Formasyon Eğitiminde Uygulama Temelli İşlenen Özel Öğretim Yöntemleri Dersine İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri
Özet
Bu araştırmada formasyon eğitimi alan Kimya öğretmen adaylarına özel öğretim yöntemleri dersi kapsamında seçilen yöntemler öğretim üyesi tarafından öncelikle uygulamalı olarak gösterilmiş ve daha sonra yine aynı yöntemlerin öğretmen adayları tarafından uygulamalı biçimde dersin işlenişinde kullanması sağlanmıştır. Çalışmada öğretmen adaylarının yapılan bu uygulamalı öğrenme sürecine yönelik görüşlerini almak amaçlanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmen adaylarının özel öğretim yöntemleri dersinin uygulama temelli yürütülmesinin kendilerine katkı sağladığını ifade ettikleri, dersin işlenişine yönelik düşüncelerini konunun öğrenilmesine ve yöntemin anlaşılmasına yönelik katkılar olarak iki açıdan ele aldıkları ve sürecin aksayan yönlerini değerlendirirken en fazla bu uygulamanın zaman alıcı ve yorucu bir süreç olduğunu belirttikleri görülmüştür.
Referanslar
Alkan, C. & Kurt, M. (2007). Özel öğretim yöntemleri-disiplinlerin öğretim teknolojisi. Anı Yayıncılık.
Arabacı, S. & Dönel Akgül, G. (2020). Okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik fen bilgisi öğretmenlerinin görüşleri. International Journal of Scholars in Education, 3(2), 276-291.
Aykaç, N., Bilgin, H. & Toraman, Ç. (2015). Evaluation of pedagogical formation program based on the opinions of pre-service teachers. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(1), 127-144.
Baki, Y. (2021). Türkçe öğretmenlerinin 21. yüzyılda sahip olması gereken yeterlilikler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (23), 660-684.
Boyd, D. J., Grossman, P. L., Lankford, H., Loeb, S. & Wyckoff, J. (2009). Teacher preparation and student achievement. Educational Evaluation and Policy Analysis, 31(4), 416-440.
Brouwer, N. & Korthagen, F. (2005). Can teacher education make a difference? American Educational Research Journal, 42(1), 153-224.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayıncılık.
Çetinkaya, E. (2021). Farkli coğrafi bölgelerde görev yapan fen bilimleri öğretmenlerinin okul dişi öğrenme ortamlarina yönelik görüşlerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 298-331.
Çiçek-Sağlam, A. (2015). Pedagojik formasyon sertifikası programının etkililiğinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 63-75.
Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education. (6th Edition). London: Routledge.
Dalgıç, G., Doyran, F. & Vatanartıran, S. (2012). Ücretli öğretmenlerin katıldıkları pedagojik formasyon programına ilişkin deneyimleri. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11, 39-54.
Darling Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: a review of state policyevidence. Education Policy Analysis Archives, 8(1), 1-44.
Demir, S. (2012). Eğitim fakülteleri programı kapsamında yer alan öğretmenlik meslek bilgisi derslerinden “Öğretim İlke ve Yöntemleri” dersinin değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Demirtaş, H. & Kırbaç, M. (2016). Pedagojik formasyon sertifika programı öğrencilerinin pedagojik formasyon eğitimine ilişkin görüşleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 138-152.
Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (2008b). The landscape of qualitative research. Thousand Oaks, CA: Sage.
Eraslan, L. & Çakıcı, D. (2011). Pedagojik formasyon programı öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(2), 427-438.
Feiman-Nemser, S., Tamir, E. & Hammerness, K. (Eds.). (2014). Inspiring teaching: Preparing teachers to succeed in mission-driven schools. Cambridge, MA: Harvard Education Press.
Forrester, M. A. & Sullivan, C. (2018). Doing qualitative research in psychology: A practical guide. Thousand Oaks, CA: Sage.
Goe, L. & Stickler L. M. (2008). Teacher quality and student achivement: making the most of recent research. Washington: National Comprehensive Center for Teacher Quality.
Guba, E. G. & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of Qualitative Research, 2(105), 163-194.
Gürbüztürk, O. & Koç, A. (2016). Özel öğretim yöntemleri dersinin yürütülmesine ilişkin öğretim elemanı ve öğretmen adaylarının görüşler. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 6(12), 57-80.
Kana, F. (2014). Argümantasyona dayalı dil öğrenme yaklaşımının Türkçe öğretmeni adaylarının özel öğretim yöntemleri dersine yönelik tutumlarına etkisi. International Journal of Language Academy, 2(1), 107-125.
Kara-Ekemen, D., Atik, A. D. & Erkoç, F. (2017). Dokuzuncu sınıf “Biyolojik Çeşitlilik ve Korunması” konusunun istasyon tekniği kullanılarak öğretilmesi ve öğrencilerin uygulamadan memnuniyeti. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 318-339.
Kara, Ö. T. (2016). Pedagojik formasyon eğitimi alan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni adaylarının “Özel Öğretim Yöntemleri” dersiyle ilgili görüşleri. Turkish Studies, 11(19), 511-522.
Karaçalı, A. (2004). Kerem Altun ile öğretmen yeterlikleri üzerine. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 5(58), 20-26.
Karamustafaoğlu, O. & Aksoy, S. (2020). “Canlıların Sınıflandırılması” konusunda geliştirilen eğitsel oyunla ilgili öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 90-109.
Kılınç-Alpat, S. , Özbayrak Azman, Ö. & Alpat, Ş. (2018). Spektroskopik analiz yöntemi uygulamalarında proje tabanlı öğrenme yaklaşımının kimya öğretmen adaylarının akademik başarılarına etkisi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (2), 214-240.
Kiraz, Z. & Dursun, F. (2015). Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının aldıkları eğitime ilişkin algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Dergisi, 11(3), 1008-1028.
Klenke, K. (2016). Qualitative research in the study of leadership. Bingley: Emerald Group.
Küçükoğlu, A., Köse, E., Taşgın, A., Yılmaz, B. Y. & Karademir, Ş. (2012). Mikro öğretim uygulamasının öğretim becerilerine etkisine ilişkin öğretmen adayı görüşleri. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 19-32.
MEB. (2017). TEDP öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. http://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/11115355_YYRETMENLYK_MESLEYY_GENEL_YETERLYKLERY.pdf adresinden 28.10.2022 tarihinde erişilmiştir.
MEB. (2018). İlköğretim kurumları fen bilimleri dersi öğretim programı. Ankara: T. C. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Merriam, S. B. & Grenier, R. S. (2019). Qualitative research in practice: Examples for discussion and analysis. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expande sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
MEB (2014). Öğretmenlik alanları, atama ve ders okutma esasları. T. C. Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi, 2014 (2678).
Mishra, P. & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108, 1017-1054.
Niemi, H. (2002). Active learning - a cultural change needed in teacher education and schools. Teaching and Teacher Education, 18(7), 763-780.
Önal, İ. (2008). Özel öğretim yöntemleri II dersinde oluşturmacı öğretimin başarı, tutum, bilimsel süreç becerileri ve kalıcılığa etkisi. Doktora tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Öztürk-Akar, E. (2018). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programı ile ilgili öğrenci görüş ve beklentileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1660-1677.
Şahin, G. & Bulut, S. (2021). Örnek olaya dayalı öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilimi dersine yönelik akademik başarıları ve çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarına etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 613-632.
Sevim, S. (2013). Mikro-öğretim uygulamasinin öğretmen adaylari gözüyle değerlendirilmesi. Dicle üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (21), 303-313.
Şeyihoğlu, A. & Duman, N. (2020). Özel öğretim yöntemleri dersine pedagojik formasyon eğitimi coğrafya bölümü öğrencileri açısından bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 442-455.
Shulman L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher 15(2), 4-14.
Sungur, S. (2014). Harmanlanmış öğrenme temelli özel öğretim yöntemleri-II ve okul deneyimi derslerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgileri ve sınıf içi uygulamaları üzerine etkisi. Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
Temel, C., Altınkök, M. & Kayışoğlu, N. B. (2016). Pedagojik formasyon eğitimi uygulamasının beden eğitimi öğretmenliğine yansımaları. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1862-1872.
TKB, (2017). Müfredatta yenileme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/18160003_basin_aciklamasiprogram.pdf. adresinden 20.10.20212 tarihinde erişilmiştir.
Uçgun, D. (2010). Özel öğretim yöntemleri dersinin Türkçe öğretmeni yetiştirme sürecine katkısı. TÜBAR, 17, 708-719.
Yağcı, M. (2016). Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının teknopedagojik eğitim yeterliliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (3), 1327-1342.
Yavuz, M., Özkaral, T. & Yıldız, D. (2015). Uluslararası raporlarda öğretmen yeterlikleri ve öğretmen eğitimi. SDU International Journal of Educational Studies, 2(2), 60-71.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Yıldız, K. & Yıldız, S. (2018). Türkiye yükseköğretim yeterlilikleri çerçevesinde pedagojik formasyon eğitimi öğrencilerinin yeterlilikleri. Social Sciences Research Journal, 7(2), 296-31.
YÖK. (2018). Öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/YeniOgretmenYetistirme-Lisans Programlari/AA_Sunus_%20Onsoz_Uygulama_Yonergesi.pdf. adresinden 20.10.20212 tarihinde erişilmiştir.
Referanslar
Alkan, C. & Kurt, M. (2007). Özel öğretim yöntemleri-disiplinlerin öğretim teknolojisi. Anı Yayıncılık.
Arabacı, S. & Dönel Akgül, G. (2020). Okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik fen bilgisi öğretmenlerinin görüşleri. International Journal of Scholars in Education, 3(2), 276-291.
Aykaç, N., Bilgin, H. & Toraman, Ç. (2015). Evaluation of pedagogical formation program based on the opinions of pre-service teachers. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(1), 127-144.
Baki, Y. (2021). Türkçe öğretmenlerinin 21. yüzyılda sahip olması gereken yeterlilikler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (23), 660-684.
Boyd, D. J., Grossman, P. L., Lankford, H., Loeb, S. & Wyckoff, J. (2009). Teacher preparation and student achievement. Educational Evaluation and Policy Analysis, 31(4), 416-440.
Brouwer, N. & Korthagen, F. (2005). Can teacher education make a difference? American Educational Research Journal, 42(1), 153-224.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayıncılık.
Çetinkaya, E. (2021). Farkli coğrafi bölgelerde görev yapan fen bilimleri öğretmenlerinin okul dişi öğrenme ortamlarina yönelik görüşlerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 298-331.
Çiçek-Sağlam, A. (2015). Pedagojik formasyon sertifikası programının etkililiğinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 63-75.
Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education. (6th Edition). London: Routledge.
Dalgıç, G., Doyran, F. & Vatanartıran, S. (2012). Ücretli öğretmenlerin katıldıkları pedagojik formasyon programına ilişkin deneyimleri. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11, 39-54.
Darling Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: a review of state policyevidence. Education Policy Analysis Archives, 8(1), 1-44.
Demir, S. (2012). Eğitim fakülteleri programı kapsamında yer alan öğretmenlik meslek bilgisi derslerinden “Öğretim İlke ve Yöntemleri” dersinin değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Demirtaş, H. & Kırbaç, M. (2016). Pedagojik formasyon sertifika programı öğrencilerinin pedagojik formasyon eğitimine ilişkin görüşleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 138-152.
Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (2008b). The landscape of qualitative research. Thousand Oaks, CA: Sage.
Eraslan, L. & Çakıcı, D. (2011). Pedagojik formasyon programı öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(2), 427-438.
Feiman-Nemser, S., Tamir, E. & Hammerness, K. (Eds.). (2014). Inspiring teaching: Preparing teachers to succeed in mission-driven schools. Cambridge, MA: Harvard Education Press.
Forrester, M. A. & Sullivan, C. (2018). Doing qualitative research in psychology: A practical guide. Thousand Oaks, CA: Sage.
Goe, L. & Stickler L. M. (2008). Teacher quality and student achivement: making the most of recent research. Washington: National Comprehensive Center for Teacher Quality.
Guba, E. G. & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of Qualitative Research, 2(105), 163-194.
Gürbüztürk, O. & Koç, A. (2016). Özel öğretim yöntemleri dersinin yürütülmesine ilişkin öğretim elemanı ve öğretmen adaylarının görüşler. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 6(12), 57-80.
Kana, F. (2014). Argümantasyona dayalı dil öğrenme yaklaşımının Türkçe öğretmeni adaylarının özel öğretim yöntemleri dersine yönelik tutumlarına etkisi. International Journal of Language Academy, 2(1), 107-125.
Kara-Ekemen, D., Atik, A. D. & Erkoç, F. (2017). Dokuzuncu sınıf “Biyolojik Çeşitlilik ve Korunması” konusunun istasyon tekniği kullanılarak öğretilmesi ve öğrencilerin uygulamadan memnuniyeti. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 318-339.
Kara, Ö. T. (2016). Pedagojik formasyon eğitimi alan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni adaylarının “Özel Öğretim Yöntemleri” dersiyle ilgili görüşleri. Turkish Studies, 11(19), 511-522.
Karaçalı, A. (2004). Kerem Altun ile öğretmen yeterlikleri üzerine. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 5(58), 20-26.
Karamustafaoğlu, O. & Aksoy, S. (2020). “Canlıların Sınıflandırılması” konusunda geliştirilen eğitsel oyunla ilgili öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 90-109.
Kılınç-Alpat, S. , Özbayrak Azman, Ö. & Alpat, Ş. (2018). Spektroskopik analiz yöntemi uygulamalarında proje tabanlı öğrenme yaklaşımının kimya öğretmen adaylarının akademik başarılarına etkisi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (2), 214-240.
Kiraz, Z. & Dursun, F. (2015). Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının aldıkları eğitime ilişkin algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Dergisi, 11(3), 1008-1028.
Klenke, K. (2016). Qualitative research in the study of leadership. Bingley: Emerald Group.
Küçükoğlu, A., Köse, E., Taşgın, A., Yılmaz, B. Y. & Karademir, Ş. (2012). Mikro öğretim uygulamasının öğretim becerilerine etkisine ilişkin öğretmen adayı görüşleri. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 19-32.
MEB. (2017). TEDP öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. http://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/11115355_YYRETMENLYK_MESLEYY_GENEL_YETERLYKLERY.pdf adresinden 28.10.2022 tarihinde erişilmiştir.
MEB. (2018). İlköğretim kurumları fen bilimleri dersi öğretim programı. Ankara: T. C. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Merriam, S. B. & Grenier, R. S. (2019). Qualitative research in practice: Examples for discussion and analysis. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expande sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
MEB (2014). Öğretmenlik alanları, atama ve ders okutma esasları. T. C. Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi, 2014 (2678).
Mishra, P. & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108, 1017-1054.
Niemi, H. (2002). Active learning - a cultural change needed in teacher education and schools. Teaching and Teacher Education, 18(7), 763-780.
Önal, İ. (2008). Özel öğretim yöntemleri II dersinde oluşturmacı öğretimin başarı, tutum, bilimsel süreç becerileri ve kalıcılığa etkisi. Doktora tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Öztürk-Akar, E. (2018). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programı ile ilgili öğrenci görüş ve beklentileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1660-1677.
Şahin, G. & Bulut, S. (2021). Örnek olaya dayalı öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre bilimi dersine yönelik akademik başarıları ve çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarına etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 613-632.
Sevim, S. (2013). Mikro-öğretim uygulamasinin öğretmen adaylari gözüyle değerlendirilmesi. Dicle üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (21), 303-313.
Şeyihoğlu, A. & Duman, N. (2020). Özel öğretim yöntemleri dersine pedagojik formasyon eğitimi coğrafya bölümü öğrencileri açısından bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(1), 442-455.
Shulman L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher 15(2), 4-14.
Sungur, S. (2014). Harmanlanmış öğrenme temelli özel öğretim yöntemleri-II ve okul deneyimi derslerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgileri ve sınıf içi uygulamaları üzerine etkisi. Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
Temel, C., Altınkök, M. & Kayışoğlu, N. B. (2016). Pedagojik formasyon eğitimi uygulamasının beden eğitimi öğretmenliğine yansımaları. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1862-1872.
TKB, (2017). Müfredatta yenileme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/18160003_basin_aciklamasiprogram.pdf. adresinden 20.10.20212 tarihinde erişilmiştir.
Uçgun, D. (2010). Özel öğretim yöntemleri dersinin Türkçe öğretmeni yetiştirme sürecine katkısı. TÜBAR, 17, 708-719.
Yağcı, M. (2016). Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının teknopedagojik eğitim yeterliliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (3), 1327-1342.
Yavuz, M., Özkaral, T. & Yıldız, D. (2015). Uluslararası raporlarda öğretmen yeterlikleri ve öğretmen eğitimi. SDU International Journal of Educational Studies, 2(2), 60-71.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Yıldız, K. & Yıldız, S. (2018). Türkiye yükseköğretim yeterlilikleri çerçevesinde pedagojik formasyon eğitimi öğrencilerinin yeterlilikleri. Social Sciences Research Journal, 7(2), 296-31.
YÖK. (2018). Öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/YeniOgretmenYetistirme-Lisans Programlari/AA_Sunus_%20Onsoz_Uygulama_Yonergesi.pdf. adresinden 20.10.20212 tarihinde erişilmiştir.
