İklim Değişikliği ve Sigorta Koruma Açığı: Türkiye ve Küresel Perspektif
Özet
İklim değişikliğinin yol açtığı sıcak hava dalgaları, kuraklık, sel, orman yangınları, hortum, kasırga ve deniz seviyesindeki yükselmeler gibi afetler hem sıklık hem de şiddet bakımından artmaktadır. Bu gelişmeler, afetleri geçici doğa olayları olmaktan çıkararak kalıcı krizlere dönüştürmekte; ekosistemler üzerinde ciddi tahribatlara yol açmakta ve insan sağlığı, yerleşim alanları, tarım ile gıda sistemlerini tehdit etmektedir. Bu noktada sigorta sektörü, iklim değişikliğinin yarattığı ekonomik kayıpları teminat altına alarak toplumun afetlere karşı dayanıklılığını güçlendirmede stratejik bir rol üstlenmektedir. Ancak düşük sigortalılık oranları, sigorta koruma açığı olarak tanımlanan önemli bir sorun ortaya çıkarmaktadır. Bu açık, bireylerin ve ekonomilerin afet sonrası toparlanma kapasitesini zayıflatmaktadır. Çalışmanın temel amacı, iklim değişikliğinin yarattığı risklerin ekonomik sonuçlarını değerlendirmek, sigorta koruma açığı kavramını vurgulamak ve sigorta sektörünün bu risklerin yönetiminde üstlenebileceği stratejik konumu ortaya koymaktır.
Referanslar
Akyüz, A.A. (2019) Yaşamsal Bilinmezlik: İklim Krizi ve Gıda. Toplum ve Hekim, 34 (5), 348-355.
Alper D., Anbar A. (2008). İklim Değişikliğinin Finansal Hizmet Sektörüne Etkileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (23), 223-253.
Atabaş, G.N. (2015). Nakliyat Sigortaları. Kırkbeşoğlu E. (Ed.) Risk Yönetimi ve Sigortacılık içinde (567-586), Ankara: Gazi Kitabevi.
Chapman, L. (2007). Transport and Climate Change: A Review. Journal of Transport Geography, 15 (5), 354-367.
Cicim, İ. U. (2023) Tarihsel Gelişim Süreci Bağlamında Deniz Sigortaları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (86), 758-769.
Çekici, E. (2009). Küresel Isınma ve İklim Değişikliğinin Türkiye’de Tarım Sigortalarına Etkisi. Öneri Dergisi, 8 (32), 105-111.
Çekici, E. (2011). Doğal Afetler ve Türk Sigorta Sektöründe Risk Transferi. Öneri Dergisi, 9 (36), 53-62.
Demirbilek, İ., & Aydemir, E. (2022). İklim Değişikliğiyle Mücadele: Sigorta Sistemi Bağlamında Öneriler. Karabulut, Ş. (Ed.) Ekonomi ve Finans Konularına Teorik Yaklaşımlar içinde (143- 154), Bursa: Ekin Basım.
Ebi K.L., Vanos J., Baldwin J. W., Bell J. E., Hondula D. M., Errett N. A., Hayes K., Reid C. E., Saha S, Spector J, Berry P. (2021). Extreme Weather and Climate Change: Population Health and Health System Implications, Annual Review of Public Health, 42 (1), 293-315.
El-Kasaby, B. F., Tarry, S. E., & Vlasek, K. K. (2003). Aviation Insurance and The Implementation of The Small Aircraft Transportation System. Journal of Air Transport Management, 9 (5), 299-308.
Ellili, N., Nobanee, H., Alodat, A. Y., Dilshad, M. N., & Nuzhat, S. (2023). Mapping Marine İnsurance: A Bibliometric Review: A Taxonomical Study Using Bibliometric Visualization And Systematic Analysis. Journal of Financial Services Marketing, 1-18.
EMDAT, 13 Temmuz 2025 tarihinde https://public.emdat.be/data adresinden alındı.
Feinman, J. M. (2020). What is a Protection Gap? Homeowners Insurance as a Case Study. Connecticut Insurance Law Journal, 27 (1), 82-115.
Flouris, T., Hayes, P., Pukthuanthong‐Le, K., Thiengtham, D., & Walker, T. (2009). Recent Developments in The Aviation İnsurance İndustry. Risk Management and Insurance Review, 12 (2), 227-249.
Holzheu, T., & Turner, G. (2018). The Natural Catastrophe Protection Gap: Measurement, Root Causes And Ways Of Addressing Underinsurance For Extreme Events. The Geneva Papers on Risk and Insurance-Issues and Practice, 43 (1), 37-71.
InsurTech (2025), 12 Temmuz 2025 tarihinde https://www.insurtechinsights.com/the-insurance-protection-gap-what-is-it-and-how-does-it-affect-the-insurance-industry-and-our-quality-of-life/ adresinden alındı.
Kılıçkaplan, S., & Karpat, G. (2004). Türkiye Hayat Sigortası Sektöründe Etkinliğin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19 (1), 1-14.
Kırkağaç, M., Öztürk, B., & Dalkılıç, N. (2024). 2023 Kahramanmaraş Depremleri İçin Zorunlu Deprem Sigortası Göstergelerinin Doğrusal Regresyon ve Sistem Benzetimi ile Analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 16 (4), 2707-2721.
Kurnaz, M. L. (2023). İklim Değişikliği ve Uyum Süreçlerinde Türkiye. Resilience, 7 (1), 199-208.
Louis, P., & Capital, C. C. (2006). Impacts of Climate Change on Institutional Investors Assets and Liabilities. London: Environmental Research Group of the Institute of Actuaries & Climate Change Capital.
Meral, H., Ersoy, B., & Dilek, I. (2024). Insights Into Earthquake Insurance Demand in High-Risk Regions: A Case Study Of Turkey. International Journal of Disaster Risk Reduction, 111, 1-10.
MGM (2025), 13 Temmuz 2025 tarihinde https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=parametrelerinTurkiyeAnalizi adresinden alındı.
MGM (2025), 2024 Yılı iklim Değerlendirilmesi, Ankara: İklim ve Zirai Meteoroloji Dairesi Başkanlığı, Araştırma Dairesi Başkanlığı
Mills E. (2002). Climate Change, Insurance, and the Buildings Sector: Technological Synergisms Between Adaptation and Mitigation, Building Research & Information, 31 (3-4), 257-277.
Nagaichuk, N., Shabanova, O., Tretiak, N., Marenych, A., & Chepeliuk, H. (2020) Management Of Changes in The Insurance Industry in The Conditions of Climate Crisis. In E3S Web Of Conferences, 166 (13006), 1-8.
Olgun, E., & Kantarlı, S. (2020). İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerine Etkileri. Doğanın Sesi, (5), 13-23.
Paçacı, İ. (2017). Hayat Sigortaları ve Bireysel Emeklilik Sistemi. Mütefekkir, 4 (8), 313-338.
Phelan, L., Holley, C., Shearing, C., & Du Toit, L. (2020). Insurance and Climate Change (Second edit). Routledge: In Routledge International Handbook of Green Criminology.
Prevention (2025), 12 Temmuz 2025 tarihinde https://www.preventionweb.net/news/catastrophes-2023#:~:text=In%202023%2C%20natural%20catastrophes%20resulted,close%20to%2058%20000%20lives adresinden alındı.
Rejda G. & McNamara M. (2021). Principles of Risk Management and Insurance (Fourteenth Edıtıon). British: Pearson Education Limited.
Sayıl, G. B., & Atukalp, M. E. İklim Değişikliği Risklerinin Bankacılık Sektörüne Etkileri: BRICS ve G7 Ülkeleri Örneği. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10 (2), 876-896.
Schanz, K. U. (2018). Understanding and Addressing Global Insurance Protection Gaps. Geneva Association-International Association for the Study of Insurance Economics, 1-4.
Sezik, M., & Dokuyucu, E. (2025). İklim Değişikliği ve Türkiye’de Kentlerin İklim Değişikliği Politikalarına Uyum Sorunları. Kent Akademisi, 18 (1), 540-562.
SigortaGazetesi (2025), 12 Temmuz 2025 tarihinde https://sigortagazetesi.com/2024te-sigorta-koruma-acigi-yuzde-60ta-kaldi/ adresinden alındı.
Şen, Ö. L. (2013). Türkiye'de İklim Değişikliğinin Bütünsel Resmi. Türkiye'de İklim Değişikliği Kongresi (TİKDEK 2013), 3-5.
Şengün, E., & Özden, A. (2022). Pamuk Üreticilerinin İklim Değişikliği ve Tarım Sigortasına Yönelik Algılarının İncelenmesi: Aydın İli Örneği. Tarım Ekonomisi Dergisi, 28 (2), 183-193.
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü (2023). 2023 Yılı Meteorolojik Afetler Değerlendirmesi. Ankara.
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021). Türkiye'nin İklim Değişikliği Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2023) İlerleme Raporu. Ankara.
Torusdag, T., Tepeci, M., & Metin, İ. (2024). İklim Değişikliğinin Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10 (2), 409-423.
TSB (2025). 10 Temmuz 2025 tarihinde https://www.tsb.org.tr/content/Broadcasts/Swiss%20Re%20Do%C4%9Fal%20Afetler.pdf adresinden alındı.
TSB (2025). 13 Temmuz 2025 tarihinde https://www.tsb.org.tr/tr/istatistik/finansal-tablolar/sirket-bazinda-mali-ve-teknik-tablolar adresinden alındı.
Turland, M. (2024). Adapting to a More Volatile Climate: Essays in Individual, Firm, and Government Response. Doctoral dissertation, University of California, Davis.
Türke, M. & Deniz, Z.A. (2010). Klimatolojik/Meteorolojik ve Hidrolojik Afetler ve Sigortacılık Sektörü. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7 (2), 996-1020.
WMO (2025), 07 Temmuz 2025 tarihinde https://wmo.int/publication-series/state-of adresinden alındı.
Yaslıdağ, B. (2012). Sigortacılık. Ankara: Seçkin Yayıncılık
Yıldırım, P. D. (2025). Türkiye’de İş Gücü İçin Yeni Tehdit: İklim Değişikliğinin İş Sağlığı ve Güvenliğine Yansımaları. Sosyal Güvence, (Özel Sayı), 1-36.
Referanslar
Akyüz, A.A. (2019) Yaşamsal Bilinmezlik: İklim Krizi ve Gıda. Toplum ve Hekim, 34 (5), 348-355.
Alper D., Anbar A. (2008). İklim Değişikliğinin Finansal Hizmet Sektörüne Etkileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (23), 223-253.
Atabaş, G.N. (2015). Nakliyat Sigortaları. Kırkbeşoğlu E. (Ed.) Risk Yönetimi ve Sigortacılık içinde (567-586), Ankara: Gazi Kitabevi.
Chapman, L. (2007). Transport and Climate Change: A Review. Journal of Transport Geography, 15 (5), 354-367.
Cicim, İ. U. (2023) Tarihsel Gelişim Süreci Bağlamında Deniz Sigortaları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (86), 758-769.
Çekici, E. (2009). Küresel Isınma ve İklim Değişikliğinin Türkiye’de Tarım Sigortalarına Etkisi. Öneri Dergisi, 8 (32), 105-111.
Çekici, E. (2011). Doğal Afetler ve Türk Sigorta Sektöründe Risk Transferi. Öneri Dergisi, 9 (36), 53-62.
Demirbilek, İ., & Aydemir, E. (2022). İklim Değişikliğiyle Mücadele: Sigorta Sistemi Bağlamında Öneriler. Karabulut, Ş. (Ed.) Ekonomi ve Finans Konularına Teorik Yaklaşımlar içinde (143- 154), Bursa: Ekin Basım.
Ebi K.L., Vanos J., Baldwin J. W., Bell J. E., Hondula D. M., Errett N. A., Hayes K., Reid C. E., Saha S, Spector J, Berry P. (2021). Extreme Weather and Climate Change: Population Health and Health System Implications, Annual Review of Public Health, 42 (1), 293-315.
El-Kasaby, B. F., Tarry, S. E., & Vlasek, K. K. (2003). Aviation Insurance and The Implementation of The Small Aircraft Transportation System. Journal of Air Transport Management, 9 (5), 299-308.
Ellili, N., Nobanee, H., Alodat, A. Y., Dilshad, M. N., & Nuzhat, S. (2023). Mapping Marine İnsurance: A Bibliometric Review: A Taxonomical Study Using Bibliometric Visualization And Systematic Analysis. Journal of Financial Services Marketing, 1-18.
EMDAT, 13 Temmuz 2025 tarihinde https://public.emdat.be/data adresinden alındı.
Feinman, J. M. (2020). What is a Protection Gap? Homeowners Insurance as a Case Study. Connecticut Insurance Law Journal, 27 (1), 82-115.
Flouris, T., Hayes, P., Pukthuanthong‐Le, K., Thiengtham, D., & Walker, T. (2009). Recent Developments in The Aviation İnsurance İndustry. Risk Management and Insurance Review, 12 (2), 227-249.
Holzheu, T., & Turner, G. (2018). The Natural Catastrophe Protection Gap: Measurement, Root Causes And Ways Of Addressing Underinsurance For Extreme Events. The Geneva Papers on Risk and Insurance-Issues and Practice, 43 (1), 37-71.
InsurTech (2025), 12 Temmuz 2025 tarihinde https://www.insurtechinsights.com/the-insurance-protection-gap-what-is-it-and-how-does-it-affect-the-insurance-industry-and-our-quality-of-life/ adresinden alındı.
Kılıçkaplan, S., & Karpat, G. (2004). Türkiye Hayat Sigortası Sektöründe Etkinliğin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19 (1), 1-14.
Kırkağaç, M., Öztürk, B., & Dalkılıç, N. (2024). 2023 Kahramanmaraş Depremleri İçin Zorunlu Deprem Sigortası Göstergelerinin Doğrusal Regresyon ve Sistem Benzetimi ile Analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 16 (4), 2707-2721.
Kurnaz, M. L. (2023). İklim Değişikliği ve Uyum Süreçlerinde Türkiye. Resilience, 7 (1), 199-208.
Louis, P., & Capital, C. C. (2006). Impacts of Climate Change on Institutional Investors Assets and Liabilities. London: Environmental Research Group of the Institute of Actuaries & Climate Change Capital.
Meral, H., Ersoy, B., & Dilek, I. (2024). Insights Into Earthquake Insurance Demand in High-Risk Regions: A Case Study Of Turkey. International Journal of Disaster Risk Reduction, 111, 1-10.
MGM (2025), 13 Temmuz 2025 tarihinde https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=parametrelerinTurkiyeAnalizi adresinden alındı.
MGM (2025), 2024 Yılı iklim Değerlendirilmesi, Ankara: İklim ve Zirai Meteoroloji Dairesi Başkanlığı, Araştırma Dairesi Başkanlığı
Mills E. (2002). Climate Change, Insurance, and the Buildings Sector: Technological Synergisms Between Adaptation and Mitigation, Building Research & Information, 31 (3-4), 257-277.
Nagaichuk, N., Shabanova, O., Tretiak, N., Marenych, A., & Chepeliuk, H. (2020) Management Of Changes in The Insurance Industry in The Conditions of Climate Crisis. In E3S Web Of Conferences, 166 (13006), 1-8.
Olgun, E., & Kantarlı, S. (2020). İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerine Etkileri. Doğanın Sesi, (5), 13-23.
Paçacı, İ. (2017). Hayat Sigortaları ve Bireysel Emeklilik Sistemi. Mütefekkir, 4 (8), 313-338.
Phelan, L., Holley, C., Shearing, C., & Du Toit, L. (2020). Insurance and Climate Change (Second edit). Routledge: In Routledge International Handbook of Green Criminology.
Prevention (2025), 12 Temmuz 2025 tarihinde https://www.preventionweb.net/news/catastrophes-2023#:~:text=In%202023%2C%20natural%20catastrophes%20resulted,close%20to%2058%20000%20lives adresinden alındı.
Rejda G. & McNamara M. (2021). Principles of Risk Management and Insurance (Fourteenth Edıtıon). British: Pearson Education Limited.
Sayıl, G. B., & Atukalp, M. E. İklim Değişikliği Risklerinin Bankacılık Sektörüne Etkileri: BRICS ve G7 Ülkeleri Örneği. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10 (2), 876-896.
Schanz, K. U. (2018). Understanding and Addressing Global Insurance Protection Gaps. Geneva Association-International Association for the Study of Insurance Economics, 1-4.
Sezik, M., & Dokuyucu, E. (2025). İklim Değişikliği ve Türkiye’de Kentlerin İklim Değişikliği Politikalarına Uyum Sorunları. Kent Akademisi, 18 (1), 540-562.
SigortaGazetesi (2025), 12 Temmuz 2025 tarihinde https://sigortagazetesi.com/2024te-sigorta-koruma-acigi-yuzde-60ta-kaldi/ adresinden alındı.
Şen, Ö. L. (2013). Türkiye'de İklim Değişikliğinin Bütünsel Resmi. Türkiye'de İklim Değişikliği Kongresi (TİKDEK 2013), 3-5.
Şengün, E., & Özden, A. (2022). Pamuk Üreticilerinin İklim Değişikliği ve Tarım Sigortasına Yönelik Algılarının İncelenmesi: Aydın İli Örneği. Tarım Ekonomisi Dergisi, 28 (2), 183-193.
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü (2023). 2023 Yılı Meteorolojik Afetler Değerlendirmesi. Ankara.
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2021). Türkiye'nin İklim Değişikliği Uyum Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2023) İlerleme Raporu. Ankara.
Torusdag, T., Tepeci, M., & Metin, İ. (2024). İklim Değişikliğinin Sigorta Sektörü Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10 (2), 409-423.
TSB (2025). 10 Temmuz 2025 tarihinde https://www.tsb.org.tr/content/Broadcasts/Swiss%20Re%20Do%C4%9Fal%20Afetler.pdf adresinden alındı.
TSB (2025). 13 Temmuz 2025 tarihinde https://www.tsb.org.tr/tr/istatistik/finansal-tablolar/sirket-bazinda-mali-ve-teknik-tablolar adresinden alındı.
Turland, M. (2024). Adapting to a More Volatile Climate: Essays in Individual, Firm, and Government Response. Doctoral dissertation, University of California, Davis.
Türke, M. & Deniz, Z.A. (2010). Klimatolojik/Meteorolojik ve Hidrolojik Afetler ve Sigortacılık Sektörü. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7 (2), 996-1020.
WMO (2025), 07 Temmuz 2025 tarihinde https://wmo.int/publication-series/state-of adresinden alındı.
Yaslıdağ, B. (2012). Sigortacılık. Ankara: Seçkin Yayıncılık
Yıldırım, P. D. (2025). Türkiye’de İş Gücü İçin Yeni Tehdit: İklim Değişikliğinin İş Sağlığı ve Güvenliğine Yansımaları. Sosyal Güvence, (Özel Sayı), 1-36.
