Yaşlılara Yönelik Sosyal Hizmet Uygulamaları
Özet
Ersin Eraslan tarafından kaleme alınan “Yaşlılara Yönelik Sosyal Hizmet Uygulamaları” başlıklı çalışmada, yaşlılık olgusu kavramsal, teorik, sosyal politika ve uygulama boyutlarıyla ayrıntılı bir biçimde ele alınmaktadır. Çalışmada yaşlılık; kronolojik, biyolojik, psikolojik ve sosyolojik açılardan tanımlanmakta; yaşamdan kopma, aktivite, süreklilik, alt-kültür ve değiş tokuş teorileri ekseninde açıklanmaktadır. Küresel ölçekte ve Türkiye’de uzayan ortalama yaşam süresi ile düşen doğurganlık oranları neticesinde ortaya çıkan demografik yaşlanma, artan yaşlı bağımlılık oranları ve ekonomik yükler, geniş aileden çekirdek aileye geçişle değişen sosyal dinamikler, sosyal devlet anlayışı ve insan haklarına dayalı insani gerekçeler, yaşlılara yönelik kapsamlı sosyal politikalar oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu politikalar doğrultusunda yaşlı bireylere sosyal sigorta kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmakta; sosyal yardımlar çerçevesinde 2022 sayılı Kanun uyarınca muhtaç yaşlılara nakdi ve ayni destekler sağlanmaktadır. Sosyal hizmetler alanında ise Türkiye’de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü koordinesinde; huzurevleri ile yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri gibi kurumsal bakım modellerinin yanı sıra, gündüzlü bakım merkezleri, evde bakım ve yaşlı yaşam evleri gibi toplum temelli alternatif modeller yürütülerek yaşlıların yaşam kalitesi, bakımı ve toplumsal entegrasyonu güvence altına alınmaktadır.
In the study titled "Social Work Applications for the Elderly" authored by Ersin Eraslan, the phenomenon of aging is addressed in detail through its conceptual, theoretical, social policy, and practical dimensions. The study defines aging from chronological, biological, psychological, and sociological perspectives and explains it around the theories of disengagement, activity, continuity, sub-culture, and exchange. Demographic aging resulting from increased life expectancy and declining fertility rates both globally and in Turkey, rising elderly dependency ratios and economic burdens, changing social dynamics with the transition from extended to nuclear families, the principle of the social state, and human rights-based motives necessitate the creation of comprehensive social policies for the elderly. In line with these policies, old-age pensions are granted to elderly individuals under social insurance, and cash and in-kind support are provided to needy elderly individuals within the framework of social assistance under Law No. 2022. In the field of social services, under the coordination of the General Directorate of Services for Persons with Disabilities and the Elderly of the Ministry of Family and Social Services in Turkey, institutional care models such as nursing homes and elderly care and rehabilitation centers, as well as community-based alternative models such as day care centers, home care, and elderly living homes, are implemented to ensure the quality of life, care, and social integration of elderly individuals.
Referanslar
ABAY, R. ALİ (2017). “Yaşlılığa Genel Bakış: Kavramlar ve Temel Yaklaşımlar,” Yaşlılarla Sosyal Hizmet, Ed. Ali Rıza Abay ve Fethi Güngör, T.C. Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayını, ss. 2-15.
ALTAN, Ö., ŞİŞMAN, Y. (2003). “Yaşlılara Yönelik Sosyal Politikalar,” Kamu İş İş Hukuku ve İktisat Dergisi 7 (2), ss. 2-36.
BAĞDOĞAN, S .Y. (2017).”Yaşlılara Yönelik Sosyal Politikalar,” Sosyal Politika 8. Bs., A. TOKOL, Y. ALPER, Bursa, Dora Yayınları, ss. 439-447.
BAHAR, G . (2009). “Yaşlılık ve Yaşlılara Sunulan Sosyal Hizmetler,” Fırat Sağlık hizmetleri Dergisi 4 (12), ss. 85-98.
BEĞER, T.,YAVUZER, H. (2012). “Yaşlılık ve Yaşlılık Epidemiyolojisi,” Klinik Gelişim Geriatri, ed. T. BEĞER, İstanbul Tabip Odası 25(3), ss.1-4.
ÇELİK, R. (2017). “Türkiye’de Yaşlı Bakım Hizmetleri ve Uygulamaları,” Yaşlılarla Sosyal Hizmet, Ed. M., Z. DANIŞ, (2007).”Sosyal Hizmet ve Mesleği Disiplininde Sosyal politikanın Yeri ve Önemi,” Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 18 (2), ss. 51-64.
DANIŞ,Z. M. (2019). “Yaşlanma ve Yaşlılık,” Gerontolojik Sosyal Hizmet, Ed. M. Z. DANIŞ, Erzurum, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, ss. 4-21.
DANIŞ, Y. (2019).”Dünyada yaşlı Bakım ve Destek Hizmetleri,” Gerontolojik Sosyal Hizmet, Ed. M. ,Z. DANIŞ ş, Erzurum, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, ss. 66-83.
DANIŞ, Y. (2019).”Türkiye’de Yaşlılara Yönelik Sosyal Yardımlar,” Gerontolojik Sosyal Hizmet, Ed. M. ,Z. DANIŞ, Erzurum, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, ss. 83-101.
DANIŞ, Y. (2019).”Türkiye’de Yaşlılara Yönelik Sosyal Hizmetler,” Gerontolojik Sosyal Hizmet, Ed. Mehmet Zafer Danış, Erzurum, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, ss. 101-119.
DOĞAN, H. (2015). “Çalışma Ekonomisine Giriş ve Temel Kavramlar,” Çalışma Ekonomisi, ed. H. M. YÜCEOL, F., FİDAN, Lisans yayıncılık, ss. 15-36.
EROL, S. (2011). “Yaşlılık sigortası ve Emeklilik Yaşı Tartışması,” Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (1), ss.40-65.
EYÜBOĞLU C., ŞİŞLİ, Z., KARTAL, M.. (2012).”Yaşam Döngüsünde Yaşlılığın Psikolojik Boyutu,” Turkısh Family Physıcıan Dergisi 3 (1), ss.18-22.
GİTMEZ, Ş.. (2000). Yaşlıların Farklı Kentsel Koşularda Yaşam Uyumları, Eğilimleri, Tutum ve Davranışları, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Antropoloji ve Etnoloji (Sosyal Antropoloji)Ana Bilim Dalı.
HABLEMİTOĞLU, Ş., ÖZMETE, E. (2010). Yaşlı Refahı: Yaşlılar İçin Sosyal Hizmet, Ankara, Kilit Yayınları.
KALAYCIOĞLU, S., TOL, U.,KÜÇÜKURAL, Ö. .(2004). “Yaşlılar ve Yaşlı Yakınları Açısından Yaşam Biçimi Tercihleri”, Ankara, TUBA Yayınları.
KAYAGİL,M. E., KALKAN, M. (2020).” Sosyal Bir Mesele Olarak Yaşlılık ve Türkiye’deki Sosyal politika Uygulamaları, Sosyal Politikada Güncel Gelişmeler: Dezavantajlı Gruplar, Ed. Osman Akgül, Ankara, Gazi Kitabevi, ss. 137-169.
KORAY, M. (2012). Sosyal Politika, İmge Kitabevi, 3. Baskı, Ankara.
KURT G. (2019).”Sosyal Bir Sorun Alanı Olarak Yaşlılık,” Sosyal Sorunlarda Güncel Tartışmalar, Ankara, Anı Yayıncılık, ss. 293-335.
ÖKSÜZYAR, M. M.,ERYİĞİT, Ç., KERİME,D., MERGEN,B. SÖKMEN,Ü., ÖĞÜT, S.. (2016). “Biyolojik Yaşlanma Nedenleri,” Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4 (1), ss. 34-41.
SUNAL, O. (2011).” Sosyal Politika: Sosyal Adalet Açısından Kuramsal Bir Değerlendirme,” Ankara üniversitesi SBF Dergisi, 66 (3), ss. 283-305.
TAŞÇI F. (2018). Sosyal Politikada Dezavantajlı Gruplar: Tarih, Yaklaşım ve Uygulama, İstanbul, Kaknüs Yayınları.
T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2016), “Türkiye’de Yaşlı Bakım Hizmetlerinin Proaktif Yönü ve Mali Yükü Analizi Etüt Araştırması, 2016”, Araştırma ve Politika Serisi (42), Ankara, ASPB Yayınları.
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2019), “Türkiye Aile Yapısı İleri İstatistik Analizi”, , Araştırma ve Politika Serisi (65), Ankara, AÇSHB Yayınları.
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2019), “Türkiye Aile Yapısı Araştırması, 2016”, , Araştırma ve Politika Serisi (66), Ankara, AÇSHB Yayınları.
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engeli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2020). Engeli ve Yaşlı istatistik Bülteni 28/10/2020 tarihinde ttps://www.ailevecalisma.gov.tr/media/51832/mayis-istatistik-bulteni.pdf adresinden alınmıştır.
T.C. Kalkınma Bakanlığı (2018). On Birinci Kalkınma Planı: Yaşlanma Özel ihtisas Komisyon Raporu, Ankara, Kalkınma Bakanlığı Yayınları.
TÜİK, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, 2014-2018-İstatistiklerle Yaşlılar Erişim tarihi 28/10/2020 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2019-33712 adresinden alınmıştır.
Türk Dil Kurumu Sözlükler, Güncel Türkçe Sözlük. 28/10/2020 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden alınmıştır.
TUFAN İ. (2001). “Yaşlanan Dünyada Bir Delikanlı,” Türkiye, Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 12 (3) ss. 27-49.
YAY, S. (2014). “Tarihsel Süreçte Türkiye’de Sosyal Devlet,”21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Dergisi, 3 (9), ss. 147-161.
