Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo
Özet
Periferik sinir bloklarında adjuvanlar, tek enjeksiyon tekniklerinin analjezi süresini uzatmak, postoperatif opioid ihtiyacını azaltmak ve multimodal analjezi hedeflerini güçlendirmek amacıyla yoğun biçimde araştırılmıştır. Ultrason rehberliğinin yaygınlaşmasıyla periferik bloklarda kullanılan lokal anesteziklerin hacim ve konsantrasyonları azalmış; ancak süre sınırlılığını aşmak için farmakolojik adjuvan kullanımı önem kazanmıştır. Deksametazon, deksmedetomidin ve klonidin en güçlü kanıta sahip ajanlar olup etki mekanizmaları, uygulama yolları ile doz aralıkları bakımından farklı profiller sergilerler. Adrenalin vazokonstriktör etkisiyle lokal anesteziğin etkinliğini destekleyebilir. Ketamin ve magnezyum gibi NMDA reseptörü üzerinden etki gösteren ajanların perinöral kullanımı sınırlıdır ve güvenlik açısından temkinli yaklaşım gerektirir. Periferik bloklarda kullanılan adjuvanlar perinöral ya da intravenöz olarak uygulanmakta olup hangi stratejinin üstün olduğu tartışmalıdır. Adjuvan kullanımı açısından üst ekstremite, alt ekstremite ve gövde blokları ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Her blok tipi için adjuvan seçimi ve beklenen kazanım farklılık gösterir ve bu farklılıklar klinik kararı doğrudan etkiler. Güvenlik açısından nörotoksisite riski ve sistemik yan etkiler göz önünde bulundurularak düşük doz stratejileri, intranöral enjeksiyondan kaçınma gibi ilkeler önerilmektedir. Cerrahi tipi, beklenen ağrı şiddeti ve süresi, beklenen fonksiyonel iyileşme süresi, hasta özellikleri gibi birçok değişken; adjuvan kullanma kararı ve ajan seçiminde belirleyici rol oynar. Bu nedenle periferik bloklarda adjuvan kullanımında rutin uygulamalar yerine hasta özelinde bireyselleştirilmiş uygulamalar önerilmektedir.
Referanslar
von Brevern M, Radtke A, Lezius F, Feldmann M, Ziese T, Lempert T, et al. Epidemiology of benign paroxysmal positional vertigo: a population based study. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2007;78(7):710-5.
Soylemez E, Demir S, Ozacar K. Machine Learning-Based Mobile Application for Predicting Posterior Canal Benign Paroxysmal Positional Vertigo. Laryngoscope Investig Otolaryngol. 2025;10(3):e70177.
Bhattacharyya N, Gubbels SP, Schwartz SR, Edlow JA, El-Kashlan H, Fife T, et al. Clinical Practice Guideline: Benign Paroxysmal Positional Vertigo (Update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2017;156(3_suppl):S1-s47.
Bárány R. Diagnose von krankheitsercheinungen im bereiche des otolithenapparates. Acta Oto-Laryngologica. 1921;2:434-7.
Dix MR, Hallpike CS. The pathology, symptomatology and diagnosis of certain common disorders of the vestibular system. Ann Otol Rhinol Laryngol. 1952;61(4):987-1016.
Pauwels S, Casters L, Lemkens N, Lemmens W, Meijer K, Meyns P, et al. Gait and Falls in Benign Paroxysmal Positional Vertigo: A Systematic Review and Meta-analysis. J Neurol Phys Ther. 2023;47(3):127-38.
Koshi EJ, Sutton AE. Benign Paroxysmal Positional Vertigo Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 [updated 2025/11/30. Updated:[Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470308/.
Kim JS, Zee DS. Clinical practice. Benign paroxysmal positional vertigo. N Engl J Med. 2014;370(12):1138-47.
Hornibrook J. Benign Paroxysmal Positional Vertigo (BPPV): History, Pathophysiology, Office Treatment and Future Directions. Int J Otolaryngol. 2011;2011:835671.
Pan QC, Li B, Zou K. Risk factors and nomogram model for recurrence of benign paroxysmal positional vertigo in postmenopausal women: a multicenter cross-sectional study. Front Neurol. 2025;16:1595887.
Çetinkaya ND, Ertuğrul S, Söylemez E, Sunay D. Comorbidities and the Effect of Comorbidities on Recurrence in Benign Paroxysmal Positional Vertigo. Medical Records. 2022;4(3):405-9.
Karabulut M, Kutlu S, Viechtbauer W, Melliti A, Meço C, Mohamad A, et al. Co-occurrence of Otologic Disorders and Benign Paroxysmal Positional Vertigo: A Systematic Review and Meta-Analysis. Clin Exp Otorhinolaryngol. 2025;18(4):326-38.
Katsarkas A. Benign paroxysmal positional vertigo (BPPV): idiopathic versus post-traumatic. Acta Otolaryngol. 1999;119(7):745-9.
Baloh RW, Honrubia V, Jacobson K. Benign positional vertigo: clinical and oculographic features in 240 cases. Neurology. 1987;37(3):371-8.
Balatsouras DG, Koukoutsis G, Fassolis A, Moukos A, Apris A. Benign paroxysmal positional vertigo in the elderly: current insights. Clin Interv Aging. 2018;13:2251-66.
Jahn AF. Benign positional vertigo and endolymphatic hydrops: what is the connection? J Laryngol Otol. 2017;131(8):658-60.
Alolayet H, Murdin L. Benign paroxysmal positional vertigo a systematic review of the effects of comorbidities. Front Neurol. 2025;16:1595693.
Frohman EM, Kramer PD, Dewey RB, Kramer L, Frohman TC. Benign paroxysmal positioning vertigo in multiple sclerosis: diagnosis, pathophysiology and therapeutic techniques. Mult Scler. 2003;9(3):250-5.
Aranke SV, Sethi KD. Benign paroxysmal positional vertigo in Parkinson's disease. Neurology. 2003;61(8):1156.
Shu L, Wu J, Jiang CY, Sun XH, Pan H, Fang J, et al. Seasonal variation of idiopathic benign paroxysmal positional vertigo correlates with serum 25-hydroxyvitamin D levels: a six-year registry study in Shanghai, China. Sci Rep. 2019;9(1):16230.
Brandt T, Steddin S. Current view of the mechanism of benign paroxysmal positioning vertigo: kupulolitiasis or kanalolitiasis? J Vestib Res. 1993;3(4):373-82.
von Brevern M, Bertholon P, Brandt T, Fife T, Imai T, Nuti D, et al. Benign paroxysmal positional vertigo: Diagnostic criteria. J Vestib Res. 2015;25(3-4):105-17.
Hain TC, Squires TM, Stone HA. Clinical implications of a mathematical model of benign paroxysmal positional vertigo. Ann N Y Acad Sci. 2005;1039:384-94.
Imai T, Takeda N, Uno A, Horii A, Kitahara T, Nishiike S, et al. Benign paroxysmal positional vertigo showing sequential translations of four types of nystagmus. Auris Nasus Larynx. 2012;39(5):544-8.
Chang YS, Choi J, Chung WH. Persistent Direction-Fixed Nystagmus Following Canalith Repositioning Maneuver for Horizontal Canal BPPV: A Case of Canalith Jam. Clin Exp Otorhinolaryngol. 2014;7(2):138-41.
Pérez-Vázquez P, Franco-Gutiérrez V. Treatment of benign paroxysmal positional vertigo. A clinical review. J Otol. 2017;12(4):165-73.
Dhiman NR, Raj D, Gyanpuri V, Kumar A, Singh VK, Pathak A, et al. Evaluating the Diagnostic Accuracy of the Side-Lying Test for Posterior Canal BPPV: Sensitivity and Specificity Analysis. Otol Neurotol. 2025;46(6):675-9.
Karababa E, Sarıoğlu SC, Öçal FCA, Cengiz DU, Arslan M, Satar B. The importance of the bow and lean test as an initial positional test for diagnosing BPPV. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2025;282(12):6185-92.
Cherchi M. Bow and lean test reconsidered: anatomy, predictions, and a data visualization method for horizontal canal BPPV. J Neurol. 2026;273(1):78.
Gold DR, Morris L, Kheradmand A, Schubert MC. Repositioning maneuvers for benign paroxysmal positional vertigo. Curr Treat Options Neurol. 2014;16(8):307.
Cole SR, Honaker JA. Benign paroxysmal positional vertigo: Effective diagnosis and treatment. Cleve Clin J Med. 2022;89(11):653-62.
Gupta AK, Sharma KG, Sharma P. Effect of Epley, Semont Maneuvers and Brandt-Daroff Exercise on Quality of Life in Patients with Posterior Semicircular Canal Benign Paroxysmal Positional Vertigo (PSCBPPV). Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;71(1):99-103.
Ganança FF, Simas R, Ganança MM, Korn GP, Dorigueto RS. Is it important to restrict head movement after Epley maneuver? Braz J Otorhinolaryngol. 2005;71(6):764-8.
Hain TC, Helminski JO, Reis IL, Uddin MK. Vibration Does Not Improve Results of the Canalith Repositioning Procedure. Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery. 2000;126(5):617-22.
Asprella-Libonati G. Pseudo-spontaneous nystagmus: a new sign to diagnose the affected side in lateral semicircular canal benign paroxysmal positional vertigo. Acta Otorhinolaryngol Ital. 2008;28(2):73-8.
Zhang X, Bai Y, Chen T, Wang W, Han X, Li S, et al. A Show of Ewald's Law: I Horizontal Semicircular Canal Benign Paroxysmal Positional Vertigo. Front Neurol. 2021;12:632489.
Lee J, Lee DH, Noh H, Shin JE, Kim CH. Immediate and short-term effects of Gufoni and Appiani liberatory maneuver for treatment of ageotropic horizontal canal benign paroxysmal positional vertigo: A prospective randomized trial. Laryngoscope Investig Otolaryngol. 2021;6(4):832-8.
Fu W, Han J, Chang N, Wei D, Bai Y, Wang Y, et al. Immediate efficacy of Gufoni maneuver for horizontal canal benign paroxysmal positional vertigo (HC-BPPV): a meta-analysis. Auris Nasus Larynx. 2020;47(1):48-54.
Yang X, Ling X, Shen B, Hong Y, Li K, Si L, et al. Diagnosis strategy and Yacovino maneuver for anterior canal-benign paroxysmal positional vertigo. J Neurol. 2019;266(7):1674-84.
Baloh RW. Dizziness: neurological emergencies. Neurol Clin. 1998;16(2):305-21.
Corvera Behar G, García de la Cruz MA. Surgical Treatment for Recurrent Benign Paroxysmal Positional Vertigo. Int Arch Otorhinolaryngol. 2017;21(2):191-4.
Leveque M, Labrousse M, Seidermann L, Chays A. Surgical therapy in intractable benign paroxysmal positional vertigo. Otolaryngol Head Neck Surg. 2007;136(5):693-8.
Liu J, Liu J, Dai Y, He F, Zhai H. Research progress on risk factors of recurrence of benign paroxysmal positional vertigo. Frontiers in Neurology. 2026;Volume 16 - 2025.
Alessandrini M, Micarelli A, Pavone I, Viziano A, Micarelli D, Bruno E. Persistent benign paroxysmal positional vertigo: our experience and proposal for an alternative treatment. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology. 2013;270(10):2769-74.
Faralli M, Ricci G, Molini E, Bressi T, Simoncelli C, Frenguelli A. Paroxysmal positional vertigo: the role of age as a prognostic factor. Acta Otorhinolaryngol Ital. 2006;26(1):25-31.
Yang CJ, Kim Y, Lee HS, Park HJ. Bone mineral density and serum 25-hydroxyvitamin D in patients with idiopathic benign paroxysmal positional vertigo. J Vestib Res. 2018;27(5-6):287-94.
Rashad UM. Long-term follow up after Epley's manoeuvre in patients with benign paroxysmal positional vertigo. J Laryngol Otol. 2009;123(1):69-74.
Sfakianaki I, Binos P, Karkos P, Dimas GG, Psillas G. Risk Factors for Recurrence of Benign Paroxysmal Positional Vertigo. A Clinical Review. J Clin Med. 2021;10(19).
Galluzzi F, Garavello W. Benign Paroxysmal Positional Vertigo in Children: A Narrative Review. J Int Adv Otol. 2022;18(2):177-82.
Harmat K, Tamás LT, Schubert MC, Gerlinger I, Komoly S, Büki B. Prevalence of and Theoretical Explanation for Type 2 Benign Paroxysmal Positional Vertigo. J Neurol Phys Ther. 2022;46(2):88-95.
Büki B, Simon L, Garab S, Lundberg YW, Jünger H, Straumann D. Sitting-up vertigo and trunk retropulsion in patients with benign positional vertigo but without positional nystagmus. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2011;82(1):98-104.
Büki B, Mandalà M, Nuti D. Typical and atypical benign paroxysmal positional vertigo: literature review and new theoretical considerations. J Vestib Res. 2014;24(5-6):415-23.
Garaycochea O, Pérez-Fernández N. Variants of posterior semicircular canal involvement in benign paroxysmal positional vertigo. Acta Otorrinolaringologica (English Edition). 2024;75(5):324-34.
Balatsouras DG. Benign paroxysmal positional vertigo with multiple canal involvement. American Journal of Otolaryngology. 2012;33(2):250-8.
Korres S, Balatsouras DG, Kaberos A, Economou C, Kandiloros D, Ferekidis E. Occurrence of semicircular canal involvement in benign paroxysmal positional vertigo. Otology & Neurotology. 2002;23(6):926-32.
Soto-Varela A, Santos-Perez S, Rossi-Izquierdo M, Sanchez-Sellero I. Are the three canals equally susceptible to benign paroxysmal positional vertigo? Audiology and Neurotology. 2013;18(5):327-34.
Tomaz A, Ganança MM, Ganança CF, Ganança FF, Caovilla HH, Harker L. Benign paroxysmal positional vertigo: concomitant involvement of different semicircular canals. Annals of Otology, Rhinology & Laryngology. 2009;118(2):113-7.
Karamy B, Zhang H, Archibald J. Systematic Review of Bilateral Benign Paroxysmal Positional Vertigo. Laryngoscope. 2022;132(3):640-7.
Alfarghal M, Singh NK, Algarni MA, Jagadish N, Raveendran RK. Treatment efficacy of repositioning maneuvers in multiple canal benign paroxysmal positional vertigo: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Neurology. 2023;Volume 14 - 2023.
Kim MB, Hong SM, Choi H, Choi S, Pham NC, Shin JE, et al. The Light Cupula: An Emerging New Concept for Positional Vertigo. J Audiol Otol. 2018;22(1):1-5.
Gurel Soylemez T, Söylemez E, Yiğit Ö. Residual dizziness after successful canalith repositioning: impact on cognitive function and dual-task performance in BPPV patients. J Laryngol Otol. 2025:1-8.
Çetin YS, Çağaç A, Düzenli U, Bozan N, Elasan S. Residual Dizziness in Elderly Patients after Benign Paroxysmal Positional Vertigo. ORL J Otorhinolaryngol Relat Spec. 2022;84(2):122-9.
Özgirgin ON, Kingma H, Manzari L, Lacour M. Residual dizziness after BPPV management: exploring pathophysiology and treatment beyond canalith repositioning maneuvers. Front Neurol. 2024;15:1382196.