Biyoloji Öğretmenlerinin Çevre Etiği Yaklaşımları

Bu çalışma, Ankara ilinde görev yapan 60 biyoloji öğretmeninin çevre etiği yaklaşımlarını cinsiyet ve hizmet yılı değişkenleri açısından incelemeyi amaçlayan betimsel bir araştırmadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Ekosentrik, Antroposentrik ve Çevreye Yönelik Antipatik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen araştırma bulgularına göre, biyoloji öğretmenlerinin ekosentrik tutum puan ortalamaları oldukça yüksek bulunmuştur. Bu durum, öğretmenlerin kendilerini doğanın bir parçası olarak gördüklerini, doğanın kendinde bir değere sahip olduğuna inandıklarını ve çevreye karşı etik sorumluluk taşıdıklarını göstermektedir. Biyoloji öğretmenlerinin antroposentrik tutuma da yatkın oldukları, doğal kaynakların korunması ile insani gelişim ve ihtiyaçlar arasında bir denge kurmaya çalıştıkları, buna karşın çevre korumasına yönelik antipatik tutumlardan oldukça uzak durdukları tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre yapılan analizlerde, kadın biyoloji öğretmenlerinin antroposentrik tutum puanlarının erkek öğretmenlere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kadın öğretmenlerin ekosentrik puan ortalamaları da erkeklerden yüksek olmakla birlikte bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Öğretmenlerin mesleki deneyim süreleri veya hizmet yıllarının ise ekosentrik, antroposentrik ve antipatik tutum puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, biyoloji öğretmenlerinin genel olarak doğa ve insan merkezli çevre etiği yaklaşımlarını benimsedikleri, mesleki kıdemin ise çevre etiği yaklaşımlarında belirleyici bir rol oynamadığı anlaşılmaktadır. 

This descriptive study aims to examine the environmental ethics approaches of 60 biology teachers working in Ankara in terms of gender and years of service variables. The Ecocentric, Anthropocentric, and Antipathetic Attitudes Towards Environment Scale was utilized as the data collection instrument in the study. According to the research findings, the ecocentric attitude mean scores of biology teachers were found to be quite high. This situation indicates that teachers view themselves as a part of nature, believe that nature possesses intrinsic value, and feel ethical responsibility toward the environment. It was also determined that biology teachers are inclined toward anthropocentric attitudes, attempting to establish a balance between the conservation of natural resources and human development and needs, while staying notably clear of antipathetic attitudes toward environmental protection. In the analyses conducted according to the gender variable, the anthropocentric attitude scores of female biology teachers were found to be statistically significantly higher than those of male teachers. Although the ecocentric score averages of female teachers were also higher than those of male teachers, this difference was not found to be statistically significant. Furthermore, it was observed that teachers' professional experience or years of service did not create a statistically significant difference on their ecocentric, anthropocentric, and antipathetic attitude scores. In conclusion, it is understood that biology teachers generally adopt both ecocentric and anthropocentric environmental ethics approaches, whereas professional seniority does not play a decisive role in their environmental ethics approaches.