Ortaokul Öğrencilerinin Sınıf İçi Disiplin Yaklaşımlarına Yönelik Algıları ile Sınıfın Duygusal İklimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Özet
Bu çalışma, Hatay ilindeki kamu ortaokullarında öğrenim gören 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin algılarına dayanarak öğretmenlerin sınıf içi disiplin yaklaşımları (müdahaleci ve müdahaleci olmayan) ile sınıfın duygusal iklimi (olumlu ve olumsuz) arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel korelasyonel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmanın örneklemini küme örnekleme yöntemiyle seçilen 913 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplamada Disiplin Yaklaşımları Ölçeği ile Sınıfın Duygusal İklimi Ölçeği kullanılmış ve veriler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, müdahaleci olmayan disiplin yaklaşımı ile olumlu duygusal iklim arasında yüksek düzeyde pozitif (r = .74); olumsuz duygusal iklim ile orta düzeyde negatif (r = -.49) yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Buna karşın, müdahaleci disiplin yaklaşımı ile olumlu duygusal iklim arasında yüksek düzeyde negatif (r = -.51); olumsuz duygusal iklim arasında ise yüksek düzeyde pozitif (r = .70) yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak, öğrencileri destekleyen, duygu ve ihtiyaçlarını önemseyen müdahaleci olmayan tutumların sınıfta olumlu bir duygusal atmosfer oluşturduğu; baskıcı, kuralcı ve cezalandırıcı müdahaleci davranışların ise olumsuz duygusal iklimi beslediği görülmektedir. Bu doğrultuda öğretmenlerin sınıfta yapıcı, demokratik ve duygu odaklı sınıf yönetimi yaklaşımlarını benimsemeleri önerilmektedir.
This study aims to examine the relationship between middle school students' perceptions of teachers' classroom discipline approaches (interventionist and non-interventionist) and the classroom emotional climate (positive and negative) based on the perceptions of 6th, 7th, and 8th-grade students in public schools in Hatay. Conducted using a quantitative correlational research design, the sample consists of 913 middle school students selected through cluster sampling. Data were collected using the Discipline Approaches Scale and the Classroom Emotional Climate Scale and analyzed using Pearson correlation analysis. According to the research findings, a high-level positive relationship (r = .74) was found between the non-interventionist discipline approach and positive emotional climate, whereas a moderate negative relationship (r = -.49) was observed with negative emotional climate. Conversely, a high-level negative relationship (r = -.51) was found between the interventionist discipline approach and positive emotional climate, while a high-level positive relationship (r = .70) was identified with negative emotional climate. In conclusion, non-interventionist attitudes that support students and value their emotions and needs cultivate a positive emotional atmosphere in the classroom, whereas oppressive, rigid, and punitive interventionist behaviors foster a negative emotional climate. Accordingly, it is recommended that teachers adopt constructive, democratic, and emotion-oriented classroom management approaches.
Referanslar
Aksoy, N. (2001). Sınıf yönetimi ve disiplin modellerinin dayandığı temel yaklaşımlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 25, 9-20.
Alonso, J. & Nieto, J. T. (2018). Classroom emotional climate: Nature, measurement, effects and implications for education. Revista de Psicodidactia (English ed.), 24(2), 79-87.
Andersen, R. J., Evans, I. M. & Harvey, S. T. (2012). Insider views of the emotional climate of the classroom: What new zealand children tell us about their teachers' feelings. Journal of Research in Childhood Education, 26 (2).
Aslan, M. (2011). Öğretmen liderliği davranışları ve sınıf iklimi: Öğretmen ve öğrenci görüşleri bağlamında bir araştırma. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Avant T. S., Gazelle H. & Faldowski R., (2011). Classroom emotional climate as a moderator of anxious solitary children's longitudinal risk for peer exclusion: A child x environment model. Developmental Psychology, 47(6), 1711-27.
Ay, F. (2017). Öğretim üyesinin etik sorumluluğu. Sağık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 4(3), 267–271.
Aydın, İ. (2011). Öğretmenlik meslek etiği. 13 Temmuz 2019 tarihinde http://inayetaydin.blogspot.com/2011/09/ogretmenlik-meslek-etigi.html adresinden erişilmiştir.
Barr, J. J. (2016). Developing a positive classroom climate. Idea Paper, 61.
Burden, P. R. (2003). Classroom Management. (2. Baskı). New York: John Wiley & Sons Inc.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, E. A, Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. (15. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Brackett, M. A., Reyes, M. R., Rivers, R. S., Elbertson, N. A. & Salovey P. (2011). Classroom emotional climate, teacher affiliation, and student conduct. Journal of Classroom Interaction, 46(1), 27-36.
Cemaloğlu, N. & Kayabaşı, Y. (2007). Öğretmenlerin tükenmişlik düzeyi ile sınıf yönetiminde kullandıkları disiplin modelleri arasındaki ilişki. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 27(2), 123-155.
Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112(1), 155-159.
Çelik, V. (2005). Sınıf yönetimi (3. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Duman, T., Gelişli, Y. & Çetin, Ş. (2004). Orta öğretim öğrencilerinin, öğretmenlerin sınıfta disiplin sağlama yaklaşımlarına ilişkin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(3), 281-292. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26127/275212
Durdu, İ. (2015). Duygusal zekâ ve sınıf iklimi arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Erdem, F., Ömüriş, E., Öz, Ö., Boz, H., Özmen, M., & Kubat, U. (2014). Öğretim elemanlarının etik sorumlulukları üzerine üniversite öğrencilerinin algılamaları. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi - Journal of Qualitative Research in Education, 2 (1), 39-63.
Ergen, Y., Karakuş, C. & Töman, U. (2014). Sınıf öğretmenlerinin sınıf içi disiplin anlayışları ile iş doyumları arasındaki ilişki. Route Educational and Social Science Journal, 1(3), 327- 339.
Esen, H. (2006). İlk ve ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin kullandıkları disiplin türleri. Yayımlanmamış yüksek lisans Tezi. Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
Evans, I. M., Harvey, S.T., Buckley, L. & Yan, E. (2009). Differentiating classroom climate concepts: Academic, management, and emotional environments. New Zealand Journal of Social Sciences Online, 4, 131–146.
Fakiroğlu, M. (2019). Ortaokul öğrencilerinin sınıf için disiplin yaklaşımlarına yönelik algıları ile sınıfın duygusal iklimi arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
Fraser, B. J. & Treagust, D. F. (1986). Validity and use of an instrument for assessing classroom psychological environment in higher education. Higher Education, 15, 37–57.
Gedik Dinç, R. & Gizir, S. (2019). Öğrencilerin bakış açısından öğretim elemanlarının sınıf içindeki etik dışı davranışları. Yükseköğretim Dergisi, 9(1), 29-39.
Gizir, S. & Fakiroğlu, M. (2021). Sınıf duygusal iklimi ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. The Journal of International Education Science, 26 (8), 33-49.
Good, N. (2015). Creating a positive emotional climate in an elementary school classroom. Master's Theses and Capstone Projects, 186.
Goldenberg, A., Halperin, E. & Saguy, T. (2014). How group- based emotions are shaped by collective emotions: Evidence for emotional transfer and emotional burden. Journal of Personality and Social Psychology.
Hamre, B. K. & Pianta, R. C. (2005). Can instructional and emotional support in the first-grade classroom make a difference for children at risk of school failure? Child Development, 76, 949–967.
Herb, H. E. B., Miller, A. L., Martoccio, T. L., Horodynski, M., Senehi, N., Contreras, D., Peterson, K., Merckling, D. D., Favreau, Z., Sturza, J., Kaciroti, N. & Lumeng, J. C. (2019). Do child gender and temperament moderate associations between head start classroom social-emotional climate and children’s social-emotional competencies? Early Childhood Research Quarterly, 47, 518- 530.
Humphreys, T. (1998). Disiplin nedir? Ne değildir? (Çev. Çelik, B.) (4. Baskı). İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
İlhan, Z. (2016). Öğretmenlerin kullandıkları disiplin stilleri ile yaratıcılığı destekleyen öğretmen davranışları arasındaki ilişkinin incelemesi. Yüksek lisans tezi. Niğde Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
Karaboğa, Y. (2014). Yönetici ve öğretmenlerin ortaöğretim okullarındaki disiplin sorunlarına ilişkin görüşleri. Yüksek lisans tezi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Meirovich, G. (2012). Creating a favorable emotional climate in the classroom. The Inte rnational Journal of Management Education,10 (2012) 169–177.
Uğurlu, B. (2012). Resmi liselerde çalışan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile kullandıkları disiplin stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Oliveira, P., Sequeira, P., Di Tullio, E., Petisca, S., Guerra, C., Melo, F. S. & Paiva A. (2015, Eylül). It’s amazing, we are all feeling It! Emotional climate as a group-level emotional expression in HRI. AAAI Fall Symposium Series, 2015.
Pianta, R. C., Belsky, J., Vandergrift, N., Houts, R. & Morrison, F. J. (2008). Classroom effects on children’s achievement trajectories in elementary school. American Educational Research Journal, 45, (2), 365- 397.
Reyes, M. R., Brackett, M. A., Rivers, E. A., White, M. & Salovey, P. (2012). Classroom emotional climate, student engagement, and academic achievement. Journal of Educational Psychology, 104 (3).
Rinchen, S. (2014). A study of the emotional climate of a science education class for pre-service theachers in Bhutan. Doktora Tezi. Queensland University of Technology, Faculty of Education.
Rivera, J. (1992). Emotional climate: Social structure and emotional dynamics. International Review of Studies on Emotion, 2, 197-218.
Rucinski, C. L., Brown, J. L. & Downer, J. T. (2017). Teacher–child relationships, classroom climate, and children’s social-emotional and academic development. Journal of Educational Phychology, 110(7), 992-1004.
Tobin, K., Ritchie, S. M., Oakley, J., Mergard, V., & Hudson, P. B. (2013). Relationship between emotional climate and the fluency of classroom interactions. Learning Environments Re-search, 6, 71–89.
Sağlam, H. (2006). İlköğretim ikinci kademe öğretmenlerinin sınıf iklimi algılarının çok boyutlu olarak incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Sağnak, M. (2008). Liselerde çalışan öğretmenlerin kullandıkları disiplin stilleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(9), 17- 22.
Sarpkaya, P. (2005). Resmi liselerde öğrenci disiplin sorunları ve ilgili grupların (yönetici, öğretmen, öğrenci, veli) yaklaşımları (Aydın ili örneği), Yayınlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Şimşek, Ö. F. (2000). Bir grup rehberliği programının öğretmenlerin disiplin anlayışına etkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
