TÜBİTAK 2209-A Projesi Geliştirme Sürecinde Eğitim ve Danışmanlık Desteğinin Öğretmen Adaylarının Geri Bildirim Algılarına Etkisi ve Görüşleri
Özet
Bu araştırma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamındaki proje geliştirme sürecinde sağlanan eğitim ve danışmanlık desteğinin, fen bilgisi öğretmen adaylarının biçimlendirici geri bildirim algılarına etkisini ve sürece ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada açıklayıcı sıralı karma araştırma deseni kullanılmış olup, nicel aşamada öntest-sontest tek grup zayıf deneysel desen, nitel aşamada ise temel nitel araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen otuz üç üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Biçimlendirici Geri Bildirim Algı Ölçeği, Eğitimde Proje Hazırlama Dersi Başarı Testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak on iki haftalık bir uygulama yürütülmüştür. Nicel analiz sonuçlarına göre, proje geliştirme sürecinde sağlanan eğitim ve danışmanlık desteği, öğretmen adaylarının biçimlendirici geri bildirim algılarını ve proje başarı düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı ve çok büyük bir etki büyüklüğüyle artırmıştır. Nitel bulgular incelendiğinde, öğretmen adaylarının başvuru süreçlerini bürokratik ve karmaşık buldukları, ancak akademik gelişim ve bilimsel araştırma metodolojisi öğrenme açısından süreci son derece faydalı değerlendirdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca süreç içerisinde öğrencilerin kaygılarının azaldığı ve sorumluluk alma bilinçlerinin geliştiği görülmüştür. Bununla birlikte, sağlanan düzenli eğitim ve danışmanlık desteğinin olumsuz bir yansıması olarak, öğrencilerin danışmana bağımlı hâle geldikleri, sürekli onay bekledikleri ve dönüt almadan inisiyatif kullanarak bağımsız karar almakta oldukça zorlandıkları ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin akademik özerklik kazanabilmesi için danışmanlık mekanizmasındaki biçimlendirici geri bildirim müdahalelerinin süreç ilerledikçe kademeli olarak azaltılması gerektiği önerilmektedir.
Referanslar
Arpacı, İ. (2018). Üniversite öğrencilerin inovasyon profilleri ile proje geliştirme dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 7(2), 79-95. https://izlik.org/JA34AR55HR
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Earlbaum Associates.
Coşkun, N., & Yüner, B. (2026). Yükseköğretim öğrencilerinin TÜBİTAK projelerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(1), 29-41. https://izlik.org/JA99FA53RG
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2nd ed.). SAGE Publications.
Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS (4th ed.). Thousands Oaks, CA: Sage.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education (8 th ed.). New York: McGraw-Hill.
Korkmaz, H., & Kaptan, F. (2001). Fen eğitiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(20), 193-200. https://izlik.org/JA56TM35SM
Korkutan, M., & Ataman, D. (2026). TÜBİTAK 2209 projelerinde öğrenci deneyimlerinin derinlemesine incelenmesi: Nitel bir araştırma. Journal of Computer and Education Research, 14, 1-27. https://doi.org/10.18009/jcer.1820818
Külekçi, E. (2026). Undergraduate Research Trends in English Language Teaching in Türkiye: Insights from TÜBİTAK 2209-A Project Titles. Cankaya University Journal of Humanities and Social Sciences, 20(1), 1-17. https://doi.org/10.47777/cankujhss.1786948
Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expande sourcebook. (2nd edition). Thousand Oaks, CA: Sage.
Öner, G., & Koçak, F. (2023). TÜBİTAK ve lisans projelerine yönelik öğretmen adaylarının bilgi ve farkındalıklarının incelenmesi. Sivas Cumhuriyet University Educational Sciences Institute Journal, 2(1), 23-34.
Patton, M. Q. (2015). Qualitative Evaluation and research methods. Thousand Oaks, CA: Sage.
Polat, E. (2026). Proje planı hazırlama sürecinde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı: Öğrenci görüşleri ve deneyimleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 501-532. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1754914
Sevimli, K., Özen, S. N., Çetin, S., Tanır, A., & Tekin Dede, A. (2025). Matematik öğretmeni adaylarının TÜBİTAK 2209-A proje deneyimlerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 1041-1058. https://doi.org/10.53444/deubefd.1583697
Şat, M. (2017). Development and validation of formative feedback perceptions scale in project courses for undergraduate students. Journal of Education and Future, 12, 117-135.
Tatlı, Z. (2016). Proje geliştirme sürecine dair öğretmen görüşleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 631-656. https://izlik.org/JA97SA27AU
Timur, B., & İmer Çetin, N. (2017). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin proje geliştirmeye yönelik yeterlikleri: hizmet içi eğitim programının etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 97-111. https://izlik.org/JA55KA96JK
TÜBİTAK. (2025). 2209-A Üniversite öğrencileri araştırma projeleri destekleme programı 2025 yılı çağrı duyurusu. Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB).
Ural Keleş, P., & Soyuçok, H. (2021). TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarlarına fen projeleriyle katılan öğrencilerin velilerinin bilim fuarları hakkındaki görüşleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(31), 128-148. https://doi.org/10.35675/befdergi.730540
Vatansever Bayraktar, H. (2015). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(37), 709-718.
Yener, D. & Balcı, E. (2020). TÜBİTAK 4006 bilim fuarlarının öğretmenler ve öğrenciler açısından değerlendirilmesi: Polatlı örneği. Journal of Turkish Studies, 15(2), 1523-1540.
