Rektoskopi ve Fleksibl Sigmoidoskopi
Özet
Rektoskopi ve fleksibl sigmoidoskopi, alt gastrointestinal sistemin distal bölümünü değerlendirmek için kullanılan endoskopik işlemlerdir. Rektoskopi esas olarak rektumun; fleksibl sigmoidoskopi ise rektum, sigmoid kolon ve bazı hastalarda inen kolon distal kısmının değerlendirilmesini sağlar. Bu işlemler özellikle makattan kanama, rektal ağrı, tenesmus, mukuslu dışkılama, distal kolit şüphesi, ülseratif kolit aktivite değerlendirmesi, radyasyon proktiti, sol taraflı kolonik lezyonlar, dışkılama değişikliği ve distal kolon kaynaklı patolojilerin araştırılmasında kullanılır. Fleksibl sigmoidoskopi kolonoskopiye göre daha sınırlı bir incelemedir; tüm kolonun değerlendirilmesini sağlamaz. Bu nedenle kolorektal kanser taraması, demir eksikliği anemisi, pozitif FIT/gaitada gizli kan, sağ kolon patolojisi şüphesi veya yaygın kolon değerlendirmesi gereken hastalarda tek başına yeterli olmayabilir. Buna karşılık distal semptomları baskın olan, ülseratif kolit aktivitesi değerlendirilecek, rektal kanama odağı araştırılacak veya hızlı distal kolon değerlendirmesi gereken hastalarda pratik ve değerli bir işlemdir. İşlem öncesi hazırlık kolonoskopiye göre genellikle daha basittir. Çoğu hastada lavman veya sınırlı bağırsak hazırlığı yeterli olabilir; ancak işlem amacı, hastanın kabızlık durumu, beklenen inceleme uzunluğu ve merkez protokolüne göre hazırlık değişebilir. Tanısal rektoskopi/fleksibl sigmoidoskopi ve biyopsi, antitrombotik kılavuzlarda genel olarak düşük kanama riskli endoskopik işlemler kategorisinde değerlendirilir; ancak polipektomi, dilatasyon veya terapötik girişim yapılacaksa risk profili değişir. Bu bölümün amacı, rektoskopi ve fleksibl sigmoidoskopi yapılacak hastalarda işlemin amacı, hazırlığı, işlem süreci, olası ek uygulamalar, riskler, alternatifler, işlem sonrası dikkat edilecekler ve hasta iletişiminde kullanılacak standart mesajları kanıta dayalı ve sade bir çerçevede sunmaktır.
Rectoscopy and flexible sigmoidoscopy are endoscopic procedures used to evaluate the distal lower gastrointestinal tract. Rectoscopy primarily examines the rectum, whereas flexible sigmoidoscopy allows assessment of the rectum, sigmoid colon, and sometimes the distal descending colon. These procedures are useful in the evaluation of rectal bleeding, rectal pain, tenesmus, mucus discharge, suspected distal colitis, ulcerative colitis activity, radiation proctitis, distal colonic lesions, and selected changes in bowel habits. Flexible sigmoidoscopy is more limited than colonoscopy and does not evaluate the entire colon; therefore, it may not be sufficient when full colonic assessment is required, such as in iron deficiency anemia, positive fecal immunochemical testing, suspected proximal colonic disease, or comprehensive colorectal cancer screening. Preparation is usually simpler than colonoscopy and may involve enemas or limited bowel preparation depending on the clinical indication. Diagnostic lower gastrointestinal endoscopy with or without biopsy is generally considered low risk for bleeding, but therapeutic interventions such as polypectomy or dilation change the risk profile. This chapter provides an evidence-based patient education and clinical communication protocol for rectoscopy and flexible sigmoidoscopy
Referanslar
American Society for Gastrointestinal Endoscopy. Guidelines and evidence-based recommendations for GI endoscopy.
Rex DK, et al. Quality indicators for colonoscopy. Gastrointest Endosc. 2024.
Veitch AM, Radaelli F, Alikhan R, et al. Endoscopy in patients on antiplatelet or anticoagulant therapy: BSG and ESGE gui¬deline update. Gut. 2021;70(9):1611-1628.
Paspatis GA, Dumonceau JM, Barthet M, et al. Diagnosis and management of iatrogenic endoscopic perforations: ESGE Po¬sition Statement. Endoscopy. 2014;46(8):693-711.
Kingston and Richmond NHS Foundation Trust. Flexible sig-moidoscopy: patient information. 2026.
Lumen Gastroenterology. Flexible sigmoidoscopy informati¬on sheet. 2025.
Singh H, et al. Predictors of serious complications associated with lower gastrointestinal endoscopy.
American Society for Gastrointestinal Endoscopy. Adverse events associated with colonoscopy. Gastrointest Endosc.