Kamu Mali Yönetiminde Faaliyet Raporlamasının Dönüşümü: Geleneksel Yaklaşımdan Entegre Faaliyet Raporlamasına
Özet
Kamu mali yönetiminde faaliyet raporları, mali saydamlık ve hesap verebilirliğin temel araçlarından biridir. Ancak geleneksel faaliyet raporları, kamu kurumlarının performansını ve uzun vadeli değer yaratma kapasitesini bütüncül olarak yansıtmakta yetersiz kalmaktadır. Artan paydaş beklentileri, stratejik yönetim anlayışı ve sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımlar, faaliyet raporlarının kapsamının yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda entegre faaliyet raporlaması; mali ve mali olmayan bilgileri, stratejik hedefleri, performans göstergelerini, riskleri ve değer yaratma kapasitesini birlikte ele alan bütüncül bir raporlama yaklaşımı sunmaktadır. Böylece kamu kurumlarının yalnızca mali sonuçları değil, kurumsal performansı ve uzun vadeli değer üretme kapasitesi de daha kapsamlı biçimde değerlendirilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türk kamu mali yönetiminde geleneksel faaliyet raporlarının entegre raporlama yaklaşımı doğrultusunda nasıl dönüştürülebileceğini ortaya koymak ve mevcut faaliyet raporlarına entegre raporlama unsurlarının dâhil edilmesine yönelik kavramsal bir model geliştirmektir. Çalışma, literatür incelemesine dayalı teorik bir araştırma niteliğindedir. Literatür incelemesi, entegre raporlamanın mali saydamlık ve hesap verebilirliği güçlendirdiğini, bütçe performansının daha kapsamlı değerlendirilmesine katkı sağladığını ve stratejik karar alma süreçlerini desteklediğini göstermektedir. Ayrıca program bütçe sistemine geçişle birlikte faaliyet raporlarının program–çıktı–sonuç–etki ilişkisini bütüncül bir çerçevede sunması önem kazanmıştır. Sonuç olarak çalışma, entegre faaliyet raporlamasının kamu kaynaklarının etkin, verimli ve etkili kullanımının değerlendirilmesine katkı sağlayan önemli bir kamu mali yönetimi aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Bunun yanında çalışma, Türkiye'deki uygulamalara ilişkin kavramsal bir çerçeve sunmakta ve gelecekte gerçekleştirilecek ampirik araştırmalar için teorik bir temel oluşturmaktadır.
Activity reports are among the fundamental instruments for ensuring fiscal transparency and accountability in public financial management. However, traditional activity reports are insufficient to provide a comprehensive assessment of public institutions' performance and their long-term value creation capacity. Increasing stakeholder expectations, the growing emphasis on strategic management, and sustainability-oriented approaches have necessitated a reconsideration of the scope of public reporting. In this context, integrated reporting offers a holistic reporting approach by combining financial and non-financial information with strategic objectives, performance indicators, risks, and value creation capacity. Consequently, it enables a more comprehensive evaluation of institutional performance beyond financial results alone. The aim of this study is to examine how traditional activity reports in Turkish public financial management can be transformed in line with the integrated reporting approach and to develop a conceptual model for incorporating integrated reporting elements into existing activity reports. The study adopts a theoretical approach based on a comprehensive review of the relevant literature. The literature review indicates that integrated reporting strengthens fiscal transparency and accountability, contributes to a more comprehensive evaluation of budget performance, and supports strategic decision-making processes. Furthermore, with the transition to the program budgeting system, it has become increasingly important for activity reports to present the relationship among programs, outputs, outcomes, and impacts within a holistic framework. In conclusion, the study demonstrates that integrated activity reporting is an important public financial management tool that supports the evaluation of the efficient, effective, and economical use of public resources. It also provides a conceptual framework for the Turkish public sector and establishes a theoretical basis for future empirical research.
Referanslar
Adhikariparajuli, M., Hassan, A. ve Fletcher, M. (2021). Integrated reporting implementation and core activities disclosure in UK higher education institutions. Administrative Sciences, 11(3), 86.
Adinolfi, R., Lucchese, M. ve Solimene, S. (2025). Integrated reporting and SDGs in the public sector: Insights from a small Italian municipality. Corporate Ownership & Control, 22(2), 120-130.
Agostini, M., Di Carlo, F. ve Mauro, S. G. (2026). Integrated reporting in the public sector: an exploratory analysis of public value disclosure. Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 38(6), 20-41.
Argüden, Y., ve Erimez, E. (2023). Integrated Reporting for Public Sector, IFRS Sustainability Symposium, https://argudenacademy.org/documents/Integrated-Reporting-for-Public-Sector.pdf?d=2024-09-23-11-26-21 Erişim Tarihi: 6.4.2026.
Bhullar, P., Bhatnagar, C. S. ve Sahoo, S. (2026). Evolving role of integrated reporting in sustainability and governance practices: a bibliometric analysis and future research insights. Journal of Accounting & Organizational Change, 1-28.
De Villiers, C., Venter, E. ve Hsiao, P. (2017). Integrated reporting: Background, measurement issues, approaches and an agenda for future research, Accounting & Finance, 57(4), 937-959.
Garlatti, A., Iacuzzi, S., Dokalskaya, I. ve Pericolo, E. (2024). Integrated reporting and its pluralistic perspective: Promoting public value and accountability in public sector accounting? Public Money & Management, 44(8), 685–695. https://doi.org/10.1080/09540962.2024.2398769
Gray, R. (2006). Social, environmental and sustainability reporting and organisational value creation? Whose value? Whose creation?. Accounting, auditing & accountability journal, 19(6), 793-819.
Guthrie, J., Manes-Rossi, F. ve Orelli, R. L. (2017). Integrated reporting and integrated thinking in Italian public sector organisations. Meditari Accountancy Research, 25(4), 553–573. https://doi.org/10.1108/MEDAR-06-2017-0151
Hecimovic, A. ve Martinov-Bennie, N. (2023). Audit report construction: public sector organisation perspectives within a non-financial information context. Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 35(2), 172-191.
IIRC (2021). “Framework about the IIRC”, Issue January, available at: https://integratedreporting.org/wpcontent/uploa Erişim Tarihi: 6.4.2026.
IIRC (2013). “The International Framework”, https://integratedreporting.org/wpcontent/uploads/2013/12/13-12-08-THE-INTERNATIONAL-IR-FRAME WORK-2-1.pdf Erişim Tarihi: 6.4.2026.
Kaymak, G. ve Serçemeli, M. (2019). Faaliyet Raporlarının Entegre Raporlamaya Uygunluğu Üzerine Bir Araştırma. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5(1), 62-76.
Kaymak, G. ve Serçemeli, M. (2020). Faaliyet Raporlarının Entegre Raporlamaya Uygunluğu Üzerine Bıst Sürdürülebilirlik Endeksi’nde Yer Alan Şirketlerde Bir Araştırma. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2), 239-260.
Koçdemir, M. (2020). Mali Bilgi Sunumu Açısından Türkiye’deki Kamu İdareleri Faaliyet Raporlarının Analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 41, 246-272. https://doi.org/10.30794/pausbed.740378
Küçükaycan, D. (2020). Yönetsel Hesap Verebilirlik Perspektifinden Kamuda Yönetim Aracı Olarak Türkiye’de Program Bütçe Sisteminin Değerlendirilmesi, ETÜ Sentez İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, DOI: 10.47358/sentez.2020.8, Sayı: 2, ss. 21-36.
Küçükaycan, D. (2021). “Kamusal Değer Yönetimi ve Bütçelemesi: Kavramsal Açıdan Bir Değerlendirme”, İktisadi ve İdari Bilimlerde Akademik Araştırma ve Değerlendirmeler, Editör: Gülsün İşseveroğlu, Serüven Yayınevi, ISSN: 978-625-7721-39-4, ss.63-92, İzmir.
Küçükaycan, D. (2022). “Program Bütçenin Kamuda Stratejik Yönetim Anlayışına Etkileri”, Finans ve Ekonomi Politika ve Anlayışlarına Teorik Çıkarsamalar, Editör: Şahin Karabulut, Ekin Yayınevi, Sayfa Aralığı: 299-312, ISBN: 978-625-8235-88-3.
Manes-Rossi, F. (2018). Is integrated reporting a new challenge for public sector entities?. African Journal of Business Management, 12(7), 172-187.
Mohammed, N. F., Islam, M. S., Lokman, N., Halim, N. H. A. ve Yusof, F. (2023). Benefits and Obstacles of Integrated Reporting in the Public Sector. European Proceedings of Social and Behavioural Sciences.
Moore, M. H. (1995). Creating Public Value: Strategic Management in Government. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Muravu, N. (2021). Strategic performance measurement and management in the public sector: Indispensable role of performance measures. IOSR Journal of Business and Management (IOSR-JBM), 23(1), 48-73.
Türkiye Cumhuriyeti. (2003, 10 Aralık). 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu. Resmî Gazete (Sayı: 25326).
Türkiye Cumhuriyeti. (2021, 22 Nisan). Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete (Sayı: 31462).
T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2022, 1 Ocak). Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Faaliyet Raporlarının Performans Esaslı Program Bütçe Esaslarına Uygun Şekilde Hazırlanması Hakkında Usul ve Esaslar.
Zorio‐Grima, A. ve Hancu‐Budui, A. (2026). Integrated Reporting in the Public Sector: Theoretical Foundations and Determinants of Quality. Business Strategy and the Environment.
