Okul Tükenmişliği Durumunun Fen Akademik Başarısına Olan Yordama Etkisinin Araştırılması
Özet
Bu çalışmada 7. sınıf öğrencilerinin sahip oldukları okul tükenmişliği durumlarının fen akademik başarılarına olan etkisi araştırılmıştır. Çalışma 437 kişiden oluşan ortaokul 7. sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Çalışmada araştırma yöntemi olarak çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada fen akademik başarısını belirlemek için öğrencilerin 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılına ait toplam 4 ayrı yazılı notlarının ortalaması alınmıştır. Araştırmada öncelikle tükenmişliğe ait alt boyutlar ile fen akademik başarısı arasındaki korelasyon ilişkisine bakılmıştır. Fen akademik başarısı ile en yüksek korelasyonu veren alt boyuttan başlayarak kademeli regresyon analizi ile modeller oluşturulmuştur. Oluşturulan modellerde fen akademik başarısına anlamlı katkı sağlamayan alt boyutlar çıkarılarak modele son şekli verilmiştir. Araştırma sonucuna göre okul tükenmişliği durumu fen akademik başarısını olumsuz yönde etkilemekte ve fen başarısının %17’sini açıklamaktadır.
Referanslar
Atik, S. (2016). Akademik başarının yordayıcıları olarak öğretmene güven, okula karşı tutum, okula yabancılaşma ve okul tükenmişliği. Yayımlanmamış doktora lisans tezi. İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
Balkıs, M. (2013). Akademik erteleme eğilimi ve öğrencilerin tükenmişlik duygusu arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1),68-78.
Bilge, F., Tuzgöl Dost, M., & Çetin, B. (2014). Lise öğrencilerinde tükenmişliği ve okul bağlılığını etkileyen faktörler: Çalışma alışkanlıkları, yetkinlik inancı ve akademik başarı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(5), 1709-1728.
Buluş, M., Duru, E., Balkıs, M., & Duru, S. (2011). Öğretmen adaylarında öğrenme stratejilerinin ve bireysel özelliklerin akademik başarıyı yordamadaki rolü. Eğitim ve Bilim, 36(161), 186-198.
Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri ve analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem A Yayıncılık.
Çam, Z. (2016). Lise öğrencilerinde okul tükenmişliğine ilişkin bir modelin sınanması ve sınıf tekrarını yordama düzeyinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Çapri, B., Gündüz, B., & Gökçakan, Z. (2011). Maslach tükenmişlik envanteri-öğrenci formu (mte-öf)’nun Türkçeye uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 134-147.
Çapulcuoğlu, U., & Gündüz, B. (2013). Lise öğrencilerinde tükenmişliğin cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ve algılanan akademik başarı değişkenlerine göre incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 12-24.
Duru, E., Duru, S., & Balkıs, M. (2014). Tükenmişlik, akademik başarı ve öz düzenleme arasındaki ilişkilerin analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(4), 1263-1284.
Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn out. Journal of socialissues, 30(1), 159-165
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burn out. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99-113.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burn out. Annual review of psychology, 52(1), 397-422.
May, R. W.,Bauer, K. N., & Fincham, F.D. (2015). School burn out: Diminished academic and cognitive performance. Learning and Individual Differences, 42(2015), 126-131. Doi: 10.1016/j. lindif. 2015.07.015
Özhan, M. B. (2019). Lise öğrencilerinde okul tükenmişliğinin akademik başarı ve iyi oluşa etkisinin bütüncül olarak incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Schaufeli, W. B., Matinez, I. M., Marquez-Pinto, A., Salanova, M. & Bakker, A. B. (2002). Burn out and engagement in university students: A cross-national study. Journal of Cross-cultural Studies, 33(5),464–481.
Seibert, G. S., Bauer, K. N., May, R. W., & Fincham, F. D. (2017). Emotion regulation and academic under performance: The role of school burn out. Learning and Individual Differences, 60(2017), 1-9.
Shin, H., Puig, A., Lee, J., Lee, J. H., & Lee, S. M. (2011). Culturalvalidation of the Maslach burn out ınventory for Korean students. Asia Pacific Education Review, 12(4), 633- 639.
Uludağ, O. & Yaratan, H. (2013). The effects of just ice and burn out on achievement: An empirical investigation of university students. Croatian Journal of Education, 15(2), 97-116.
Walburg, V. (2014). Burn out among high school students: A literature review. Children and Youth Services Review, 42(2014), 28-33.
Yıldırım, İ., & Ergene, T. (2003). Lise son sınıf öğrencilerinin akademik başarılarının yordayıcısı olarak sınav kaygısı, boyun eğici davranışlar ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25), 224-234.
Referanslar
Atik, S. (2016). Akademik başarının yordayıcıları olarak öğretmene güven, okula karşı tutum, okula yabancılaşma ve okul tükenmişliği. Yayımlanmamış doktora lisans tezi. İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
Balkıs, M. (2013). Akademik erteleme eğilimi ve öğrencilerin tükenmişlik duygusu arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1),68-78.
Bilge, F., Tuzgöl Dost, M., & Çetin, B. (2014). Lise öğrencilerinde tükenmişliği ve okul bağlılığını etkileyen faktörler: Çalışma alışkanlıkları, yetkinlik inancı ve akademik başarı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(5), 1709-1728.
Buluş, M., Duru, E., Balkıs, M., & Duru, S. (2011). Öğretmen adaylarında öğrenme stratejilerinin ve bireysel özelliklerin akademik başarıyı yordamadaki rolü. Eğitim ve Bilim, 36(161), 186-198.
Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri ve analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem A Yayıncılık.
Çam, Z. (2016). Lise öğrencilerinde okul tükenmişliğine ilişkin bir modelin sınanması ve sınıf tekrarını yordama düzeyinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Çapri, B., Gündüz, B., & Gökçakan, Z. (2011). Maslach tükenmişlik envanteri-öğrenci formu (mte-öf)’nun Türkçeye uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 134-147.
Çapulcuoğlu, U., & Gündüz, B. (2013). Lise öğrencilerinde tükenmişliğin cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ve algılanan akademik başarı değişkenlerine göre incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 12-24.
Duru, E., Duru, S., & Balkıs, M. (2014). Tükenmişlik, akademik başarı ve öz düzenleme arasındaki ilişkilerin analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(4), 1263-1284.
Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn out. Journal of socialissues, 30(1), 159-165
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burn out. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99-113.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burn out. Annual review of psychology, 52(1), 397-422.
May, R. W.,Bauer, K. N., & Fincham, F.D. (2015). School burn out: Diminished academic and cognitive performance. Learning and Individual Differences, 42(2015), 126-131. Doi: 10.1016/j. lindif. 2015.07.015
Özhan, M. B. (2019). Lise öğrencilerinde okul tükenmişliğinin akademik başarı ve iyi oluşa etkisinin bütüncül olarak incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Schaufeli, W. B., Matinez, I. M., Marquez-Pinto, A., Salanova, M. & Bakker, A. B. (2002). Burn out and engagement in university students: A cross-national study. Journal of Cross-cultural Studies, 33(5),464–481.
Seibert, G. S., Bauer, K. N., May, R. W., & Fincham, F. D. (2017). Emotion regulation and academic under performance: The role of school burn out. Learning and Individual Differences, 60(2017), 1-9.
Shin, H., Puig, A., Lee, J., Lee, J. H., & Lee, S. M. (2011). Culturalvalidation of the Maslach burn out ınventory for Korean students. Asia Pacific Education Review, 12(4), 633- 639.
Uludağ, O. & Yaratan, H. (2013). The effects of just ice and burn out on achievement: An empirical investigation of university students. Croatian Journal of Education, 15(2), 97-116.
Walburg, V. (2014). Burn out among high school students: A literature review. Children and Youth Services Review, 42(2014), 28-33.
Yıldırım, İ., & Ergene, T. (2003). Lise son sınıf öğrencilerinin akademik başarılarının yordayıcısı olarak sınav kaygısı, boyun eğici davranışlar ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25), 224-234.
