Akademide Meydana Gelen Bir Mobbing Olgusuna İlişkin Adli Psikolojik Değerlendirme
Özet
İş hayatında meydana gelen, çalışanı yardımsız ve korumasız bırakmaya yönelik düşmanca davranımlarına mobbing denmektedir. Bu durum mağdurların çalışma arkadaşları, astları, üstleri ya da yöneticileri sebebiyle meydana gelebilir. Sistematik ve tekrarlayıcı şekilde kötü ve incitici davranışlarla karakterizedir. Mobbingin asıl amacı mağdurun damgalanması, yıldırılması ve iş göremez hale getirilmesidir. Araştırmalar mobbingin daha çok eğitim, sağlık ve akademi alanlarında görüldüğünü göstermektedir. Bu sürecin mağdurlar üzerinde sağlık, ekonomik ve sosyal yönden zararları vardır. Mobbingin kavramsal çerçevesinin yapılması ve çalışanlara verdiği zararların gösterilmesi ile pek çok mevzuat ve yasal metinde sakıncalı davranışlar olarak gösterilmiştir. Bu gelişmeler nedeniyle çalışanlar yasal yollardan hak arayışlarına başlayabilmişlerdir. Mağduriyetin, incelenerek saptanması ve çözüme ulaştırılması için, iddia konusu olan savların ispat edilmesi gerekir. Mobbing olgusunun çok yönlü ve karmaşık yapısı ispat sürecinde incelikli bir adli psikolojik değerlendirmeyi de önemli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı akademik ortamda meydana gelmiş bir mobbing olgusunu aktarmak ve adli psikolojik değerlendirme sürecini aktarmaktır.
Referanslar
McKay R, Arnold DH, Fratzl J et al. Workplace bullying in academia: A Canadian study. Employ Respons Rights J.2008;20: 77–100. https://doi.org/10.1007/s10672-008-9073-3
Leymann H. Mobbing and psychological terror at workplaces.Violence Victims. 1990;5(2):119-126.
Einarsen S. Harassment and bullying at work: A review of the Scandinavian approach. Aggression and Violent Behavior. 2000;5(4):379-401. DOI: https://doi.org/10.1016/ S1359-1789(98) 00043-3
Zapf D, Gross C. Conflict escalation and coping with workplace bullying: A replication and extension. Eur J Work Organ Psy. 2001;10(4):497-522. DOI: https://doi.org/10.1080/ 13594320143000834.
Pranas Z, Jolita V. Diagnosis of mobbing as discrimination in employee relations, work humanism. Inz Econ.2009;(4):103-113.
Leymann H. The content and development of mobbing at work. Eur J Work Organ Psy. 1996;5(2):165-184.
Deniz D. Mobbing (işyerinde yıldırma). İstanbul: Fam Yayınları; 2012.
Matthiesen SB. Bullying at work: antecedents and outcomes.PhD Thesis, University of Bergen, Faculty of Psychology Department of Psychosocial Science. Norway, 2006
Tetik S. Mobbing kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 2010; 12(18):81-89.
Yıldırım A, Yıldırım D. Mobbing in the workplace by peers and managers: Mobbing experienced by nurses working in healthcare facilities in Turkey and its effect on nurses. J Clin Nurs. 2007; 16:1444–1453. DOI: https://doi.org/10.1111/ j.1365-2702.2006.01814.x
Karsavuran S. Sağlık sektöründe mobbing: Hastane yöneticileri üzerinde bir uygulama, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2014;11(26):271-296.
Erçetin ŞŞ, Hamedoğlu MA, Çelik S. Mobbing in primary schools (A case study for Hendek country, Sakarya). World Applied Sciences Journal. 2008;3(6):945-955.
Koç M, Urasoğlu Bulut H: Ortaöğretim öğretmenlerinde mobbing: Cinsiyet yaş ve lise türü değişkenleri açısından incelenmesi. International Online Journal of Educational Sciences. 2009;1(1):64-80.
Björkqvist, K., Österman, K., & Hjelt-Bäck, M. (1994). Aggression among university employees. Aggressive Behavior, 20, 173–184.
Giorgi G. Workplace bullying in academia creates a negative work environment. An Italian study, Employ Respons Rights J.2012;24(4):261-275. Doi: 10.1007/s10672-012-9193-7
Deniz D, Dokgöz H. Mobbing, Adli Tıp ve Adli Bilimler (Ed.Halis Dokgöz), Akademisyen Yayınevi, Ankara, 2019.
Laçiner V. Mobbing (Işyerinde psikolojik taciz). 2006, Avaliable at: www.usakgundem.com /makale.php?id=167
Büte M, İşyerinde psikolojik yıldırma (mobbing) olgusu: Erzurum’da ilaç mümessilleri üzerinde bir araştırma, 17. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, Eskişehir, 21-23 Mayıs 2009, s. 559.
Tınaz P. İşyerinde psikolojik taciz (mobbing): kavram, süreç, tanı ve çözüm önerileri”, in: CHD, Aralık 2009; 4(11):11. (Tanı ve Çözüm Önerileri).
Tınaz P. (2011). İşyerinde psikolojik taciz (mobbing) İstanbul: Beta Yayıncılık
Cornoiua TS, Gyorgya M. Mobbing in organizations. benefits of identifying the phenomenon. procedia, Social and Behavioral Sciences.2013;(78):708-712
Taşkın, A. Mobbing davalarında ispat sorunu, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2016; 20(2):391-437.
Kuru B. Hukuk muhakemeleri usulü, 6. Baskı, Demir Yayıncılık, İstanbul, 2001.
Yargıtay 9.Hukuk Dairesi, E.2010/38293 K.2013/5390 T.12.2.2013
Yargıtay 22.Hukuk Dairesi, E.2014/2157 K. 2014/3434 T. 21.2.2014
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E: 2012/9-1925
Deniz D. Mobbing (işyerinde zorbalık) mağdurlarının sosyodemografik özellikleri, iş yaşamı ve ruh sağlıkları açısından incelenmesi: olgu serisi, Adli Tıp Bülteni,2019; 24(3):183-191.
Deniz D, Ünsal P. İşyerinde yıldırma algısında dışadönük ve nevrotik kişilik yapıları ile cinsiyetin rolü, İşGüç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, Ocak/2010;12(1):29-44.
Jarreta BM, Garcia-Campayo J, Gascon S, Bolea M. Medico-legal implications of mobbing.A false accusation of psychological harassment at the workplace. Forensic Science International.2004;146:17–18.
Karaahmet, E. Overview of the psychiatric reflections of mobbing: two case reports, Düşünen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2013;26:388-391.
