş, Ü. U. (2023). Öğretmenlerin gözüyle çevre sorunları ve çevre sorunlarına ilişkin çözüm önerileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 379-396.
Doğan, M. (2023). Sürdürülebilirlik: Su ve Suyun Önemi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 176-192.
Doğan, C., Arıcan, M. & Erartsın, Ö. (2022). İçme ve kullanma suyu üzerine bir inceleme: yeşilce örneği. Balkan & Near Eastern Journal of Social Sciences (BNEJSS), 8(1), 11-18.
Gezer, A., & Erdem, A. (2018). Su stresi, su kıtlığı ve su tasarrufu hakkında halkın farkındalığının belirlenmesi: Akdeniz Üniversitesi örnek çalışması. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(2), 113-122.
Karanfil, M. (2023). Şehirleşme, Sanayileşme ve Çevresel Tahribat İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 17(2), 77-91.
Kılıç, S. (2008). Küresel iklim değişikliği sürecinde su yönetimi. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (39), 161-186.
Menteşe, S. (2017). Çevresel sürdürülebilirlik açısından toprak, su ve hava kirliliği: teorik bir inceleme. Journal of International Social Research, 10(53), 381-389.
Miles, M.B., & Huberman, A.M. (2015). Nitel veri analizi. (1.baskı) (Ed. S. Altun Akbaba ve A. Ersoy). Ankara: Pegem Akademi.
Minibaş, T. (2008). Globalizmde Suyun Ekonomi Politiği. 7. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, 24-27.
Özsoy, S. (2009). Su ve yaşam: Suyun toplumsal önemi (Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Subaşı, M. & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
Şahin, B. (2016). Küresel bir sorun: Su kıtlığı ve sanal su ticareti (Yüksek Lisans Tezi), Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
UNICEF (Mart, 2021), Herkes için su güvenliği, Erişim Tarihi: 25.05.2023, Erişim Adresi: https://www.unicef.org/turkiye/bas%C4%B1n-b%C3%BCltenleri/unicef-d%C3%BCnyada-her-be%C5%9F-%C3%A7ocuktan-biri-g%C3%BCnl%C3%BCk-ihtiya%C3%A7lar%C4%B1n%C4%B1-kar%C5%9F%C4%B1lamaya-yetecek-suya
Ültay, E., Usta, N. D. & Durmuş, T. (2017). Eğitim alanında yapılan zihinsel model çalışmalarının betimsel içerik analizi. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 31(1), 21-40.
WWF (2014), Türkiye’nin su riskleri raporu, Erişim Tarihi:25.05.2023 Erişim Adresi: https://www.wwf.org.tr/?4180/turkiyenin-su-riskleri-raporu
Yağlıkara, S. (2015). Okulöncesi dönem çocuklarına çevre bilinci kazandırmada fen ve doğa etkinliklerinin etkileri konusunda öğretmen görüşleri (Doktora Tezi), Anadolu Üniversitesi.
Yeşil, P., Yeşil, M., & Yılmaz, H. (2008). Jeolojik miras alanlarının alternatif turizm kapsamında değerlendirilmesi: Ballıca Mağarası örneği. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 39(2), 241-248.
Yılmaz, A. & Yanarateş, E. (2020). Öğretmen adaylarının “su kirliliği” kavramına yönelik metaforik algılarının veri çeşitlemesi yoluyla belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(3), 1500-1528.
Yılmaz, M. L. & Peker, H. S. (2013). Su kaynaklarının Türkiye açısından ekono-politik önemi ekseninde olası bir tehlike: Su savaşları. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 57-74.
