Genel Sağlık Sigortası ve İşsizlik Sigortası
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de 5510 ve 4447 sayılı kanunlar kapsamında uygulanan Genel Sağlık Sigortası (GSS) ile İşsizlik Sigortasını ayrıntılı şekilde incelemektedir. 2008 yılındaki sosyal güvenlik reformuyla hayata geçirilen GSS, Türkiye’de ikamet eden kişilerin sağlıklarını korumayı ve sağlık risklerinin giderlerini karşılamayı amaçlamaktadır. Kapsam; çalışanlar, primini kendi ödeyenler ve aile içi geliri asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilip primi devlet tarafından karşılananlar gibi gruplardan oluşmaktadır. Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için genellikle son bir yıl içinde 30 gün prim ödeme şartı aranırken; koruyucu sağlık, analık, acil durumlar ve 18 yaş altı çocuklarda bu şart aranmamaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ele alınan İşsizlik Sigortası ise, kendi isteği ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalıların geçici gelir kayıplarını telafi etmeyi hedefler. İşçi, işveren ve devlet katkısıyla finanse edilen İşsizlik Sigortası Fonu, Türkiye İş Kurumu tarafından yönetilmektedir. İşsizlik ödeneğine hak kazanmak için son üç yılda en az 600 gün prim ödenmiş olması, son 120 gün kesintisiz çalışma ve 30 gün içinde başvuru yapılması zorunludur. Ödenek süresi 180 ile 300 gün arasında değişmekte olup, aylık miktar brüt asgari ücretin %80’ini aşamaz. Ayrıca İşsizlik Sigortası kapsamında iş bulma, mesleki eğitim, yarım çalışma ödeneği, kısa çalışma ödeneği, ücret garanti fonu ve Esnaf Ahilik Sandığı gibi çeşitli destek ve koruma mekanizmaları sunulmaktadır.
This study thoroughly examines General Health Insurance (GSS) and Unemployment Insurance implemented under Laws No. 5510 and 4447 in Turkey. Enacted through the social security reform in 2008, GSS aims to protect the health of individuals residing in Turkey and finance their health risk expenses. Its scope covers employees, self-paying individuals, and state-funded individuals whose family income is less than one-third of the minimum wage. While a requirement of paying 30 days of premiums within the past year is generally sought to benefit from healthcare services, this condition is not required for preventive care, maternity, emergencies, and children under the age of 18. The second section of the study deals with Unemployment Insurance, which aims to compensate for temporary income losses of insured individuals who lose their jobs involuntarily and through no fault of their own. Financed through contributions from employees, employers, and the state, the Unemployment Insurance Fund is managed by the Turkish Employment Agency (İŞKUR). To qualify for unemployment benefits, individuals must have paid at least 600 days of premiums in the last three years, worked continuously for the last 120 days, and applied within 30 days. The benefit duration ranges from 180 to 300 days, and the monthly amount cannot exceed 80% of the gross minimum wage. Furthermore, Unemployment Insurance encompasses various support and protection mechanisms, including job placement, vocational training, half-time work allowance, short-time working allowance, the Wage Guarantee Fund, and the Tradesmen and Ahilik Fund.
Referanslar
Alper, Y. (2011), Sosyal Güvenlik Reformu Ve Finansmanla İlgili Beklentiler, Sosyal Güvenlik Dergisi 1(1)
Alper, Y., Kılkış, İ. (2018), İş ve Soyal Güvenlik Hukuku, Bursa: Dora Yayınevi
Alper. Y, (2018), Türk Sosyal Güvenlik Sistemi ve Sosyal Sigortalar Hukuku, Bursa: Dora Yayınevi
Arıcı. K, (2019), Sosyal Güvenlikte Eşitlik Meselesi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(1) 3-23
Elma. R, (2019), Sosyal Güvenlik Hukuku, Ankara: Seçkin Yayınevi
Endes, N. (2017), İş Hukukunda Kısa Çalışma Ankara: Adalet Yayınevi
Demirci. H.F. (2020) Sağlık Sigortası Sahipliği Ve Sağlık Hizmetleri Talebi, Selçuk Sağlık Dergisi, 1(1), 37-45
Dertli. N, (2015), Genel Sağlık Sigortası ve Gelir Testi: Statü Eşitsizliğinden Gelir Eşitsizliğine, Mülkiye Dergisi, 39(3) 271-304
Görücü, İ., Aybıyık, N., Koç, M. (2012) Türkiye’de İşsizlik Sigortası Uygulaması Ve Sonuçları (2000-2010), Social Sciences, 7(2), 127-160
İŞKUR. (t.y.). Kısa Çalışma Ödeneği. Erişim adresi: https://www.iskur.gov.tr/isveren/kisa-calisma-odenegi/genel-bilgiler/
Korkusuz, M. R., Uğur, S.(2018), Sosyal Güvenlik Hukuku, Bursa: Ekin Yayınevi
Kumaş, H., Karadeniz, O. (2017), Türkiye’de İşsizlik Sigortası Ödeneği’nden Yararlanan İşsiz Sayısının Düşük Olma Nedenleri: AB Ülkeleri İle Bir Karşılaştırmalı Bir Analiz, Sosyoekonomi, 25(33), 195-220
Limoncuoğlu, S. A. (2006). Mukayeseli Hukuk Ve Türk Hukukunda İşsizlik Sigortası, Doktora Tezi, DEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü
Özdemir, C. S. (2020), Korona Virüs (Covid-19) Salgını Kapsamında Her Yönüyle Nakdi Ücret Desteği, Mali Çözüm Dergisi, 30, 297-306.
Taş, H. Y. (2012), Türkiye’de İşsizlik Sigortasından Yararlanma Şartları Ve İşsizlik Sigortası Ödemeleri: Gebze İşkur Örneği, SDÜ İİBF Dergisi, 17, 301-320
Tatar. M, (2011), Sağlık Hizmetlerinin Finansman Modelleri: Sosyal Sağlık Sigortasının Türkiye’de Gelişimi, SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi, 1(1) 103-133
Topgül, S. (2012), Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Kadının Durumu. Yönetim ve Ekonomi, 19(2), 301-319.
Uşan, F. Erdoğan, C. (2020), İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, Ankara: Seçkin Hukuk