Toplumda Analjezik Kullanımının Sağlık Okuryazarlığı Açısından Değerlendirilmesi

Yazarlar

Aycan Acet
https://orcid.org/0000-0002-9395-3366
Bahar Çelik
https://orcid.org/0000-0003-2494-5343

Referanslar

Algarni, M., Hadi, M. A., Yahyouche, A., Mahmood, S., & Jalal, Z. A mixed-methods systematic review of the prevalence, reasons, associated harms and risk-reduction interventions of over-the-counter (OTC) medicines misuse, abuse and dependence in adults. Journal of Pharmaceutical Policy and Practice; 2021; 14(76). https://doi.org/10.1186/s40545-021-00350-7

American Medical Association Foundation (AMA). Available from: chrome-extension://kdpelmjpfafjppnhbloffcjpeomlnpah/http://lib.ncfh.org/pdfs/6617.pdf (Accessed 10th March 2026).

Aşık, Z., & Beggi, B. Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların akılcı ilaç kullanımı yönünden değerlendirilmesi. Ankara Med J; 2019; 1, 251-60. https://doi.org/10.17098/AMJ.582021

Başaran, N., & Altınel, B. Acil Servise Başvuran Hastaların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ile Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi; 2025; 7(1), 23-30.

CDC. What is health literacy?. Available from: https://www.cdc.gov/health-literacy/php/about/index.html (Accessed 10th March 2026).

Chautrakarn, S., Khumros, W., & Phutrakool, P. Self-Medication With Over-the-counter Medicines Among the Working Age Population in Metropolitan Areas of Thailand. Frontiers in Pharmacology; 2021; 12, 726643. https://doi.org/10.3389/fphar.2021.726643

Çete, Y., & Oskay, A. Acil Serviste Non-Opiat Analjeziklerin Kullanımı. Turkiye Klinikleri Emergency Medicine-Special Topics; 2025; 11(2), 15-20.

Çetinkaya, F., Naçar, M., & Poyrazoğlu, S. Sağlık okuryazarlığı: Bireysel, toplumsal ve sistem boyutları. Turkey Health Literacy Journal; 2025; 5(3), 151-160.

D’Ambrosio, V., Vena, F., Scopelliti, A., D’Aniello, D., Savastano, G., Brunelli, R., & Giancotti, A. Use of non-steroidal anti-inflammatory drugs in pregnancy and oligohydramnios: a review. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine; 2023; 36(2), 2253956. https://doi.org/10.1080/14767058.2023.2253956

Dowell, D., Ragan, K. R., Jones, C. M., Baldwin, G. T., & Chou, R. CDC Clinical Practice Guideline for Prescribing Opioids for Pain — United States, 2022. MMWR Recommendations and Reports; 2022; 71(3), 1–95. https://doi.org/10.15585/mmwr.rr7103a1

Dünya Sağlık Örgütü. Don’t Use Too Much Analgesics. Available from: https://www.adsoftheworld.com/campaigns/don-t-use-too-much-analgesics (Accessed 15th March 2026).

Eroğlu, S., & Gökkaya, D. Sağlık hizmetleri sistemine çok boyutlu güven ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir alan araştırması. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi; 2025; 12(1), 37-47.

Eysenbach, G. What is e-health?. Journal Of Medical Internet Research, 3(2), E20. Aktaran: Çavmak, Ş. (2023). E-sağlik okuryazarliği ile hastane tercihinde sosyal medya kullaniminin ilişkisi. İşletme Bilimi Dergisi; 2000; 11(1), 79-90. https://doi.org/10.22139/jobs.1205170

Faydalı, S. Cerrahi hastalarında analjeziklerin kaliteli kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi; 2010; 17(2), 83-91.

Fosbøl, E. L., Folke, F., Jacobsen, S., Rasmussen, J. N., Sørensen, R., Schramm, T. K., Andersen, S. S., Rasmussen, S., Poulsen, H. E., Køber, L., Torp-Pedersen, C., & Gislason, G. H. (2010). Cause-Specific Cardiovascular Risk Associated With Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs Among Healthy Individuals. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes; 2010; 3, 395-405. https://doi.org/10.1161/CIRCOUTCOMES.109.861104

Goldberg, D. S., & McGee, S. J. Pain as a global public health priority. BMC public health; 2011; 11(1), 770. https://doi.org/10.1186/1471-2458-11-770

Grandviewresearch. Analgesics Market (2023-2030). Available from: https://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/analgesics-market-report (Accessed 15th March 2026).

Hone, T., Gurol-Urganci, I., Millett, C., Başara, B., Akdağ, R., & Atun, R. Effect of primary health care reforms in Turkey on health service utilization and user satisfaction. Health Policy and Planning; 2017; 32, 57–67. https://doi.org/10.1093/heapol/czw098

Ishikawa, H., & Kiuchi, T. Health literacy and health communication. BioPsychoSocial medicine; 2010; 4(1), 18.

Keleher, H., & Hagger, V. Health literacy in primary health care. Australian journal of primary health; 2007; 13(2), 24-30. https://doi.org/10.1071/PY07020

Küçük, Ş., & Düzcü, T. E-sağlık okuryazarlık düzeyinin hastane tercihi öncesi ve sonrasında sosyal medya kullanımına etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi; 2025; 17(1), 358-372.

Lambourg, E., Colvin, L., Guthrie, G., Walker, H., & Bell, S. Analgesic use and associated adverse events in patients with chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis. British Journal of Anaesthesia; 2022; 128(3), 546-561. https://doi.org/10.1016/j.bja.2021.08.035

Leyk, D., Rüther, T., Hartmann, N., Vits, E., Staudt, M., & Hoffmann, M. A. Analgesic Use in Sports: Results of a Systematic Literature Review. Deutsches Ärzteblatt International; 2023; 120, 155–61. https://doi.org/10.3238/arztebl.m2023.0003

Öztürk, S., Başar, D., Özen, İ. C., & Çiftçi, A. Ö. Socio-economic and behavioral determinants of prescription and non-prescription medicine use: the case of Turkey. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences; 2019; 27, 735–742. https://doi.org/10.1007/s40199-019-00311-1

Pavlić, A., Blagec, T., & Meštrović, S. Effect of verbal and written information on the perception of pain and analgesic consumption, in adolescent orthodontic patients: A randomised controlled trial. Journal of orthodontics; 2025; 52(1), 37-44.

Phillips, W. J., & Currier, B. L. Analgesic Pharmacology: II. Specific Analgesics. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons; 2004; 12(4), 221-233.

Pickering, G., Kotlińska Lemieszek, A., Skvarc, N. K., O’Mahony, D., Monacelli, F., Knaggs, R., Morel, V., & Kocot Kępska, M. Pharmacological Pain Treatment in Older Persons. Drugs & Aging; 2024; 41, 959–976. https://doi.org/10.1007/s40266-024-01151-8

Qaddumi, J., Arda, A. M., Alkhawaldeh, A., ALBashtawy, M., Abdalrahim, A., ALBashtawy, S. D., ... & Bani Hani, S. Preoperative anxiety, postoperative pain tolerance and analgesia consumption: A prospective cohort study. Journal of perioperative practice; 2025; 35(10), 426-436.

Raja, S. N., Carr, D. B., Cohen, M., Finnerup, N. B., Flor, H., Gibson, S., Keefe, F. J., Mogil, J. S., Ringkamp, M., Sluka, K. A., Song, X. J., Stevens, B., Sullivan, M. D., Tutelman, P. R., Ushida, T., & Vader, K. The revised International Association for the Study of Pain definition of pain: concepts, challenges, and compromises. Pain; 2020; 161(9), 1976–1982. https://doi.org/10.1097/j.pain.0000000000001939

Sapkal, R. N., Kohale, S. P., Kubde, J. A., Hatwar, P. R., & Bakal, R. L. A Comprehensive Review of Over-the-Counter (OTC) Medications: Benefits, risks, misuse, and regulatory perspectives. GSC Biological and Pharmaceutical Sciences; 2025; 31(03), 128-135. https://doi.org/10.30574/gscbps.2025.31.3.0219

Serhatlıoğlu, S. G., & Kızılkaya, T. Sağlık okuryazarlığı ve sağlık algısı ilişkisi: Geleceğin ebeleri üzerine nicel bir araştırma. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi; 2025; 6(1), 55-68.

Srangenge, Y., Oktavia, S., & Hazizah, N. (2021, November). Evaluation of Analgetic Use Rationality and Level of Patient Knowledge in Primary Healthcare Facility in Padang. In 2nd International Conference on Contemporary Science and Clinical Pharmacy 2021 (ICCSCP 2021), November 2016, Atlantis Press (pp. 136-143).

Tai, F. W. D., & McAlindon, M. E. (2021). Non-steroidal anti-inflammatory drugs and the gastrointestinal tract. Clinical Medicine, 21(2), 131–4. https://doi.org/10.7861/clinmed.2021-0039

Uçman, T., & Uysal, N. (2021). Yetişkin bireylerde akılcı ilaç kullanımı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3 (2), 126-133. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.859525

Utma, S. Sağlık okuryazarlığı kavramı ve sağlık haberlerini doğru okumak. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi; 2019; (5), 223-231. https://doi.org/10.21733/ibad.624972

We are Social. Available from: https://datareportal.com/reports/digital-2025-global-overview-report (Accessed 1st March 2026).

Yayınlanan

7 Eylül 2026

Lisans

Lisans