Fen Eğitiminde Eleştirel Okuma Uygulamaları
Özet
Çalışmada, fen bilgisi öğretmen adaylarıyla eleştirel okuma temelli sosyobilimsel etkinliklerle uygulamalar yapılmıştır. Yapılan bu uygulamalarda fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel okuma uygulamalarına yönelik görüşleri araştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak kurgulanan araştırmanın çalışma grubunu, bir devlet üniversitesinin dördüncü sınıf fen bilgisi öğretmenliği programında öğrenim görmekte olan 6 (2 erkek, 4 kız) öğretmen adayı oluşmaktadır. Çalışmada öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmeler ve araştırmacının uygulama sürecinde yaptığı gözlemler veri toplama aracı olarak kullanılmış ve veriler betimsel analiz ile incelenmiştir. Araştırmanın sonucuna göre, öğretmen adayları eleştirel okuma uygulamalarıyla olaylara bakış açılarının farklılaştığını ifade ederek, bir duruma yönelik farklı fikirler üretebildiklerini belirtmişlerdir.
Referanslar
Akın, F. (2014). Eleştirel okuma uygulamalarının kullanıldığı fen öğretiminin öğrenme ürünlerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Aşılıoğlu, B. (2008). Bilişsel öğrenmeler için eleştirel okumanın önemi ve onu geliştirme yolları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 1-11.
Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
Boran, D. (2019). Fen öğretiminde eleştirel okuma uygulamalarının öğrenme ürünlerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Collins, N. D. (1993). Teaching critical reading through literature. ED363869 ERIC (15/2/2023 tarihinde http://www.ericdigests.org/1994/literature.htm adresinden ulaşılmıştır)
Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. USA: SAGE Publications.
Çetinkılıç, S. (2017) Fen öğretiminde eleştirel okuma uygulamalarının kullanılmasının akademik performans ve problem çözme becerileri üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Doğanay, A. (2006). Etkin Bir Vatandaşlık İçin Düşünme Becerilerinin Öğretimi. Öztürk C. (Ed.), Hayat Bilgisi Ve Sosyal Bilgiler Öğretimi içinde (s. 179-218). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Emiroğlu, H. (2014). Eleştirel okuma öğretiminin eleştirel okuma becerisine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi, Düzce.
Gerring, J. (2007). Case study research: Principles and practices. New York: Cambridge University Press.
Gyuris, E., & Castell, L. (2013). To tell them or show them? How to improve science students’ skills of critical reading. International Journal of Innovation in Science and Mathematics Education, 21(1), 70-80.
Kadir, N. A., Subki, R. N. S., Jamal, F. H. A. & İsmail, J. (2014). The importance of teaching critical reading skills in a Malaysian reading classroom. (10/2/2023 tarihinde https://www.westeastinstitute.com/wp-content/uploads/2014/06/Norbaiyah-Abd-Kadir-Full-Paper.pdf adresinden ulaşılmıştır)
Karabay, A. (2012). Eleştirel okuma-yazma eğitiminin Türkçe öğretmeni adaylarının akademik başarılarına ve eleştirel okuma- yazma düzeylerine etkisi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
Karadedeli, İ. (2018). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma ve problem çözme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Uşak ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Uşak.
Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. Bmj, 311(7000), 299-302.
Literacy Gains (2009). Connecting practice and research: critical literacy guide. (17/2/2023 tarihinde http://www.edugains.ca/resourcesLIT/CoreResources/Critical_Literacy_Guide.pdf adresinden ulaşılmıştır)
Okur, T. (2019). Okuma çemberlerinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Özdemir, E. (2018). Eleştirel okuma. Ankara: Bilgi Yayınevi.
Özensoy, A. U. (2011). Eleştirel okumaya göre düzenlenmiş sosyal bilgiler dersinin eleştirel düşünme becerisine etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Özonat, Z. (2018). Çoklu ortama dayalı eleştirel okuma eğitiminin 6. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi. Yüksel Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Öztürk, C. & Otluoğlu, R. (2005). Sosyal bilgiler öğretiminde edebi ürünler ve yazılı materyaller. Ankara: Pegem Yayınevi.
Sever, S. (2003). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Kök Yayıncılık.
Van Camp, D., & Van Camp, W. (2013). Using content reading assignments in a psychology course to teach critical reading skills. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 13(1), 86-99.
Wheeler, L. K. (2007). “Critical reading of an essay's argument”. (1/2/2023 tarihinde http://web.cn.edu/kwheeler/reading_basic.html adresinden ulaşılmıştır)
Yiğit, G. (2022). Eleştirel okuma temelli sosyobilimsel metinlerin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12.baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.
Yıldız, C. (2008). Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
Referanslar
Akın, F. (2014). Eleştirel okuma uygulamalarının kullanıldığı fen öğretiminin öğrenme ürünlerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Aşılıoğlu, B. (2008). Bilişsel öğrenmeler için eleştirel okumanın önemi ve onu geliştirme yolları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 1-11.
Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
Boran, D. (2019). Fen öğretiminde eleştirel okuma uygulamalarının öğrenme ürünlerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Collins, N. D. (1993). Teaching critical reading through literature. ED363869 ERIC (15/2/2023 tarihinde http://www.ericdigests.org/1994/literature.htm adresinden ulaşılmıştır)
Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. USA: SAGE Publications.
Çetinkılıç, S. (2017) Fen öğretiminde eleştirel okuma uygulamalarının kullanılmasının akademik performans ve problem çözme becerileri üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Doğanay, A. (2006). Etkin Bir Vatandaşlık İçin Düşünme Becerilerinin Öğretimi. Öztürk C. (Ed.), Hayat Bilgisi Ve Sosyal Bilgiler Öğretimi içinde (s. 179-218). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Emiroğlu, H. (2014). Eleştirel okuma öğretiminin eleştirel okuma becerisine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi, Düzce.
Gerring, J. (2007). Case study research: Principles and practices. New York: Cambridge University Press.
Gyuris, E., & Castell, L. (2013). To tell them or show them? How to improve science students’ skills of critical reading. International Journal of Innovation in Science and Mathematics Education, 21(1), 70-80.
Kadir, N. A., Subki, R. N. S., Jamal, F. H. A. & İsmail, J. (2014). The importance of teaching critical reading skills in a Malaysian reading classroom. (10/2/2023 tarihinde https://www.westeastinstitute.com/wp-content/uploads/2014/06/Norbaiyah-Abd-Kadir-Full-Paper.pdf adresinden ulaşılmıştır)
Karabay, A. (2012). Eleştirel okuma-yazma eğitiminin Türkçe öğretmeni adaylarının akademik başarılarına ve eleştirel okuma- yazma düzeylerine etkisi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
Karadedeli, İ. (2018). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma ve problem çözme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Uşak ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Uşak.
Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. Bmj, 311(7000), 299-302.
Literacy Gains (2009). Connecting practice and research: critical literacy guide. (17/2/2023 tarihinde http://www.edugains.ca/resourcesLIT/CoreResources/Critical_Literacy_Guide.pdf adresinden ulaşılmıştır)
Okur, T. (2019). Okuma çemberlerinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Özdemir, E. (2018). Eleştirel okuma. Ankara: Bilgi Yayınevi.
Özensoy, A. U. (2011). Eleştirel okumaya göre düzenlenmiş sosyal bilgiler dersinin eleştirel düşünme becerisine etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Özonat, Z. (2018). Çoklu ortama dayalı eleştirel okuma eğitiminin 6. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi. Yüksel Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
Öztürk, C. & Otluoğlu, R. (2005). Sosyal bilgiler öğretiminde edebi ürünler ve yazılı materyaller. Ankara: Pegem Yayınevi.
Sever, S. (2003). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Kök Yayıncılık.
Van Camp, D., & Van Camp, W. (2013). Using content reading assignments in a psychology course to teach critical reading skills. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 13(1), 86-99.
Wheeler, L. K. (2007). “Critical reading of an essay's argument”. (1/2/2023 tarihinde http://web.cn.edu/kwheeler/reading_basic.html adresinden ulaşılmıştır)
Yiğit, G. (2022). Eleştirel okuma temelli sosyobilimsel metinlerin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Zonguldak.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12.baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.
Yıldız, C. (2008). Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
