Sarılık
Özet
Sarılık, kandaki bilirubin düzeyinin yükselmesine bağlı olarak ciltte, skleralarda ve mukozalarda sarı renk değişikliği ile karakterize klinik bir bulgudur. Tek başına bir hastalık olmayıp altta yatan birçok karaciğer, safra yolu veya hematolojik hastalığın belirtisi olabilir. Sarılık, viral hepatitlerden safra yolu taşlarına, ilaç ilişkili karaciğer hasarından pankreas ve safra yolu tümörlerine kadar geniş bir hastalık spektrumunda görülebilir. Sarılığın değerlendirilmesinde hastanın öyküsü, fizik muayenesi, laboratuvar testleri ve uygun görüntüleme yöntemleri temel öneme sahiptir. Koyu renk idrar, açık renk dışkı, kaşıntı, karın ağrısı, ateş, kilo kaybı ve bilinç değişikliği gibi eşlik eden bulgular altta yatan neden hakkında önemli ipuçları sağlar. Hastaların önemli bir kısmında sarılık tedavi edilebilir nedenlere bağlıdır. Ancak akut karaciğer yetmezliği, akut kolanjit veya malign safra yolu obstrüksiyonu gibi durumlarda erken tanı ve müdahale hayat kurtarıcı olabilir. Bu bölümün amacı sarılığı olan hastaların değerlendirilmesi, temel alarm bulgularının tanınması ve doğru hasta bilgilendirmesinin standardize edilmesidir.
Jaundice is a clinical sign characterized by yellow discoloration of the skin, sclerae, and mucous membranes due to elevated serum bilirubin levels. It is not a disease itself but rather a manifestation of various hepatobiliary, hematologic, or metabolic disorders. The evaluation of jaundice requires a systematic approach including detailed history taking, physical examination, laboratory investigations, and appropriate imaging studies. Associated symptoms such as dark urine, pale stools, pruritus, abdominal pain, fever, weight loss, and altered mental status provide important clues regarding the underlying etiology. Although many causes of jaundice are treatable, some conditions such as acute liver failure, acute cholangitis, and malignant biliary obstruction require urgent diagnosis and management. The aim of this chapter is to provide clinicians with a standardized framework for patient education and communication regarding jaundice.
Referanslar
Kwo PY, Cohen SM, Lim JK. ACG clinical guideline: eva¬luation of abnormal liver chemistries. Am J Gastroenterol. 2017;112(1):18-35.
Chalasani NP, Maddur H, Russo MW, Wong RJ, Reddy KR. ACG clinical guideline: diagnosis and management of idi¬osyncratic drug-induced liver injury. Am J Gastroenterol. 2021;116(5):878-898.
Fontana RJ, Liou I, Reuben A, et al. AASLD practice guidance on drug, herbal, and dietary supplement-induced liver injury. Hepatology. 2023;77(3):1036-1065.
Mack CL, Adams D, Assis DN, et al. Diagnosis and manage¬ment of autoimmune hepatitis in adults and children: 2019 practice guidance and guidelines from the AASLD. Hepato¬logy. 2020;72(2):671-722.
Lindor KD, Bowlus CL, Boyer J, Levy C, Mayo M. Primary biliary cholangitis: 2018 practice guidance from the Ameri¬can Association for the Study of Liver Diseases. Hepatology. 2019;69(1):394-419.
European Association for the Study of the Liver. EASL clinical practice guidelines: the diagnosis and management of patients with primary biliary cholangitis. J Hepatol. 2017;67(1):145- 172.
Manes G, Paspatis G, Aabakken L, et al. Endoscopic mana¬gement of common bile duct stones: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) guideline. Endoscopy. 2019;51(5):472-491.
Kiriyama S, Kozaka K, Takada T, et al. Tokyo Guidelines 2018: diagnostic criteria and severity grading of acute cholangitis (with videos). J Hepatobiliary Pancreat Sci. 2018;25(1):17-30.
Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL, Hauser SL, Longo DL, Jame¬son JL, eds. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 22nd ed. New York: McGraw-Hill; 2025.
