Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kolları
Özet
Bu metinde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında yer alan kısa ve uzun vadeli sigorta kolları, bunların yararlanma koşulları ve hak sahiplerine sağlanan imkanlar detaylıca incelenmektedir. Kısa vadeli sigorta kolları; iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerini içermektedir. İş kazası, işyerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli kılan olaylardır; işveren tarafından en geç 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. Meslek hastalığı ise işin niteliği veya yürütüm şartları nedeniyle tekrarlanan sebeplerle ortaya çıkan rahatsızlıklardır ve yararlanabilmek için belirli bir prim ödeme günü sınırı bulunmamaktadır. Kısa vadeli sigortalarda geçici veya sürekli iş göremezlik ödenekleri ile emzirme ve doğum yardımları gibi haklar sağlanır. Uzun vadeli sigorta kolları ise malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından oluşmaktadır. Çalışma gücünün en az %60’ını kaybeden sigortalılara, 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim şartıyla malullük aylığı bağlanır. Yaşlılık sigortasında emeklilik yaşı ve gerekli prim gün sayıları (4/a için 7200, 4/b ve 4/c için 9000 gün) yasal düzenlemeler doğrultusunda kademeli olarak yükseltilmiştir. Ölüm sigortasında ise gerekli prim şartlarını taşıyan ölen sigortalının eş, çocuk, anne ve babasına ölüm aylığı, evlenme ödeneği, cenaze ödeneği ile toptan ödeme hakları sunulmaktadır.
In this text, short- and long-term insurance branches under Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510, their conditions of entitlement, and the rights provided to beneficiaries are examined in detail. Short-term insurance branches include work accidents, occupational diseases, illness, and maternity conditions. A work accident refers to events occurring in the workplace or during the execution of work that render the insured physically or mentally disabled, which must be reported to the Social Security Institution (SGK) by the employer within 3 working days at the latest. Occupational disease refers to illnesses arising from repeated exposure due to the nature of the work or its working conditions, and there is no minimum premium payment day requirement to benefit from it. Short-term insurance provides rights such as temporary or permanent incapacity allowances, as well as nursing and maternity grants. Long-term insurance branches consist of disability, old-age, and death insurance. Insured individuals who lose at least 60% of their working capacity are granted a disability pension provided they have at least 10 years of insurance coverage and 1800 days of premium payments. In old-age insurance, the retirement age and required premium days (7200 days for 4/a, 9000 days for 4/b and 4/c) have been gradually increased in accordance with legal regulations. Finally, death insurance offers rights such as survivor's pension, marriage allowance, funeral allowance, and lump-sum payment to beneficiaries—including the spouse, children, and parents—of a deceased insured person who meets the required premium conditions.
Referanslar
BAŞBUĞ, A. (2013). Sosyal Güvenlik Sisteminde Sosyal Sigortalar, Ankara: Türkiye Şeker Sanayi İşçileri Sendikası.
GEREK, H. N. (2019). Sosyal Sigorta Kolları, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku (Ed. Hasan Nüvit GEREK ve Fatma KOCABAŞ), Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3830, ss. 229-254.
KILKIŞ, İ. ve ALPER, Y. (2015). İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, Bursa: Dora Basım -Yayın Dağıtım.
ŞAKAR, M. (2010). Meslek Yüksekokulları İçin İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku (2. Bs.) İstanbul: Beta Basım.
TÜRKAN, M. ve SEZER, S. (2017). “Yaşlı Yoksulluğunun Yarattığı Sosyal ve Psikolojik Sorunlar: Muğla Örneği”, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 4, S. 4, ss. 35-57.
TÜTÜNCÜOĞLU, F. (2019). Sosyal Güvenlik Başucu Kitabı, Ankara: Dorlion Yayınları.
https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5510.pdf, Erişim Tarihi: 01.02.2021.
https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6331.pdf, Erişim: 20.01.2021.
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150407-19.htm, Erişim Tarihi: 02.02.2021.
http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/emekli/is_kazasi_ve_meslek_hastaligi/meslek_hastaligi, Erişim Tarihi: 04.02.2021.
http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/emekli/yaslilik_ayligi/yaslilik_toptan_odemesi, Erişim Tarihi: 06.02.2021
http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/emekli/malulluk, Erişim Tarihi: 04.02.2021.
http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/emekli/olen_sigortalinin_haksahipleri, Erişim Tarihi: 06.2.2021.
http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/emekli/yaslilik_ayligi/yaslilik_toptan_odemesi, Erişim Tarihi: 06.02.2021.