İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı
Özet
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, çalışma hayatının en temel faaliyet alanlarından biridir. Çalışma hayatına katılan insanların sağlık ve güvenliklerinin korunması, ahlaki, vicdani, kültürel ve ekonomik bir sorumluluk olmasının yansıra, hukuki olarak da güvence altına alınmıştır. Yasal düzenlemeler her ülkenin kendi iç hukuk sistemine göre farklılık göstermekle birlikle, son yıllarda iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin düzenlemeler birbirlerine yaklaşmaktadır. Ülkemizde de, ilk sanayileşme çabalarıyla birlikte örneklerini gördüğümüz iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yasal düzenlemeler, özellikle Avrupa Birliği müktesebatına uyum sürecinde çeşitlenerek günümüzdeki halini almıştır. Ülkemiz halihazırda yürürlükte olan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ile güçlü bir yasal altyapıya sahip bulunmaktadır. Bu bölümde ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) bakımından yürürlükte bulunan Anayasa hükümleri, İş Kanunu, İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu (İSGK), Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SSGSSK), Türk Borçlar Kanunu (TBK) ile iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yönetmelikler incelenecektir.
Referanslar
Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (2024). Türkiye-AB İlişkilerinin Tarihçesi. https://www.ab.gov.tr/turkiye-ab-iliskilerinin-tarihcesi_111.html
DüzelO. (2004). Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliği ve Türk hukuk sistemi, (Uzmanlık tezi, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği). AB Başkanlığı Uzmanlık tezleri, https://www.ab.gov.tr/uzmanlik-tezleri-2004-_45577.html
İlik, F.,Büyükgöl, H., Eren F.A., İlik M.K., Kayhan F., Köse, H. (2018) The effect of smartphone usage on the median nerve. Cukurova Medical Journal, 43 (1): 67-72.
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (2012). Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2012. Resmî Gazete Sayısı: 28512. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=16923&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
İş Kanunu (2003). Kanun No: 4857. Resmi Gazete Tarihi. 30.06.2012. Resmî Gazete Sayısı: 25134. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği (2012). Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2012. Resmî Gazete Sayısı: 28512. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=16924&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu (2012). Kanun No: 6331. Resmi Gazete Tarihi: 30.06.2012. Resmî Gazete Sayısı: 28339. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (2012). Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2012. Resmî Gazete Sayısı: 28512. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=16925&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Özekes, M. (2022) Temel Hukuk Bilgisi. İstanbul: Oniki Levha Yayınları
Sevimli, A.K. (2013) Türk Borçlar Kanunu m.417 ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Işığında Genel Olarak İşçinin Kişiliğinin Korunması. Çalışma ve Toplum Dergisi 36 (1): 107-148.
Sezer, A. (2019) Normlar Hiyerarşisi ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri [Çok Boyutlu Normlar Piramidi Yaklaşımı]. Anayasa Yargısı Dergisi, 36 (1). 353-412. https://anayasa.gov.tr/media/6109/abdullah_sezer.pdf
Sosyal Güvenlik Kurumu (2026), Aylık İstatistik Bültenleri/sigortalı istatistikleri. https://www.sgk.gov.tr/istatistik/aylik/42919466-593f-4600-937d-1f95c9e252e6
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (2006). Kanun No: 5510. Resmi Gazete Tarihi: 16.06.2006. Resmî Gazete Sayısı: 26200. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (2026). Kurum, Kuruluş ve Üniversite Yönetmelikleri, https://www.mevzuat.gov.tr/#kurumKurulusVeUniversiteYonetmelikleri
Türk Borçlar kanunu (2011). Kanun No: 6098. Resmi Gazete Tarihi: 04.02.2011. Resmî Gazete Sayısı: 27836. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf
Türk Dil Kurumu. (2026). Mevzuat. sozluk.gov.tr/ içinde. https://sozluk.gov.tr/?ara=mevzuat adresinden erişilmiştir
Türkiye Büyük Millet Meclisi (2012) İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Tasarısı .. Avrupa Birliği Uyum Komisyonu ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Raporları.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1982). Resmî Gazete Tarihi: 09.11.1982. Resmî Gazete Sayısı: 17863. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2709&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). (2026). Temel İşgücü Göstergeleri. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/databrowser/tuik/categories/8/8_2/8_2_1/8_2_1_1/TR,DF_ISGUCU_AYLIK_TEMEL_ISGUCU_C,1.0
