Yapay Zekâ Destekli Çevresel Sürdürülebilirlik: Dronla Tohum Bırakma Projesi
Özet
Bu araştırmada, sürdürülebilirlik, STEAM eğitimi, mühendislik tasarımı ve üretken yapay zekâ uygulamalarını bütünleştiren “Dronla Tohum Bırakma” projesi incelenmiştir. Araştırmanın amacı, sınıf eğitimi öğretmen adayları tarafından geliştirilen projenin çevresel sorunlara yönelik çözüm üretme, mühendislik tasarımı, matematiksel modelleme ve üretken yapay zekâ kullanımı açısından değerlendirilmesidir. Nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak gerçekleştirilen çalışmada örnek olay deseni kullanılmış ve proje kapsamında oluşturulan yazılı, görsel ve dijital dokümanlar doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Veriler nitel içerik analiziyle çözümlenmiş ve bulgular üç tema altında yapılandırılmıştır. Bulgular, projenin elektronik atıkların yeniden işlevlendirilmesi ile yangınlardan zarar gören ve erişimi güç alanların yeniden ağaçlandırılmasını bir araya getiren çift yönlü bir sürdürülebilirlik yaklaşımı ortaya koyduğunu göstermiştir. Öğrencilerin üretken yapay zekâ araçlarını içerik üretimi, görselleştirme, dijital sunum ve proje tasarımı gibi farklı amaçlarla kullandıkları belirlenmiştir. Ayrıca matematiksel modelleme ve mühendislik tasarımı kapsamında kapasite, verimlilik ve performans hesaplamaları gerçekleştirilmiş; gelecekte kullanılabilecek yapay zekâ destekli izleme ve sürü zekâsı temelli sistemlere ilişkin kavramsal tasarımlar geliştirilmiştir. Sonuç olarak, proje çevre eğitimi, STEAM ve üretken yapay zekânın gerçek yaşam problemleri bağlamında bütünleştirilebileceğini ortaya koymaktadır.
Referanslar
Acar, M., & Ünver, S. (2025). Orman Ağaçlandırma Faaliyetlerinin İnsansız Hava Aracı (İHA) Kullanılarak Planlanması: Artvin Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 26(2), 343-354. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1720603
Alenezi, H. S., & Faisal, M. H. (2020). Utilizing crowdsourcing and machine learning in education: Literature review. Education and Information Technologies, 25, 2971-2986. https://doi.org/10.1007/s10639-020-10102-w
Bolick, M. M., Mikhailova, E. A., & Post, C. J. (2022). Teaching innovation in STEM education using an unmanned aerial vehicle (UAV). Education Sciences, 12(3), 224. https://doi.org/10.3390/educsci12030224
Chassignol, M., Khoroshavin, A., Klimova, A., & Bilyatdinova, A. (2018). Artificial intelligence trends in education: a narrative overview. Procedia Computer Science, 136, 16-24. https://doi.org/10.1016/j.procs.2018.08.233
Colace, F., Santo, M. D., Lombardi, M., Pascale, F., Pietrosanto, A., & Lemma, S. (2018). Chatbot for E-Learning: A Case Study. International Journal of Mechanical Engineering and Robotics Research, 7(5), 528-533. https://doi.org/10.18178/ijmerr.7.5.528-533
Çetinkaya, Ö., & Keskin, A. (2026). Circular Economy and Waste Management Performance: A Comparison Between the EU and Türkiye. Journal of Animal Science and Economics, 5(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.19453859
Derakhshan, A., & Park, Y. (2026). The role of multimodal AI technologies in EFL students' perceived positive and negative achievement emotions: An existential positive psychology (EPP) perspective. Language Related Research, 17(3), 1–27. https://doi.org/10.48311/lrr.2025.118514.83043
Gedik, Y. (2025). Eğitimde yapay zekâ: Avantajları, zorlukları ve stratejileri üzerine kavramsal bir değerlendirme. Kastamonu İnsan ve Toplum Dergisi – KİTOD, 3(6), 187–212. https://doi.org/10.5281/zenodo.16917890
Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M. P., & Hultink, E. J. (2017). The circular economy – A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757–768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
Genç, M. (2014). The project-based learning approach in environmental education. International Research in Geographical and Environmental Education, 24(2), 105–117. https://doi.org/10.1080/10382046.2014.993169
Ghisellini, P., Cialani, C., & Ulgiati, S. (2016). A review on circular economy: The expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems. Journal of Cleaner Production, 114(7), 11–32. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.09.007
Göçer, M., Canik, S., Demirdelen, A., Yılmaz, O., & Aytek Gökçehan, A. (2025). Sürdürülebilir bir gelecek için Türkiye’de çevre eğitimi. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi, 3(1), 33-44. Retrieved from https://www.mdag.com.tr
Harrison, M., Deere, N. J., Imron, M. A., Struebig, M., et al. (2024). Impacts of fire and prospects for recovery in a tropical peat forest ecosystem. Proceedings of the National Academy of Sciences, 121(17), e2307216121. https://doi.org/10.1073/pnas.2307216121
Hoornweg, D., & Bhada-Tata, P. (2012). What a Waste: A Global Review of Solid Waste Management. Urban Development Series Knowledge Papers, No. 15. https://doi.org/10.1596/17388
Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
Küpeli, M. A., Canbazoğlu Bilici, S., & Guzey, S. S. (2023). The impact of engineering designbased activities on eight-grade students’ environmental awareness and entrepreneurial perceptions and skills. Journal of STEAM Education, 6(1), 29-41. https://doi.org/10.55290/steam.1152901
Marzuki, O. F., Teo, E. Y. L., Abdullah, W. N. Z. Z., & Asmawi, N. N. M., et al. (2025). Drone STEM education: Revolutionizing learning for the future. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 14(1), 1416–1433. https://doi.org/10.6007/IJARPED/v14-i1/24763
Mümünoğlu, H., & Bağçeli Kahraman, P. (2025). Okul öncesi öğretmenlerinin sürdürülebilir çevre eğitimi bilinci ile çocukların sürdürülebilirlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 8(1), 248-280. https://doi.org/10.33400/kuje.1607071
Nağaç, M., & Kalaycı, S. (2021). The effect of STEM activities on students’ academic achievement and problem solving skills: Matter and heat unit. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 480-498. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.964063
Nowak, M. M., Dziób, K., & Bogawski, P. (2019). Unmanned aerial vehicles (UAVs) in environmental biology: a review. European Journal of Ecology, 4(2), 56–74. https://doi.org/10.2478/eje-2018-0012
Özgüven, M. M., Altaş, Z., Güven, D., & Çam, A. (2022). Tarımda drone kullanımı ve geleceği. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(1), 64–83. https://doi.org/10.54370/ordubtd.1097519
Phua, J., Neo, H., & Teo, C. (2025). Evaluating the impact of Artificial Intelligence tools on enhancing student academic performance: Efficacy amidst security and privacy concerns. Big Data and Cognitive Computing, 9(5), 131. https://doi.org/10.3390/bdcc9050131
Rahmawati, Y., Taylor, E., Taylor, P. C., Ridwan, A., & Mardiah, A. (2022). Students’ engagement in education as sustainability: Implementing an Ethical Dilemma-STEAM Teaching Model in chemistry learning. Sustainability, 14(6), 3554. https://doi.org/10.3390/su14063554
Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. SAGE.
Vale, I., Barbosa, A., Peixoto, A., & Fernandes, F. (2022). Solving Problems through Engineering Design: An Exploratory Study with Pre-Service Teachers. Education Sciences, 12(12), 889. https://doi.org/10.3390/educsci12120889
Vázquez-Cano, E. (2021). Artificial intelligence and education: A pedagogical challenge for the 21st century. Educational Process: international journal, 10(3), 7-12. https://dx.doi.org/10.22521/edupij.2021.103.1
Yangal, H. S., Karakoç, A. S., Akbulut, A., & Gedikağaoğlu, M. (2022). İnsansız hava aracı ile akıllı tohumlama ve ağaçlandırma amaçlı kil topu uygulaması. Journal of Biosystems Engineering, 3(1), 18–31. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1957365
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.
Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – where are the educators?. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16, 39. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
