Vestibüler Sistemin Anatomisi ve Fizyolojisi
Özet
Vestibüler sistem; bakış stabilitesinin, postüral kontrolün ve uzaysal oryantasyonun sağlanmasında temel rol oynayan karmaşık bir sensöriyel sistemdir. Anatomik ve fonksiyonel olarak periferik ve santral bileşenlerden oluşur. Periferik vestibüler sistemde yer alan semisirküler kanallar başın açısal ivmelenmesini algılarken, utrikulus ve sakkulus doğrusal ivmelenme ile yerçekimine bağlı baş pozisyonunun algılanmasını sağlar. Bu yapılardaki tüylü hücreler mekanik uyarıları elektriksel sinyallere dönüştürerek vestibüler sinir aracılığıyla santral sinir sistemine iletir. Vestibüler afferentler başlıca vestibüler çekirdek kompleksi, serebellum, okülomotor çekirdekler, spinal kord, talamus ve kortikal vestibüler alanlarla bağlantı kurar. Bu geniş nöral ağ sayesinde vestibüler bilgiler görsel ve proprioseptif girdilerle bütünleştirilir. Vestibülooküler, vestibülospinal ve vestibülokolik refleksler sırasıyla bakış stabilitesinin, postüral dengenin ve baş-boyun stabilizasyonunun sürdürülmesine katkı sağlar. Vestibüler sistemin anatomik organizasyonu ve fizyolojik mekanizmalarının bilinmesi, vertigo ve dengesizlik gibi vestibüler semptomların klinik değerlendirilmesi ve altta yatan patolojilerin anlaşılması açısından önem taşımaktadır.
Referanslar
han S, Chang R. Anatomy of the vestibular system: a review. NeuroRehabilitation. 2013;32(3):437-443. doi:10.3233/NRE-130866
Ciuman RR. Stria vascularis and vestibular dark cells: characterisation of main structures responsible for inner-ear homeostasis, and their pathophysiological relations. J Laryngol Otol. 2009;123(2):151-162. doi:10.1017/S0022215108002624
Kim JS, Lee H. Inner ear dysfunction due to vertebrobasilar ischemic stroke. Semin Neurol. 2009;29(5):534-540. doi:10.1055/s-0029-1241037
Kingma H, van de Berg R. Chapter 1- Anatomy, physiology, and physics of the peripheral vestibular system. In: Furman JM, Lempert T (eds). Handbook of Clinical Neurology. Vol 137. Amsterdam: Elsevier; 2016. p. 1-16.
Oghalai JS, Brownell WE. Chapter 44. Anatomy & Physiology of the Ear. In: Lalwani AK (ed). CURRENT Diagnosis & Treatment in Otolaryngology—Head & Neck Surgery. 3rd ed. NY: McGraw-Hill; 2012.
Tascioglu AB. Brief review of vestibular system anatomy and its higher order projections. Neuroanatomy. 2005;4:24-27.
Highstein SM, Holstein GR. The anatomy of the vestibular nuclei. Prog Brain Res. 2006;151:157-203. doi:10.1016/S0079-6123(05)51006-9
Lopez C, Blanke O. The thalamocortical vestibular system in animals and humans. Brain Res Rev. 2011;67(1-2):119-146. doi:10.1016/j.brainresrev.2010.12.002
