Risk Değerlendirmesi
Özet
İşyerleri; insan, makine, çevre ve iş süreçlerinin bir arada etkileşim halinde bulunduğu dinamik ve bir o kadar da karmaşık yapılardır. İşletmeler, üretim ve hizmet hedeflerine ulaşmaya çalışırken çalışanlarının sağlık ve güvenliğini riske atmamak zorundadır. Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlike ve risklerin ortaya çıkarılması, etkilenecek çalışanların belirlenmesi, alınması gereken önlemlerin planlanması ve işverenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesine rehberlik etmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu açıdan işyerlerinde risk değerlendirmesi uzman bir ekip tarafından yapılmalıdır. Önem ve öncelik sırası içeren risk değerlendirme sonuçlarına göre en yüksek riskten başlayarak kontrol tedbirleri tasarlanmalıdır. Kontrol tedbirlerinin önlem hiyerarşini esas alarak oluşturulması, daha etkili önlemlerin hayata geçmesine ve kaynakların etkili kullanılmasına yardımcı olacaktır.
Referanslar
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. (2012, 30 Haziran). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 28339).
AFAD (2026). Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü. 15.06.2026 tarihinde https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afetyonetimi-terimleri-sozlugu adresinden alındı.
Aven, T., & Renn, O. (2009). On risk defined as an event where the outcome is uncertain. Journal of Risk Research, 12(1), 1–11. https://doi.org/10.1080/13669870802488883
Bilir, N., & Yıldız, A. N. (2014). İş Sağlığı ve Güvenliği. Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
Ceylan, H., & Başhelvacı, V. S. (2011). Risk değerlendirme tablosu yöntemi ile risk analizi: Bir uygulama. International Journal of Engineering Research and Development, 3(2), 25-33. https://izlik.org/JA69ZX67SA
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2012). Beş Adımda Risk Değerlendirmesi Rehberi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
Çetintaş, K. F. (2026). Yeşil çatılardaki yangın riskinin L ve X tipi matrisler ile analiz Edilmesi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım Ve Teknoloji, 14(1), 43-56. https://doi.org/10.29109/gujsc.1702673
Gültekin İ., F., Gedikli G. & Yıldız A. N. (2020). Avrupa Birliği ve Uluslararası Çalışma örgütü iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, A. N. Yıldız, & A. Sandal içinde, İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları (s. 19). Hacettepe Üniversitesi.
ILO (2001) Guidelines on Occupational Safety and Health Management Systems, Geneva ILO Safework, Glossary, 19-20
ILO (2014). A 5 step guide for employers, workers and their representatives on conducting workplace risk assessments. 02/07/2026 tarihinde https://www.ilo.org/publications/5-step-guide-employers-workers-and-their-representatives-conducting alındı
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. (2012, 29 Aralık). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 28512).
Kahraman, T., Toksoy, M. S., Aykut, O. H., & Hancıağız, E. (2016). Meslek yüksekokullarında çalışan akademik Personelin risk algısı: Erzincan Üniversitesi Örneği. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 233-248. https://izlik.org/JA85KY97FH
Karamanoğlu, Y. E., Kendirli, Z., & Özbilger, H. İ. (2020). Tesislerde yangına karşı risk seviyelerinin hesaplanması: Askeri tesis örneği. Afet ve Risk Dergisi, 3(1), 1-19. https://doi.org/10.35341/afet.635253
Kızıldağ D. (2011). Yönetsel açıdan risk yönetimine bir bakış: ISO 31000 Risk Yönetimi. Seçkin Yayıncılık.
Köse E. (2019). Risk yönetimi tarihçesi. Atatürk Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Öğretim Fakültesi.
MESS (2009). Tehlike değerlendirmesi (risk değerlendirmesi) el kitabı. Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası Yayınları.
Nişanyan Sözlük. (2021). Çağdaş Türkçe’nin etimolojisi. https://www.nisanyansozluk.com/ (Ziyaret tarihi: 01/04/2021).
Online Etymology Dictionary. 2026. Online Etymology Dictionary. 15.06.2026 tarihinde https://www.etymonline.com/ adresinden alındı.
Oralhan, B. (2019). Kalitatif risk değerlendirme teknikleri. Mithat Zeydan (Ed.), Risk Değerlendirmesi içinde (67-89). Atatürk Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Öğretim Fakültesi Yayını
Özkılıç, Ö. 2005. İş sağlığı ve güvenliği, yönetim sistemleri ve risk değerlendirme metodolojileri. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK).
Sümer, H. H. (2018). İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
TDK (2015). Türkçe Sözlük (genişletilmiş baskı). TDK.
Tozal, Ö. (2022). Riskin etimolojisi ve tarihi serancamı. Bitlis İslamiyat Dergisi, 4(2), 32-41. https://doi.org/10.53442/bider.vi.1188904
WorksafeBC (2022). Reducing the risk of workers being struck by vehicles or mobile equipment: Guide to using the fillable template. 01.07.2026 tarihinde https://www.worksafebc.com/en/resources/health-safety/books-guides/reducing-risk-struck-by-vehicles-mobile-equipment-guide?lang=en&origin=s&returnurl=https%3A%2F%2Fwww.worksafebc.com%2Fen%2Fsearch%23sort%3DRelevancy%26q%3Dhierarchy%2520of%2520control%26f%3Alanguage-facet%3D%5BEnglish%5D&highlight=hierarchy%20of%20control adresinden alındı
Xu, Y., Reniers, G., & Yang, M. (2024). A multidisciplinary review into the evolution of risk concepts and their assessment methods. Processes, 12(11), 2449. https://doi.org/10.3390/pr12112449
Yazıcı M. İş sağlığı ve güvenliğinde risk yönetimi. Beta Basım; 2016
Yıldız, A. N., & Şahan, C. (2020). İş Sağlığı ve Güvenliği Temel Kavramlar. A. N. Yıldız, & A. Sandal içinde, İş Sağlığı ve Güvenliği Meslek Hastalıkları. Hacettepe Üniversitesi.
