Menü Tanımı, Tarihsel Gelişimi ve Menü Çeşitleri
Özet
Menü, bir öğünde sırayla ve birbiriyle uyumlu sunulan yiyecek ile içeceklerin ayrıntılı listesi olarak tanımlanmakta ve işletmelerin kimlik belgesi, mutfak üretim rehberi, denetim aracı ile pazarlama unsuru işlevini üstlenmektedir. Tarihsel süreçte ilk örnekleri M.Ö. 3000 yıllarında Babil Krallığı ziyafetlerinde görülen menüler, zamanla Paris restoranlarında garsonların sözlü anlatımları, kapı tabelaları ve kemerlere asılan listelerden geçerek 18. yüzyıl sonlarında ve Napolyon döneminde yazılı ve basılı belgelere dönüşmüştür. 1804 yılında Paris restoranlarının gelişimiyle müşterilere yemeklerin fiyatlarını önceden bilme ve kendi bütçeleri doğrultusunda özgürce seçim yapma imkânı sunulmuş; 20. yüzyılda Nouvelle Cuisine akımı, ABD’deki endüstrileşme, araç sahipliğindeki artış, otoyol kullanımı ve hazır yemek sektörünün yaygınlaşmasıyla sade, estetik ve görsel ağırlıklı modern tasarımlara evrilmiştir. Günümüzde menüler; yemek çeşidi, sunum ve fiyat yapısına göre tabldot, alakart ve büfe; değiştirme sıklığına göre sabit, devirli ve günlük; öğün zamanlarına göre kahvaltı, brunch, öğle ve akşam yemeği; fiziksel rahatsızlıklara göre diyet, glutensiz, kalp-damar, sindirim ve diyabet menüleri; özel nedenlere göre ise çocuk, vejetaryen, vegan, slow food, moleküler, tadım ve ziyafet menüleri olarak çok yönlü biçimde sınıflandırılmaktadır.
A menu is defined as a detailed list of food and beverages served sequentially and harmoniously in a meal, functioning as a business's identity document, kitchen production guide, control instrument, and marketing element. Historically traced back to the royal banquets of the Babylonian Kingdom around 3000 BC, menus evolved from oral announcements by waiters, door signs, and lists attached to belts in Parisian restaurants into written and printed documents by the late 18th century and the Napoleonic era. The growth of Paris restaurants in 1804 enabled customers to know prices in advance and freely make choices according to their budgets; in the 20th century, with the Nouvelle Cuisine movement, industrialization in the USA, increased car ownership, highway usage, and the spread of fast-food operations, menus evolved into simple, aesthetic, and visually focused modern designs. Today, menus are comprehensively classified into table d'hôte, à la carte, and buffet by food variety, presentation, and price structure; fixed, cycle, and daily by frequency of change; breakfast, brunch, lunch, and dinner by meal times; diet, gluten-free, cardiovascular, digestive, and diabetes menus by physical health conditions; and children's, vegetarian, vegan, slow food, molecular, tasting, and banquet menus by special reasons.
Referanslar
Sökmen, Alptekin. Yiyecek ve içecek servisi. Ankara : Detay Yayıncılık, 2011.
Kotschevar, Lendal H. ve Withrow, Diane. Management by menu. Canada : John Wiley & Sons, Inc, 2007.
Altınel, Hüseyin. Menü planlama ve yönetimi. Ankara : Detay Yayıncılık, 2017.
Russell, Clark. Menu planning. Delhi : Global Media, 2009.
Savarin, Brillat. Lezzerin fizyolojisi ya da yüce mutfak üzerine düşünceler. basım yeri bilinmiyor : Oğlak Yayıncılık ve Reklamcılık Ltd. Şti., 2020.
Civitello, Linda. Mutfak ve kültür insanın beslenme tarihi. Ankara : Bilim ve Sanat, 2019.
Vitaux, Jean. Gastronomi. Ankara : Kültür Kitaplığı, 2019.
Aktaş, Ahmet ve Özdemir, Bahattin. Otel işletmelerinde mutfak yönetimi. Ankara : Detay Yayıncılık, 2012.
Aktaş, Ahmet. Ağırlama hizmet işletmelerinde yiyecek ve içecek yönetimi. Antalya : Livane Matbaası, 2001.
Zencir, Ebru. Restoran yönetimi kavramlar ve süreçler. Ankara : Detay Yayıncılık, 2017.
Bulduk, Sıdıka. Beslenme ilkeleri ve mönü planlama. Ankara : Detay Yayıncılık, 2018.
Koçak, Nilüfer. Yiyecek içecek hizmetleri yönetimi. Ankara : Detay Yayıncılık, 2016.
Bekar, Aydan ve Kılıç, Burhan. Yiyecek içecek işletmelerinde menü planlama kavramlar ve uygulamalar. İstanbul : Beta Basım A. Ş., 2017.
Sökmen, Alptekin. Yiyecek ve içecek hizmetleri yönetimi ve işletmeciliği. Ankara : Detay Yayıncılık, 2020.
Türksoy, Adnan. Yiyecek ve içecek hizmetleri yönetimi. Ankara : Detay Yayıncılık, 2015.
Yılmaz, Özgür, Yılmaz, Yaşar ve Yılmaz, Özer. Yiyecek içecek işletmeciliği. Ankara : Detay Yayıncılık, 2013.
Rızaoğlu, Bahattin ve Hançer, Murat. Menü ve yönetim. Ankara : Detay Yayıncılık, 2013.
Gürsoy, Deniz. Deniz gürsoy'un gastronomi tarihi. İstanbul : Oğlak Yayıncılık ve Reklamcılık Ltd. Şti., 2018.
Işın, Priscilla Mary. Avcılıktan gurmeliğe yemeğin kültürel tarihi. İstanbul : Yapı Kredi Kültür ve Sanat Yayıncılık, 2019.
Yılmaz, Yaşar. Konaklama ve ağırlama işletmelerinde servis tekniği ve yönetimi. Ankara : Detay Yayıncılık, 2014.