İshal

İshal; günde üç veya daha fazla gevşek ya da sulu dışkı olarak tanımlanır ve süresi bakımından akut (<14 gün), persistan (14 - 30 gün) ve kronik (>4 hafta) olarak sınıflandırılır. Akut ishalde kılavuzları rehidratasyonu öncelerken, antibiyotik kullanımını alarm bulguları olan seçilmiş vakalarla sınırlar. Kronik ishal spektrumu ise Roma V kapsamında Beyin-bağırsak Etkileşimi Bozuklukları başlığı altında değerlendirilen Fonksiyonel İshal ve Diyare Baskın İrritabl Bağırsak Sendromu gibi tabloları içerir. Roma V ile birlikte irritabl bağırsak sendromu tanısına “karın diskonforu” kriteri geri getirilmiş ve semptom sıklık eşiği ayda en az 3 gün olarak belirlenmiştir. Ayrıca, kronik ishal olgularının yaklaşık %25—30'undan sorumlu olan safra asidi malabsorbsiyonu (BAM), tanıda kritik bir fizyolojik belirteç olarak kabul edilmektedir. Tedavi; alarm bulgularının dışlanması, BAM ve karbonhidrat malabsorbsiyonu gibi sekonder nedenlerin değerlendirilmesi ve ardından diyet (düşük FODMAP), loperamid, rifaksimin, safra asidi sekestranları ve 5-HT3 antagonistlerini içeren basamaklı bir yaklaşımı kapsar  Bu bölümün amacı, ishal yakınmasıyla başvuran hastalarda akut, persistan ve kronik ishal ayrımını doğru biçimde yapmak; alarm bulgularına göre uygun tanısal değerlendirme ve tedavi yaklaşımlarını özetlemek, rehidrasyon önceliği ile antibiyotik kullanımına ilişkin güncel kanıtları aktarmak ve hastalara yönelik güvenli, net bir iletişim protokolü sunmaktır.

Diarrhea is defined as three or more loose or watery stools per day and is classified by duration as acute (<14 days), persistent (14 - 30 days), and chronic (>4 weeks). Under the Roma V framework, chronic diarrhea includes Functional Diarrhea and Diarrhea-predominant Irritable Bowel Syndrome (IBS), classified as disorders of gut-brain interaction. Roma V has reintroduced “abdominal discomfort” to the IBS criteria and updated the symptom frequency threshold to at least 3 days per month. Bile acid malabsorption (BAM) is now recognized as a key contributor in 25—30% of chronic cases. Stepwise management involves excluding alarm features, testing for physiological modifiers like BAM, and utilizing evidence-based therapies including a low-FODMAP diet, loperamide, rifaximin, bile acid sequestrants, and 5-HT3 antagonists.  This section aims to accurately distinguish acute, persistent, and chronic diarrhea in patients presenting with this complaint; to summarize appropriate diagnostic evaluation and treatment strategies based on the presence of alarm features; to convey current evidence on rehydration priorities and antibiotic use; and to provide a safe and clear patient communication protocol.