Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Geliştirdikleri Eğitsel Oyunların Çeşitli Değişkenler Bakımından Değerlendirilmesi
Özet
Bu çalışmada, fen bilgisi öğretmen adaylarının geliştirdikleri eğitsel oyunların öğretim programındaki kazanımlara uygunluk, içeriğin bilimsel doğruluğu, eğitsel oyun tasarımı ve öğrenci seviyesine uygunluk değişkenleri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Özel durum çalışması deseninde yürütülen araştırmanın çalışma grubunu, fen bilgisi öğretmenliği programı ikinci sınıfında öğrenim gören 10 kadın öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırma kapsamında, öğretmen adaylarının 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın altıncı sınıf ünitelerine (Güneş Sistemi ve Tutulmalar, Vücudumuzdaki Sistemler, Kuvvet ve Hareket, Madde ve Isı, Ses ve Özellikleri, Vücudumuzdaki Sistemler ve Sağlığı, Elektriğin İletimi) yönelik bireysel olarak tasarladıkları 22 eğitsel oyun içerik analizi yöntemiyle ayrıntılı olarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, tasarlanan oyunların büyük çoğunluğunun (%95,5) öğretim programındaki kazanımlarla örtüştüğü ve tamamının (%100) öğrenci seviyesine uygun olduğu belirlenmiştir. İçerik bakımından oyunların %86,4’ünün bilimsel olarak doğru bilgiler içerdiği, %13,6’sında ise kavram yanılgısına yol açabilecek kısmi bilimsel hataların bulunduğu tespit edilmiştir. Eğitsel oyun tasarımı doğası açısından ise oyunların yalnızca %22,7’sinin tam uygun olduğu, %63,6’sının kısmen uygun olduğu ve %13,6’sının uygun olmadığı görülmüştür; özellikle oyun kurallarının açıklanması, oyunun oynanışı ve değerlendirme aşamasının belirtilmesi hususlarında belirgin eksiklikler öne çıkmıştır. Sonuç olarak, fen bilgisi öğretmen adaylarının kazanımlara ve öğrenci seviyesine uygun oyun tasarlamada başarılı oldukları ancak eğitsel oyun tasarımı basamaklarını eksiksiz uygulama konusunda eksiklerinin bulunduğu anlaşılmış, lisans düzeyinde uygulamalı eğitsel oyun tasarım eğitimlerinin verilmesi önerilmiştir.
In this study, it was aimed to evaluate the educational games developed by preservice science teachers in terms of compliance with curriculum learning outcomes, scientific accuracy of content, suitability for educational game design, and student levels. The study group of the research, which was conducted using a case study design, consisted of 10 female preservice teachers studying in the second year of the science education program. Within the scope of the research, 22 educational games individually designed by preservice teachers for the sixth-grade units of the 2018 Science Curriculum (Solar System and Eclipses, Systems in Our Body, Force and Motion, Matter and Heat, Sound and Its Properties, Systems in Our Body and Health, Electricity Transmission) were examined in detail using content analysis. According to the findings, it was determined that the majority of the designed games (95.5%) aligned with the curriculum learning outcomes and all of them (100%) were suitable for student levels. In terms of content, 86.4% of the games contained scientifically correct information, while 13.6% contained partial scientific errors that could lead to misconceptions. Regarding the nature of educational game design, only 22.7% of the games were fully suitable, 63.6% were partially suitable, and 13.6% were not suitable, with prominent deficiencies in explaining game rules, gameplay, and evaluation stages. Consequently, it was concluded that preservice science teachers were successful in designing games suitable for learning outcomes and student levels, but had shortcomings in fully applying game design steps; therefore, providing practical educational game design training at the undergraduate level and implementing the designed games with middle school students were recommended.
Referanslar
Akcanca, N. & Sömen, T. (2018). Öğretmen adaylarının eğitsel oyun tasarlama ve uygulama durumları. Turkish Studies, 13(27), 49- 71. Doi: 10.7827/TurkishStudies.14506
Bayat, S., Kılıçarslan, H. & Şentürk, Ş. (2014). Fen ve teknoloji dersinde eğitsel oyunların yedinci sınıf öğrencilerinin akademik başarısına etkisinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (2), 204-216.
Bilen, M. (1999). Plandan uygulamaya öğretim. Ankara: Anı Yayıncılık.
Dadaylı, G. & Pekbay, C. (2021). Eğitsel oyunların “kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme” konusunda bilimsel yaratıcılık ve akademik başarıya etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(2), 311-333.
Dönmez N. B. (1999). Oyun kitabi. İstanbul: Esin.
Gerald L. (1995). Eğitimde felsefi ve ideolojik yaklaşımlar. Çev. Nesrin Kale. İstanbul: 72. Ofset Basımevi.
Heidemann, S. & Hewitt, D. (2010). Play: The pathway from theory to play. St. Paul: Readleaf Press.
Hromek, R. & Roffey, S. (2009). Promoting social and emotional learning with games, “it’s fun and we learn things”. Simulation & Gaming, 20(10), 1-19.
Kahyaoğlu, M. & Elçiçek, M. (2016). Eğitsel bilgisayar oyunlar ile desteklenen fen bilimleri öğretiminin öğrencilerin motivasyon ve yansıtıcı düşünme becerileri üzerine etkisi. Turkish Studies, 11(14), 349-360.
Kaleli- Yılmaz, G. (2019). Özel durum çalışması, (Ed.) Haluk Özmen & Orhan Karamustafaoğlu. Eğitimde araştırma yöntemleri, içinde (s. 252-272). Ankara: Pegem Akademi.
Karamustafaoğlu, O. & Aksoy, S. (2020). “Canlıların sınıflandırılması” konusunda geliştirilen eğitsel oyunla ilgili öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 90-109
Karamustafaoğlu, O. & Coşgun, M. A. (2021). “Katı atıkların ayrıştırılması” konusunun eğitsel bir oyunla öğretimi hakkında öğretmen görüşleri. International Journal of Humanities and Education, 7(15), 69-87.
Karamustafaoğlu, O. & Kaya, M. (2013). Eğitsel oyunlarla ‘yansıma ve aynalar’ konusunun öğretimi: Yansımalı koşu örneği. Araştırma Temelli Etkinlik Dergisi (ATED), 3(2), 41-49.
Karamustafaoğlu, O. & Yurtyapan, E. (2016). The teaching of "absorption of light" subject in seventh grade science course with educational games: color game case. Route Educational and Social Science Journal, 3(4), 81-94.
Kaya, S. & Elgün, A. (2015). Eğitsel oyunlar ile desteklenmiş fen öğretiminin ilkokul öğrencilerinin akademik başarısına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23, 329-342.
Kebritchi, M. & Hirumi, A. (2008). Examining the pedagogical foundations of modern educational computer games to inform research and practice. Computers & Education, 51(4), 1729-1743
Kefeli, N., Taş, E. & Yalçın, M. (2018). Kelime oyunları ile fen öğretiminin öğrencilerin çevreye yönelik tutumuna etkisi. International e-Journal of Educational Studies, 2(3), 44-52.
Kılıç, F. & Karamustafaoğlu, O. (2020). Kan kapmaca isimli eğitsel oyun hakkında öğretmen görüşleri. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 3(3), 144-158.
Kırbaş, Ş. & Koparan- Girgin, G. (2018). İlkokulda eğitsel oyunlar tekniğinin öğretimdeki yerinin öğretmen görüşleri açısından incelenmesi. International Journal of Social Science, 65, 521-538.
Koç, E. (2019). 5. Sınıf elektrik ünitesinde kullanılan eğitsel oyunların öğrenci başarısına ve kalıcılığa etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
Koçyiğit, S., Tuğluk, M.N. & Kök, M. (2007). Çocuğun gelişim sürecinde eğitsel bir etkinlik olarak oyun. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16, 324-342.
Miles, M.B. & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (Second edition). California: SAGE Publications.
Okumuş, S. & Doymuş, K. (2018). İyi bir eğitim ortamı için yedi ilkenin işbirlikli öğrenme ve modellerle birlikte uygulanmasının 6. sınıf öğrencilerinin fen başarısına etkisi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(25), 203-238.
Önen, F., Demir, S. & Şahin, F. (2012). Fen öğretmen adaylarının oyunlara ilişkin görüşleri ve hazırladıkları oyunların değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 299-318.
Özer A., Gürkan A. C. & Ramazanoğlu M. O. (2006). Oyunun çocuk gelişimi üzerine etkileri. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları, 4(3), 54-57.
Özkan, G., Akça, E. & Umdu- Topsakal, Ü. (2020). Oyun tekniğinin öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına ve görüşlerine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(70), 794- 800. Doi:10.17719/jisr.2020.4135
Pivec, M. & Kearney, P. (2007). Games for learning and learning from games. Organizacija, 40(6), 419-423.
Rieber, L. P., Smith, L. & Noah, D. (1998). The value of serious play. Educational Technology, 38(6), 29-37.
Seçkin- Kapucu, M. & Çağlak, S. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının eğitsel oyun tasarlama ve sürece ilişkin görüşler: Bir durum çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(29), 536-573.
Serdaroğlu, C. & Güneş, M. H. (2019). 6. Sınıf bitki ve hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme ünitesinin öğretiminde oyun temelli öğrenmenin akademik başarı ve tutum üzerine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(2), 1015-1041.
Su, C. H. & Cheng, C. H. (2015). A mobile gamification learning system for improving the learning motivation and achievements. Journal of Computer Assisted Learning, 31(3), 268–286. Doi: 10.1111/jcal.12088
Sung, H. Y. & Hwang, G. J. (2013). A collaborative game-based learning approach to improving students’ learning performance in science courses. Computers & Education, 63, 43–51. Doi:10.1016/j.compedu.2012.11.019
Şaşmaz- Ören, F. & Erduran- Avcı, D. (2004). Eğitimsel oyunla öğretimin fen bilgisi dersi “güneş sistemi ve gezegenler” konusunda akademik başarı üzerine etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 67- 76.
Tezel, Ö. & Aksoy, K. (2020). Sekizinci sınıf “periyodik sistem” konusunda bilimsel öykü içeren eğitsel oyun etkinliğinin etkililiğinin incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 100. Yıl Eğitim Sempozyumu Özel Sayı, 192-209. Doi: 10.7822/omuefd.718259
Tüzün, H., Yılmaz- Soylu, M., Karakuş, T., İnal, Y. & Kızılkaya, G. (2009). The effects of computer games on primary school students’ achievement and motivation in geography learning. Computers & Education, 52(1), 68-77.
Ursavaş, N. & Genç, O. (2021). “İnanılmaz yolculuk” eğitsel oyunu ile ortaokul öğrencilerinin su döngüsü ile ilgili bilgi düzeylerinin geliştirilmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 9(1), 38-57.
Wang, Y. H. (2010). Using communicative language games in teaching and learning english in taiwanese primary schools. Journal of Engineering Technology and Education, 7(1), 126-142.
Yıldız, E. (2019). 5, 6, 7. Sınıf fen bilimleri dersinde yaşanan öğrenme problemlerinin giderilmesinde eğitsel oyun, okuma-yazma-oyun ve okuma-yazma-uygulama yöntemlerinin etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Yıldız, E., Şimşek, Ü. & Araz, H. (2016). Dolaşım sistemi konusunda eğitsel oyun yönteminin Kullanılmasının öğrencilerin akademik başarı ve fen öğrenimi motivasyonu üzerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(36), 20-32.
Yıldız, E., Ağgül, Ö., Çalıklar, Ş. & Şimşek, Ü. (2020). Eğitsel oyun ve işbirlikli öğrenmenin 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, sosyal becerilerine ve öğrenme motivasyonlarına etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(6), 1703–171. Doi: 10.18506/anemon.671575
