Tavuklarda Damızlık Yaşı, Kuluçkalık Yumurtaların Özellikleri ve Bunların Kuluçka ve Civciv Performansı Üzerine Etkileri

Sarıca M, Erensoy K, Erensayın C. Tavukçuluk Ürünleri. Turkish Studies in Science and Engi- neering, Volume 16. Elektronik 1. Baskı ed. Ankara, Türkiye: Turkish Academic Research Plat- form; 2024. p. 86-132

Tumova E, Gous RM. Interaction between oviposition time, age, and environmental tempera- ture and egg quality traits in laying hens and broiler breeders. Czech Journal of Animal Science. 2012;57(12):541-9

Sebolai B, Sempule G, Moreki J, et al. Effects of Broiler Breeders Age on Egg Quality Characte- ristics and Their Correlation Coefficients. Journal of World’s Poultry Research. 2021;11:368-75 doi: 10.36380/jwpr.2021.44

Yilmaz A, Bozkurt Z. Effects of hen age, storage period and stretch film packaging on internal and external quality traits of table eggs. Lucrări Științifice Zootehnie și Biotehnologii. 422009. p. 462-9

Crosara FSG, Pereira VJ, Lellis CG, et al. Is the Eggshell Quality Influenced by the Egg Wei- ght or the Breeder Age? Brazilian Journal of Poultry Science. 2019;21(2):1-8 doi: 10.1590/1806- 9061-2018-0896

Kontecka H, Nowaczewski S, Sierszuła MM. Analysis of changes in egg quality of broiler bre- eders during the first reproduction period. Annals of Animal Science. 2012;12(4):609-20 doi: 10.2478/v10220-012-0051-1

Brake JT. Optimization of egg handling and storage. World Poultry-Misset. 1996;12(9):6-9

Tullet SG, Noble C. Low hatchability problems in young parent stock. Poultry-Misset. 1989:89

Bruzual JJ, Peak SD, Brake J, et al. Effects of relative humidity during incubation on hatchability and body weight of broiler chicks from young breeder flocks. Poult Sci. 2000;79(6):827-30 doi: 10.1093/ps/79.6.827

Christensen VL, Noble DO, Nestort KE. Influence of selection for increased body weight, egg production, and shank width on the length of the incubation period of turkeys. Poult Sci. 2000;79(5):613-8 doi: 10.1093/ps/79.5.613

Black JL, Burggren WW. Acclimation to hypothermic incubation in developing chicken embr- yos (Gallus domesticus): I. Developmental effects and chronic and acute metabolic adjust- ments. J Exp Biol. 2004;207(Pt 9):1543-52 doi: 10.1242/jeb.00909

Köseman A, Akdemir F, Şeker İ. Effects of chitosan coating and different storage periods of broiler breeder eggs on growth performance and carcass characteristics. Revista Brasileira de Zootecnia. 2020;49 doi: 10.37496/rbz4920190282

Santos J, Araujo I, Lacerda M, et al. Effects of broiler breeder age on immune system develop- ment of progeny. Revista Brasileira de Zootecnia. 2022;51 doi: 10.37496/rbz5120210127

Korkmaz S. Kuluçkalık yumurtaları farklı termal koşullarda ve sürelerde depolamanın embriyo- nik ölümler, kuluçka sonuçları ve bazı performans özelliklerine etkileri (Tez No: 810544) [Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Yayın ve Dokümantasyon Daire Baş- kanlığı Ulusal Tez Merkezi. 2023

Tona K, Voemesse K, N’Nanlé O, et al. Chicken Incubation Conditions: Role in Embryo Development, Physiology and Adaptation to the Post-Hatch Environment. Front Physiol. 2022;13:895854 doi: 10.3389/fphys.2022.895854

Tona K, Onagbesan O, De Ketelaere B, et al. Effects of Age of Broiler Breeders and Egg Stora- ge on Egg Quality, Hatchability, Chick Quality, Chick Weight, and Chick Posthatch Growth to Forty-Two Days. Journal of Applied Poultry Research. 2004;13(1):10-8 doi: https://doi. org/10.1093/japr/13.1.10

Durmuş İ. Akademik Ziraat Dergisi. 2015;3(2):95-9

Banwell R, Decuypere E, Verhelst R. Restoring the hatchability of stored eggs. World Poultry. 2015;31(3):24–7

Makanjuola BO, Olori VE, Mrode RA. Modeling genetic components of hatch of fertile in broiler breeders. Poultry Science. 2021;100(5):101062 doi: https://doi.org/10.1016/j.psj.2021.101062

Fasenko GM. Egg storage and the embryo. Poultry science. 2007;86(5):1020-4 doi: 10.1093/ ps/86.5.1020

Yalcin S, Gursel I, Bilgen G, et al. Effect of egg storage duration and brooding temperatures on chick growth, intestine morphology and nutrient transporters. Animal. 2017;11(10):1791-7 doi: 10.1017/s1751731117000404

Machado JP, Mesquita MA, Café MB, et al. Effects of breeder age on embryonic development, hatching results, chick quality, and growing performance of the slow-growing genotype. Poultry Science. 2020;99(12):6697-704 doi: https://doi.org/10.1016/j.psj.2020.09.008

Erensayın C. Bilimsel - Teknik - Pratik Tavukçuluk: Yumurta Tavukçuluğu (Cilt 2). Geliştiril- miş 2. Baskı ed. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Şti.; 2000.

Altun HÜ, Bölükbaşı C. Yumurta kalitesini iyileştirici güncel besleme çalışmaları. Dicle Üniver- sitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020;9(1):65-78

Mızrak C. Damızlık yumurta tavuğu yemlerine farklı seviye ve formda bor ilavesinin perfor- mans, kemik gelişimi, yumurta kalitesi ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi [Doktora Tezi]. Ankara: Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2008

Durmuş O. Yumurtacı tavuk rasyonlarına değişik miktarlarda katılan lantanyum oksitin per- formans, yumurta kalitesi, yumurta sarısı TBARS değerleri ve yağ asidi kompozisyonu üzerine etkileri (Tez No: 352102) [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü]. Yükseköğretim Kurulu Yayın ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi. . 2014

Orhan ZÇ. Merada serbest yetiştirilen yumurta tavuk yemlerine fitaz enzimi ilave edilmesinin performans ve yumurta kalitesine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Tekirdağ: Namık Kemal Üniver- sitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2016

Sarıca M, Erensayın C. Tavukçuluk ürünleri. In: Türkoğlu M, Sarıca M, editors. Tavukçuluk Bilimi: Yetiştirme, Besleme ve Hastalıklar. 3 ed. Ankara: Bey Ofset Matbaacılık; 2009. p. 89-139

Narushin VG, Romanov MN. Egg physical characteristics and hatchability. World’s Poultry Science Journal. 2002;58(3):297-303 doi:

Durmuş İ. Geliştirilmekte olan yerli beyaz yumurtacı saf hatlar ve hibritlerinde verim özel- likleri, yumurta kalitesi ve kuluçka sonuçlarının belirlenmesi [Doktora Tezi]. Ankara: Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2006

Sarıca M, Yamak US, Boz MA. Dış kaynaklı ve yerli yumurtacı hibritlerde yumurta kalitesinin yaşa bağlı değişimi. Tavukçuluk Araştırma Dergisi. 2010;9(1):11-7

McDowell LR, Ward NE. Optimum vitamin nutrition for poultry. International Poultry Produ- ction. 2011;16(4):27-34

Aydın A. Yumurtacı tavuk rasyonlarına değişik miktarlarda ilave edilen yarpuz ekstraktının (Mentha pulegium) performans, yumurta kalitesi ve yumurta sarısı TBARS değerleri üzerine etkileri [Yüksek Lisans Tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü; 2014

Erensayın C. Bilimsel Teknik ve Pratik Tavukçuluk: Damızlık Tavuk Yetiştiriciliği, Suni To- humlama, Kayıt Sistemi, Yumurta Kalitesi (Cilt 3). Geliştirilmiş 2. Baskı ed. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Şti.; 2000.

Roberts J. Factors Affecting Egg Internal Quality and Egg Shell Quality in Laying Hens. The Journal of Poultry Science. 2004;41:161-77 doi: 10.2141/jpsa.41.161

Balkan M, Biricik M. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2009;10(2):193-6 doi: 10.19113/sdufbed.04527

Nys Y, Guyot N. 6 - Egg formation and chemistry. In: Nys Y, Bain M, Van Immerse- el F, editors. Improving the Safety and Quality of Eggs and Egg Products;https://doi. org/10.1533/9780857093912.2.83: Woodhead Publishing; 2011. p. 83-132.https://doi. org/10.1533/9780857093912.2.83

Ng WK, Campbell PJ, Dick JR, et al. Interactive effects of dietary palm oil concentration and water temperature on lipid digestibility in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Lipids. 2003;38:1031-8

Silversides FG, Scott TA. Effect of storage and layer age on quality of eggs from two lines of hens. Poult Sci. 2001;80(8):1240-5 doi: 10.1093/ps/80.8.1240

Narushin VG, Romanov MN, Griffin DK. A novel Egg Quality Index as an alternative to Ha- ugh unit score. Journal of Food Engineering. 2021;289:110176 doi: https://doi.org/10.1016/j. jfoodeng.2020.110176

Türk Standartları Enstitüsü. Türk Standartları Enstitüsü Çalışma Esaslarına Dair Yönetmelik.

Ankara: Türk Standardları Enstitüsü (TSE); 2008. Report No.: 26765 Contract No.: 26765

Nizam MY, Selçuk M. Kanatlı Hayvanlarda Reprodüktif Mekanizma ve Fertilizasyon. Journal of Poultry Research. 2019;16(2):68-73 doi: 10.34233/jpr.606502

Şenköylü N. Modern Tavuk Üretimi. Genişletilmiş 3. Baskı ed. Tekirdağ: Anadolu Matbaası; 2001.

Şeremet Ç, Güler HC. Organik Sofralık Yumurtalarda Bazı Kalite Özellikleri ile Et ve Kan Le- kesi Oluşumu Arasındaki İlişkiler. Journal of Animal Production. 2024;65(2):172-85

Şimşek ÜG, Gürses M, Yıldız N. Farklı Anaç Yaşına ve Ovipozisyon Zamanına Sahip Kuluçka- lık Yumurtalarda Lamba Kontrolüyle Ayıklama İşleminin Etlik Piliç Damızlıklarında Kuluçka Sonuçları Üzerine Etkisi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi. 2009;23(3):147-51

Ketta M, Tůmová E. Eggshell structure, measurements, and quality-affecting factors in la- ying hens: a review. Czech Journal of Animal Science. 2016;61(7):299-309 doi: http://dx.doi. org/10.17221/46/2015-CJAS

Narushin VG, Bogatyr VP, Romanov MN. Relationship between hatchability and non-destructi- ve physical measurements of chicken eggs. The Journal of Agricultural Science. 2016;154(2):359- 65 doi: 10.1017/S0021859615001045

Adriaensen H, Parasote V, Castilla I, et al. How Egg Storage Duration Prior to Incubation Impa- irs Egg Quality and Chicken Embryonic Development: Contribution of Imaging Technologies. Front Physiol. 2022;13:902154 doi: 10.3389/fphys.2022.902154

Molenaar R, Hulet R, Meijerhof R, et al. High eggshell temperatures during incubation dec- rease growth performance and increase the incidence of ascites in broiler chickens. Poult Sci. 2011;90(3):624-32 doi: 10.3382/ps.2010-00970

Leksrisompong N, Romero-Sanchez H, Plumstead PW, et al. Broiler incubation. 1. Effect of elevated temperature during late incubation on body weight and organs of chicks. Poult Sci. 2007;86(12):2685-91 doi: 10.3382/ps.2007-00170

Wijnen HJ, Molenaar R, van Roovert-Reijrink IAM, et al. Effects of incubation temperature pattern on broiler performance. Poult Sci. 2020;99(8):3897-907 doi: 10.1016/j.psj.2020.05.010

Kingori AM. Review of the Factors That Influence Egg Fertility and Hatchabilty in Poultry.

International Journal of Poultry Science. 2011;10:483-92

Şişman N, Okuroğlu M. Kafes tavukçuluğu ve Kümesleri, Kafesler ve Ekipmanlar. Atatürk Üni- versitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 1982;13(1-2)

Baykalır Y, Şimşek ÜG. Yumurta tavukçuluğunda kullanılan yetiştirme sistemleri. Fırat Üniver- sitesi Sağlık Bilimleri Veteriner Dergisi. 2014;28(2):93-8

Yüceer M, Temizkan R, Caner C. Fonksiyonel gıda olarak yumurta: Bileşenleri ve fonksiyonel özellikleri. Akademik Gıda. 2012;10(4):70-6 doi:

Ipek A, Sozcu A. The effects of broiler breeder age on intestinal development during hatch window, chick quality and first week broiler performance. Journal of Applied Animal Research. 2015;43(4):402-8 doi: 10.1080/09712119.2014.978783

Damaziak K, Pawęska M, Gozdowski D, et al. Short periods of incubation, egg turning during storage and broiler breeder hens age for early development of embryos, hatching results, chicks quality and juvenile growth. Poultry Science. 2018;97(9):3264-76

Suarez ME, Wilson HR, Mather FB, et al. Effect of strain and age of the broiler breeder fema- le on incubation time and chick weight. Poultry Science. 1997;76(7):1029-36 doi: https://doi. org/10.1093/ps/76.7.1029

Christensen VL, Donaldson WE, McMurtry JP. Physiological differences in late embryos from turkey breeders at different ages. Poult Sci. 1996;75(2):172-8 doi: 10.3382/ps.0750172

Swann G, Brake J. Effect of Incubation Dry-Bulb and Wet-Bulb Temperatures on Time of Hatch and Chick Weight at Hatch. Poultry Science. 1990;69:887-97 doi: 10.3382/ps.0690887

Onbaşılar EE, Tabib İ. Tavuklarda Yumurta Kabuğunun Yapısı ve Kabuk Kalitesini Etkileyen Faktörler. Journal of Poultry Research. 2019;16(2):48-54 doi: 10.34233/jpr.602210

Akkuş B, Yıldırım İ. Beyaz ve kahverengi ticari yumurtacı tavuklarda, tavuk yaşı ve kafes katı- nın yumurta dış kalite parametreleri üzerine etkileri. Akademik Ziraat Dergisi. 2018;7(2):211-8

Altan Ö, Oğuz İ, Settar P. Japon bıldırcınlarında yumurta ağırlığı ile özgül ağırlığının kuluçka özelliklerine etkileri. Tr J of Agriculture and Foresty. 1995;19(4):219-22

Van Den Brand H, Parmentier HK, Kemp B. Effects of housing system (outdoor vs ca- ges) and age of laying hens on egg characteristics. Br Poult Sci. 2004;45(6):745-52 doi: 10.1080/00071660400014283

Şekeroğlu A, Duman M, tahtalı y, et al. Effect of cage tier and age on performance, egg quality and stress parameters of laying hens. South African Journal Of Animal Science. 2014;44:288-97 doi: 10.4314/sajas.v44i3.11

Wilson HR. Crack Your Hatchability Problems. International Hatchery Practice. 1991:29-39

Roberts JR, Ball W. Egg quality guidelines for the Australian egg industry. Australian Egg Corporation Limited; 2004. Report No.: 3

Onbaşılar EE, Aksoy FT. Stress parameters and immune response of layers under different cage floor and density conditions. Livestock Production Science. 2005;95(3):255-63 doi: https://doi. org/10.1016/j.livprodsci.2005.01.006

Petek M, Alpay F, Cengiz S, et al. Ticari Yumurtacı Tavuklarda Barındırma Sistemi ve Yaşın Er- ken Dönem Yumurta Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkileri. Kafkas Universitesi Veteriner Fakultesi Dergisi. 2009;10.9775/kvfd.2008.65-A doi: 10.9775/kvfd.2008.65-A

Yılmaz AA, Bozkurt Z. Ana yaşı, depolama süresi ve streç film ile paketlemenin sofralık yu- murtaların iç ve dış kalite özelliklerine etkisi. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2008;48(2):81-91

Rath PK, Mishra PK, Mallick BK, et al. Evaluation of different egg quality traits and interp- retation of their mode of inheritance in White Leghorns. Vet World. 2015;8(4):449-52 doi: 10.14202/vetworld.2015.449-452

Moreki J, Van H, Merwe D, et al. Effect of dietary calcium level on egg production and egg shell quality in broiler breeder hens from 36 to 60 weeks of age. Online Journal of Animal and Feed Research. 2011;1(1):1-7

Nikolova N, Kocevski D. Forming egg shape index as influenced by ambient temperatures and age of hens. Biotechnology in Animal Husbandry. 2006;22:119-25 doi: 10.2298/BAH0602119N

Suk YO, Park C. Effect of Breed and Age of Hens on the Yolk to Albumen Ratio in Two Different Genetic Stocks. Poultry Science. 2001;80(7):855-8 doi: https://doi.org/10.1093/ps/80.7.855

Ünbaş E, Konyalı C, Savaş T. Kanatlı Hayvanlarda Embriyo Kayıpları. Journal of Animal Produ- ction. 2023;64(1):66-75 doi: 10.29185/hayuretim.1007906

Hamidu JA, Fasenko GM, Feddes JJ, et al. The effect of broiler breeder genetic strain and parent flock age on eggshell conductance and embryonic metabolism. Poult Sci. 2007;86(11):2420-32 doi: 10.3382/ps.2007-00265

Peebles E, Doyle SM, Zumwalt CD, et al. Breeder age influences embryogenesis in broiler hatc- hing eggs. Poult Sci. 2001;80(3):272-7 doi: 10.1093/ps/80.3.272

Okur N, Eleroğlu H, Türkoğlu M. Impacts of Breeder Age, Storage Time and Setter Ventilation Program on Incubation and Post-Hatch Performance of Broilers. Revista Brasileira de Ciência Avícola. 2018;20:27-36 doi: 10.1590/1806-9061-2017-0550

Şeremet Ç. Civciv kalitesini etkileyen etmenler ve değerlendirme yöntemleri. Journal of Animal Production. 2012;53(1) doi:

Kamanlı S, Durmuş İ. Civciv kalitesi değerlendirme yöntemleri ve civciv kalitesinin iyileştiril- mesi konusundaki son yaklaşımlar. Tavukçuluk Araştırma Dergisi. 2014;11(1):40-4

Lapão C, Gama LT, Soares MC. Effects of broiler breeder age and length of egg storage on albu- men characteristics and hatchability. Poult Sci. 1999;78(5):640-5 doi: 10.1093/ps/78.5.640

Ulmer-Franco AM, Fasenko GM, O’Dea Christopher EE. Hatching egg characteristics, chick quality, and broiler performance at 2 breeder flock ages and from 3 egg weights1. Poultry Scien- ce. 2010;89(12):2735-42 doi: https://doi.org/10.3382/ps.2009-00403

Tona K, Bamelis F, De Ketelaere B, et al. Effects of egg storage time on spread of hatch, chick quality, and chick juvenile growth. Poult Sci. 2003;82(5):736-41 doi: 10.1093/ps/82.5.736