Atlarda Meydana Gelen Yaralanma ve Kanamalarda İlkyardım Uygulamaları
Özet
Atlarda meydana yaralanmalar ve kanamaların yüzeysel yaralanmalar, derin yaralanmalar ve delici yaralanmalar gibi bir çok farklı türü bulunmaktadır. Yüzeysel yaralanmalar derinin epidermis katmanında meydana gelen ve genellikle hayati tehlike yaratmayan yaralanmalardır. Derin yaralanmalar derinin tüm katmanlarında meydana gelen ve acil müdahale gerektiren, hayati tehlike oluşturan yaralanmalardır. Delici yaralanmalar çivi, diken gibi sivri ya da keskin cisimlerin neden olduğu yaralanmalardır ve genellikle yabancı cismin dokudan uzaklaştırılmasıyla iyileşme başlamış olur. Atlarda karşılaştığımız bir çok farklı kanama şekli bulunmaktadır. Bunlar; kılcal damar kanamaları, toplar damar kanamaları, atardamar kanamaları, egzersiz sonrası burundan gelen kanamalar, kafa travmalarından sonra gelen kanamalar, ağızdan gelen kanamalar, kulaktan gelen kanamalar ve nedeni bilinmeyen kanamalar olarak sınıflandırılmaktadır. Kanamalara yapılabilecek uygulamalar genellikle kanamanın kaynağını tespit ettikten sonra farklı prosedürlerle yapılmaktadır.
Referanslar
Afyon Kocatepe Üniversitesi. Atların Yaralanmalarında İlkyardım. https://hayvankurtarma.aku.edu.tr/ Erişim tarihi:18.12.2024
Dart, A.J.; Sole-Guitart, A.; Stashak, T.S.; Theoret, C. Selected factors that negatively impact healing. In Equine Wound Management, 3rd ed.; Theoret, C.L., Schumacher, J., Eds.; Wiley-Blackwell: Ames, IA, USA, 2016; pp. 30–46.
First aid for horses, types of wounds. https://www.bluecross.org.uk/advice/horse/health-and-injuries/first-aid-for-horses Erişim tarihi:18.11.2024
Grubbs, Hailey. and Biagio Manna. “Wound Physiology” StatPearls, StatPearls Publishing, 16 May 2023.
Herman, Timothy F. and Bruno Bordoni. “Wound Classification” StatPearls, StatPearls Publishing, 17 August 2023.
Pallister, E.F. “Proper Care of Wounds in Horses.” The Canadian veterinary journal= La revue veterinaire canadienne vol. 5,9 (1964): 229-34.
Stiles, Kristina. "Burn wound progression and the importance of first aid." Wounds UK 11.2 (2015).
Takahashi, T et al. “Frequency of and risk factors for epistaxis associated with exercise-induced pulmonary hemorrhage in horses: 251,609 race starts (1992-1997).” Journal of the American Veterinary Medical Association vol. 218,9 (2001): 1462-4.
TEMİZER Mustafa, Evcil Hayvanlarda Operasyon Bilgisi, Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayınları, Elazığ, 1990.
The Horse Hub asked equine vet Alex Paterson, about blood loss in horses – how much is too much. https://www.thehorsehub.co.uk/help-my-horse-is-bleeding Erişim tarihi:26.11.2024.
Trauma and First Aid in Horses. https://www.msdvetmanual.com/emergency-medicine-and-critical-care/equine-emergency-medicine/equine-trauma-and-first-aid Erişim tarihi:29.11.2024
Wound Care for Horses: First Aid & Treatment. https://madbarn.com/wound-care-for-horses/ Erişim tarihi:29.11.2024
