Postpartum Kanama: Tanım, Sınıflama ve Epidemiyoloji
Özet
Postpartum kanama (PPK), bir obstetrik acil durum olup doğum sonrası gelişen aşırı maternal kan kaybını ifade eder. Yaygın olarak kullanılan tanımı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilmiş olan, doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde 500 ml veya üzerinde olan kan kaybıdır. Doğum sonrası komplikasyonlar arasında en sık görülen ve en çok anne ölümüne yol açan nedenlerden biridir. Her yıl yaklaşık 14 milyon kadın PPK yaşamakta ve bu durum dünya genelinde 70.000 annenin hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. Türkiye’de anne ölüm oranı 100.000 canlı doğumda 13,1 olup, bunun nedenleri arasında obstetrik kanamalar %15,3 ile ilk sırada yer almaktadır. PPK tanımları kurumlara göre değişiklik gösterse de Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar (ACOG), doğum şeklinden bağımsız olarak ilk 24 saat içinde meydana gelen 1000 ml ve üzeri kan kaybı ya da hipovolemi belirtileri ve bulguları (taşikardi, hipotansiyon, bilinç bulanıklığı vb.) ile seyreden miktardan bağımsız kanamayı PPK olarak kabul etmektedir. Etiyolojik faktörleri, uluslararası literatürde "4T" (Tonus, Travma, Tissue [Doku], Trombin) ana başlıklarıyla sınıflandırılmakta olup en sık nedeni uterin atonidir. Erken tanı, hızlı müdahale ve multidisipliner yaklaşım PPK ilişkili maternal ölümleri önlemede kritik öneme sahiptir.
Referanslar
Yunas I, Islam MA, Sindhu KN, et al. Causes of and risk factors for postpartum haemorrhage: a systematic review and meta-analysis. The Lancet. 2025;405(10488):1468-80. doi:10.1016/S0140-6736(25)00448-9
A roadmap to combat postpartum haemorrhage between 2023 and 2030: Geneva: World Health Organization; 2023. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.; 2023.
WHO Guidelines Approved by the Guidelines Review Committee. WHO Recommendations for the Prevention and Treatment of Postpartum Haemorrhage. Geneva: World Health Organization Copyright © 2012, World Health Organization.; 2012.
Wormer KC, Jamil RT, Bryant SB. Postpartum hemorrhage. StatPearls [Internet]: StatPearls Publishing; 2024.
Borovac-Pinheiro A, Pacagnella RC, Cecatti JG, et al. Postpartum hemorrhage: new insights for definition and diagnosis. Am J Obstet Gynecol. 2018;219(2):162-8. doi:10.1016/j.ajog.2018.04.013
Anger H, Durocher J, Dabash R, et al. How well do postpartum blood loss and common definitions of postpartum hemorrhage correlate with postpartum anemia and fall in hemoglobin? PLoS One. 2019;14(8):e0221216. doi:10.1371/journal.pone.0221216
Practice Bulletin No. 183: Postpartum Hemorrhage. Obstet Gynecol. 2017;130(4):e168-e86. doi:10.1097/aog.0000000000002351
Royal Australian and New Zealand College of Obstetricians and Gynaecologists. RANZCOG statement. Management of Postpartum Haemorrhage (PPH). 2017.
Prevention and Management of Postpartum Haemorrhage: Green-top Guideline No. 52. Bjog. 2017;124(5):e106-e49. doi:10.1111/1471-0528.14178
Leduc D, Senikas V, Lalonde AB. RETIRED: No. 235-Active Management of the Third Stage of Labour: Prevention and Treatment of Postpartum Hemorrhage. Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada. 2018;40(12):e841-e55. doi:10.1016/j.jogc.2018.09.024
Escobar MF, Nassar AH, Theron G, et al. FIGO recommendations on the management of postpartum hemorrhage 2022. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2022;157(S1):3-50. doi:https://doi.org/10.1002/ijgo.14116
Lagrew D, McNulty J, Sakowski C, Cape V, McCormick E, Morton CH. Improving Health Care Response to Obstetric Hemorrhage, a California Maternal Quality Care Collaborative Toolkit, 2022. [(Available from: https://www.cmqcc.org/toolkits-quality-improvement/hemorrhage)].
Ghag K, Winter C, Draycott T. Obstetric emergencies. In: Arulkumaran S, Ledger W, Doumouchtsis S, Denny L, editors. Oxford Textbook of Obstetrics and Gynaecology. Oxford: Oxford University Press; 2019. p. 363-6.
Unicef, World Health O, United Nations Population F, et al. Trends in Maternal Mortality: 2000 to 2023. United Nations Maternal Mortality Estimation Inter-Agency Group; 2023.
T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Anne Ölümleri Raporu (2015-2019): Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü; 2021 [(Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/Yayinlarimiz/Raporlar/Turkiye_Anne_Olumleri_Raporu_2015-2019.pdf)].
Beylik U, Topaktaş G. TÜRKİYE SEZARYEN ORANI DURUM ANALİZİ VE POLİTİKA ÖNERİLERİ. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi. 2024;21(2):102-13. doi:10.38136/jgon.1482889
Wikipedia c. Childbirth in Nepal: Wikipedia, The Free Encyclopedia; 2024 [updated 2024/07/21. (Available from: https://en.wikipedia.org/wiki/Childbirth_in_Nepal)].
Cresswell JA, Alexander M, Chong MYC, et al. Global and regional causes of maternal deaths 2009-20: a WHO systematic analysis. The Lancet Global Health. 2025;13(4):e626-e34. doi:10.1016/S2214-109X(24)00560-6
Hoyert DL. Maternal Mortality Rates in the United States, 2022. National Center for Health Statistics (NCHS); 2024.
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri E. 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması: Hacettepe Üniversitesi; 2019 [(Available from: http://www.sck.gov.tr/wp-content/uploads/2020/08/TNSA2018_ana_Rapor.pdf)].
Le M. Maternal mortality: One woman dies every four days in France. 2024 2024/04/03.
