Ulusal ve Uluslararası Sivil Havacılık Kuruluşları
Özet
Bu bölüm, sivil havacılık sektörünün işleyişini şekillendiren ulusal ve uluslararası kuruluşları bütüncül bir çerçevede ele almaktadır. Uluslararası düzeyde Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) başta olmak üzere, Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Müşterek Havacılık Otoriteleri (JAA), Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), EUROCONTROL, Amerika Birleşik Devletleri Federal Havacılık İdaresi (FAA) ve Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI) gibi kuruluşların kuruluş süreçleri, amaç ve görevleri, organizasyon yapıları, üyelikleri ve sektörel önemleri incelenmektedir. Ulusal düzeyde ise Türkiye'de sivil havacılığı düzenleyen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) ele alınarak bu kurumların uluslararası standartlarla uyum sürecindeki rolleri açıklanmaktadır. Bölüm, kuruluşlar arasındaki farkları ve tamamlayıcılığı karşılaştırmalı biçimde göstererek, havacılık yönetimi öğrencilerine sektörün kurumsal yapısına dair bütüncül bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.
This chapter provides a comprehensive overview of the national and international organizations that shape the civil aviation system. At the international level, it examines the objectives, organizational structures, and sectoral roles of major organizations, including the International Civil Aviation Organization (ICAO), the International Air Transport Association (IATA), the European Civil Aviation Conference (ECAC), the Joint Aviation Authorities (JAA), the European Union Aviation Safety Agency (EASA), EUROCONTROL, the U.S. Federal Aviation Administration (FAA), and Airports Council International (ACI). At the national level, the chapter discusses the key institutions responsible for regulating civil aviation in Türkiye, namely the Ministry of Transport and Infrastructure, the Directorate General of Civil Aviation (SHGM), and the General Directorate of State Airports Authority (DHMI), and explains their roles in implementing and aligning with international aviation standards. Finally, the chapter presents a holistic perspective by comparing the mandates, institutional structures, and functional differences of these organizations, thereby providing a comprehensive understanding of the governance framework of civil aviation.
Referanslar
Airports Council International. (2022). Airport carbon accreditation annual report. https://aci.aero adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı.
Airports Council International. (2023). ACI annual report 2023. https://aci.aero adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı
Devlet Hava Meydanları İşletmesi. (2023). 2023 faaliyet raporu. https://www.dhmi.gov.tr adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı.
European Civil Aviation Conference. (2022). ECAC strategy and work programme. https://www.ecac-ceac.org adresinden 07.03.2026 tarihinde alındı.
European Civil Aviation Conference. (2023). Annual report 2023. https://www.ecac-ceac.org adresinden 10.03.2026 tarihinde alındı.
European Commission. (2023). Regulation (EU) 2018/1139 on common rules in civil aviation. https://eur-lex.europa.eu adresinden 07.03.2026 tarihinde alındı.
European Organisation for the Safety of Air Navigation. (2022). Performance review report. https://www.eurocontrol.int adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı.
European Organisation for the Safety of Air Navigation. (2023). EUROCONTROL annual report 2023. https://www.eurocontrol.int adresinden 07.03.2026 tarihinde alındı.
European Organisation for the Safety of Air Navigation. (2025). Our member and comprehensive agreement states. Retrieved June 30, 2026, from https://www.eurocontrol.int/our-member-and-comprehensive-agreement-states adresinden 30.06.2026 tarihinde alındı.
European Union Aviation Safety Agency. (2023). Annual safety review 2023. https://www.easa.europa.eu adresinden 10.03.2026 tarihinde alındı.
Federal Aviation Administration. (n.d.). A brief history of the FAA. Retrieved June 30, 2026, from https://www.faa.gov/about/history/brief_history adresinden 10.03.2026 tarihinde alındı.
Federal Aviation Administration. (n.d.). About FAA. Retrieved June 30, 2026, from https://www.faa.gov adresinden 08.03.2026 tarihinde alındı.
International Air Transport Association. (2023). IATA annual review 2023. https://www.iata.org adresinden 06.03.2026 tarihinde alındı.
International Air Transport Association. (2024a). Membership. Retrieved June 30, 2026, from https://www.iata.org/en/about/members/ adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı.
International Air Transport Association. (2024b). IOSA and the risk-based approach. https://www.iata.org/en/programs/safety/audit/iosa/about-iosa/ adresinden 07.03.2026 tarihinde alındı.
International Civil Aviation Organization. (2023a). Annual report of the Council 2023. https://www.icao.int adresinden 10.03.2026 tarihinde alındı.
International Civil Aviation Organization. (2023b). Annexes to the Convention on International Civil Aviation. https://www.icao.int adresinden 08.03.2026 tarihinde alındı.
International Civil Aviation Organization. (2024). Environmental report. https://www.icao.int adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı.
International Civil Aviation Organization. (2026). Location indicators (Doc 7910, 199th ed.). ICAO.
JAA Training Organisation. (n.d.). About JAA Training Organisation. Retrieved June 30, 2026, from https://jaato.com/about-jaa-to adresinden 08.03.2026 tarihinde alındı.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (2023). 2023 faaliyet raporu. https://web.shgm.gov.tr adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı.
Türkiye Cumhuriyeti. (1983). 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu. Resmî Gazete.
Türkiye Cumhuriyeti. (2005). 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun. Resmî Gazete.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (2023). 2024-2028 stratejik plan. https://www.uab.gov.tr adresinden 05.03.2026 tarihinde alındı.
