Toplu Felaketlerde Yaşayanların Kimliklendirilmesi
Özet
Afetlerde kimliklendirme, yalnızca hayatını kaybedenleri değil, yaralı olarak kurtarılan bireyleri de kapsayan; tıbbi, hukuki ve insani boyutları olan kritik bir süreçtir. Bu bölümde, literatürde nadiren ele alınan bir konu olarak afetlerden sağ kurtulanların kimliklendirilmesi değerlendirilmektedir. İlk yardımın afet müdahalesindeki önceliği, afet öncesi hazırlık, eğitimli personel, kişisel koruyucu donanım ve standart müdahale formlarının gerekliliği; yaşanmış olaylardan örneklerle tartışılmaktadır. Yaralılar, bilinç düzeyi yeterli olanlar ve olmayanlar şeklinde sınıflandırılmakta; çocuklar, yaşlılar ve engelli bireyler gibi kendi kimliğini beyan edemeyen grupların kimliklendirilmesinde yaşanan güçlüklere dikkat çekilmektedir. Görsel tanıma ve kişisel eşyalara dayalı kimliklendirmenin güvenilmezliği vurgulanarak, ölülerin kimliklendirilmesinde kullanılan bilimsel yöntemlerin sağ kurtulanları da kapsayacak biçimde genişletilmesi önerilmektedir. Bölümün ikinci kısmında konunun hukuki boyutu ele alınmakta; 6 Şubat 2023 depremlerinde vefat eden bir avukatın kimlik bilgilerinin başka bir kişi tarafından kullanılması örneğinde olduğu gibi, kimliklendirme hatalarının kişisel verilerin kötüye kullanımına, hatalı ölüm kayıtlarına ve ceza hukuku sorumluluğuna yol açabileceği tartışılmaktadır.
Referanslar
Osborn D, Easthope L. Identification of the Incapacitated Patient in Mass Casualty Events: An Exploration of Challenges, Solutions, and Barriers. Disaster Med Public Health Prep. 2019; 13 (2):338-44. doi: 10.1017/dmp.2018.38.
Türk Çınar T, Çabuk B, Deren Çeker D. Identification of Security Risks in the Process of Disaster Victim Identification: A Case Study in CBRN-Affected Disaster Sites. ESTU R. 2026; 9 (2):225-4. doi: 10.32569/resilience.1567755.
Carli P, Pons F, Levraut J, Millet B, Tourtier JP, Ludes B, Lafont A, Riou B. The French Emergency Medical Services After The Paris and Nice Terrorist Attacks: What have We Learnt?. LANCET. 2017; 390: 2735–38. doi: 10.1016/ S0140-6736 (17) 31590-8.
Akıncıoğlu NU, Aslan İ, Doğan Y. Afet Kurbanlarının Kimliklendirilmesinde Kullanılan Yöntemler ve Ülkemizdeki Durum. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2021; 10(1) : 217-38. doi:10.28956/gbd.942166.
Armstrong S, Langlois A, Laparidou D, Dixon M, Appleton JP, Bath PM, Snooks H, Siriwardena AN. Assessment of Consent Models as an Ethical Consideration in the Conduct of Prehospital Ambulance Randomised Controlled Clinical Trials: A Systematic Review. BMC Medical Research Methodology. 2017; 17(142) : 1-10. doi: 10.1186/s12874-017-0423-4.
Boer HH, Blau S, Delabarde T, Hackman L. The Role of Forensic Anthropology in Disaster Victim Identification (DVI): Recent Developments and Future Prospects. Forensıc Sciences Research. 2019; 4(4) : 303–15. doi: 10.1080/20961790. 2018.1480460.
Çetinkaya MB. The Crime of Unlawful Undertaking of Public Duty (Art. 262 of TPC). AndHD. 2025;11(2): 597-618. doi: 10.54699/andhd.1688089.
Aydın H. Ceza Hukukunda Kamu Görevlisi Kavramı. Ankara Barosu Dergisi. 2010; 68 (1): 109-28.
Sahte diploma soruşturması: Depremde ölen avukatın diplomasını da kopyalamışlar!. https://www.ntv.com.tr/turkiye/sahte-diploma-sorusturmasi-depremde-olen-avukatin-diplomasini-da-kopyalamislar,zKP95M50n0mJKbxhciZC5w erişim tarihi 20.04.2026.
Demirci İM, Alptekin T. Deprem Sonucu Ölümlerde Kimliklendirme ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlara Yönelik Standart Sağlama Konusunda bir Saha Çalışması: İskenderun Örneği. Adli Tıp Bülteni. 2025; 30(2): 146-53. doi: 10.17986/bml.1713.
