Ulusal Eğitim Politikalarında Yenilikçi Yaklaşımlar: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamı
Özet
Bölümde öncelikle eğitim politikalarında yeniliğin kuramsal temelleri yapılandırmacılık, insan sermayesi kuramı ve bütüncül eğitim yaklaşımı çerçevesinde incelenmiştir. Ardından Finlandiya, Singapur, Japonya ve Estonya gibi ülkelerin eğitim politikaları karşılaştırmalı eğitim perspektifiyle değerlendirilmiş, başarılı eğitim sistemlerinin ortak özellikleri arasında öğretmen niteliği, beceri temelli öğrenme, güçlü okul kültürü ve sürdürülebilir reform anlayışının bulunduğu vurgulanmıştır. Türkiye’de dönüşümün güncel yansıması olarak TYMM’nin; bilgi, beceri, eğilim ve değer boyutlarını bütünleştiren kapsamlı bir eğitim reformu olduğu belirtilmiştir. Modelin “yetkin ve erdemli insan” yetiştirme hedefi doğrultusunda bireyin bilişsel, sosyal, duygusal ve ahlaki gelişimini birlikte ele aldığı ifade edilmiştir. Bununla birlikte öğretmen yeterlilikleri, merkezi sınav sistemi, bölgesel eşitsizlikler ve uygulama kapasitesi gibi alanların reformun başarısı açısından belirleyici olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak TYMM’nin çağdaş eğitim paradigmalarıyla uyumlu önemli bir reform girişimi olduğu, ancak sürdürülebilir başarının öğretmen eğitimi, ölçme-değerlendirme sistemleri, dijital altyapı ve politika sürekliliği gibi unsurların güçlendirilmesine bağlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
In this chapter, the theoretical foundations of innovation in education policy are first examined within the frameworks of constructivism, human capital theory, and the holistic approach to education. Subsequently, the educational policies of countries such as Finland, Singapore, Japan, and Estonia were evaluated from a comparative education perspective, emphasizing that the common characteristics of successful education systems include teacher quality, skills-based learning, a strong school culture, and a commitment to sustainable reform. As a current reflection of this transformation in Turkey, the TYMM was described as a comprehensive educational reform that integrates the dimensions of knowledge, skills, aptitudes, and values. It was stated that, in line with the model’s goal of fostering “competent and virtuous individuals,” it addresses the individual’s cognitive, social, emotional, and moral development collectively. At the same time, it was emphasized that areas such as teacher competencies, the centralized examination system, regional inequalities, and implementation capacity are critical to the reform’s success. In conclusion, it was determined that TYMM is a significant reform initiative aligned with contemporary educational paradigms; however, sustainable success depends on strengthening elements such as teacher education, assessment systems, digital infrastructure, and policy continuity.
Referanslar
Akyüz, Y. (2020). Türk eğitim tarihi (33. bs.). Pegem Akademi
Arslankara, V. B., & Arslankara, E. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin felsefi temelleri: Ontolojik, epistemolojik ve aksiyolojik bakış açılarından bir değerlendirme. İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 121–145.https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1557889
Aşkar, P., & Altun, A. (2023). K-12 beceriler çerçevesi: Türkiye bütüncül modeli üzerine bir çalışma. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 925–940. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1308740
Becker, G. S. (1993). Human capital: A theoretical and empirical analysis with special reference to education (3rd ed.). University of Chicago Press.
Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (COVID-19) pandemisi sırasında ilköğretim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik imge ve algıları: Bir metafor analizi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1–18. https://doi.org/10.29065/usakead.777652
Corbo, J. C., Reinholz, D. L., Dancy, M. H., Deetz, S., & Finkelstein, N. (2014). A framework for transforming departmental culture to support educational innovation. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.1412.3034
Çelik, M. A. (2016). Finlandiya ve Türkiye zorunlu eğitim sisteminin karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi.
Darling-Hammond, L. (2017). Teacher education around the world: What can we learn from international practice? European Journal of Teacher Education, 40(3), 291–309.
https://doi.org/10.1080/02619768.2017.1315399
Duru, S. (2014). Yapılandırmacı ve geleneksel öğrenme ortamlarının öğretmen adaylarının eğitim inançları üzerine etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(36), 15–28. https://izlik.org/JA29PY22PH
Eren, E., & Erol, M. (2025). Farklı ülkelerin karşılaştırmalı STEM politikaları. İçinde Kuramdan uygulamaya Karşılaştırmalı eğitim çalışmaları içinde (ss.239-257). Akademisyen Yayınevi.
Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.
Gök, F. (1999). 75 yılda insan yetiştirme eğitim ve devlet. Tarih Vakfı Yayınları.
Gümüş, S., & Bellibaş, M. Ş. (2020). The relationship between professional development and school principals’ leadership practices: The mediating role of self-efficacy. International Journal of Educational Management, 34(7), 1155–1170. https://doi.org/10.1108/IJEM-10-2019-0380
Hargreaves, A. (2003). Teaching in the knowledge society: Education in the age of insecurity. Teachers College Press.
Hargreaves, A., & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. Teachers College Press.
OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/54ac7020-en
OECD. (2019a). OECD reviews of evaluation and assessment in education: Student assessment in Turkey. https://www.oecd.org/en/publications/oecd-reviews-of-evaluation-and-assessment-in-education-student-assessment-in-turkey_5edc0abe-en
OECD. (2019b). OECD learning compass 2030. OECD Publishing.
OECD Learning Compass 2030
OECD. (2020). Education policy outlook in Turkey. OECD Publishing.
https://doi.org/10.1787/b7c69f4c-en
OECD. (2023). Taking stock of education reforms for access and quality in Türkiye. OECD Education Policy Perspectives, 68. https://doi.org/10.1787/5ea7657e-en
Özerbaş, M. A., & Safi, B. N. (2022). İngiltere, Japonya, Norveç, Finlandiya, Singapur, Rusya ve Türk eğitim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 51(233), 63–80. https://doi.org/10.33206/mjss.991068
Piaget, J. (1970). Science of education and the psychology of the child. Orion Press.
Sahlberg, P. (2011). Finnish lessons: What can the world learn from educational change in Finland? Teachers College Press.
Schultz, T. W. (1961). Investment in human capital. The American Economic Review, 51(1), 1–17. https://la.utexas.edu/users/hcleaver/330T/350kPEESchultzInvestmentHumanCapital.pdf
Seyyar, F., & Aydın, M. (2025). Öğretmenlerin gözünden Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Betimsel bir tarama araştırması. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 11(3), 201–224. https://doi.org/10.47714/uebt.1789014
Sipahioğlu, M. (2020). Neoliberal policies and reflections on education in Turkey. Political Economy and Management of Education, 1(1), 14–25.
https://dergipark.org.tr/tr/pub/peme/issue/54747/742237
Steiner-Khamsi, G. (2014). Policy borrowing and lending in education. Routledge.
Şişman, M. (2014). Eğitim bilimine giriş (10. bs.). Pegem Akademi.
Tan, C. (2016). Education policy borrowing in China. Routledge.
Tonguç, E. (2007). Bir eğitim devrimi: Köy Enstitüleri. Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği Yayınları.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379707
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tymm.meb.gov.tr
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
World Economic Forum. (2020). The future of jobs report 2020. World Economic Forum.
https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2020/
Yılmaz, Z., & Özdemir, M. (2025). Maarif Modeli uygulama sürecinde öğretmenlerin yaşadığı sorunlar. Sakarya Dil Dergisi, 3(2), 171–190. https://doi.org/10.65618/saudil.1817534
