Eğitim ve Toplumsal Cinsiyet

Adaçay, F. R. (2018). The role of fundamental ınstitutions in making and maintaining gender mainstreaming. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 1(2), 345–363. https://doi.org/10.35235/uicd.466986

Akkaş, İ. (2024). Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları çerçevesinde ortaya çıkan toplumsal cinsiyet ayrımcılığı. EKEV Akademi Dergisi, ICOAEF Özel Sayı, 97-118. https://izlik.org/JA23CJ94DU

Aksornkool, N. (2014). Literacy for life: Global perspectives on women’s literacy. UNESCO.

Anyon, J. (1980). Social class and the hidden curriculum of work. Journal of Education, 162(1), 67–92. https://doi.org/10.1177/002205748016200106

Apple, M. W., & Apple, M. W. (2004). Ideology and Curriculum. Routledge, New York. https://doi.org/10.4324/9780203487563

Arda, Ü., Kaya, R., & Ercan, Ö. (2024). Oyuncağın cinsiyetleştirilmesinde bir yeniden üretim aracı olarak çevrimiçi oyuncak mağazaları. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 8(4), 567-589. https://izlik.org/JA56DJ85YW

Arnot, M. (2006). Gender equality and education. In the routledgefalmer reader in gender and education (pp. 21–35). Routledge, New York.

Asan, H. T. (2010). Ders kitaplarında cinsiyetçilik ve öğretmenlerin cinsiyetçilik algılarının saptanması. Fe Dergi, 2(2), 65-74. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000033

Atlı, K. M., & Ateş, Ö. T. (2023). Toplumsal cinsiyet eşitliğine dair yapılan çalışmaların incelenmesi. Marmara Universitesi Kadin ve Toplumsal Cinsiyet Arastirmalari Dergisi, 7(7), 21–36. https://doi.org/10.29228/mukatcad.33

Aydın, D., & Atalay, S. (2021). Hegemonik erkekliğin inşası: İzmir’de ‘daha’ erkeklik. Moment Journal. 8(1), 47-65. https://doi.org/10.17572/mj2021.1.4765

Ayten, B. K., & Şahan, B. (2016). Gender stereotypes in primary school turkish textbooks ilkokul türkçe ders kitaplarında toplumsal cinsiyet kalıp yargıları. Journal of Human Sciences, 13(3), 4152–4152. https://doi.org/10.14687/jhs.v13i3.3968

Batliwala, S. (1994). The meaning of women’s empowerment: New concepts from action. In Population policies reconsidered: Health, empowerment and rights (pp. 127–138). Harvard University Press.

Beauvoir, S. de. (1949). Le deuxième sexe. In Gallica (Bibliothèque nationale de France). http://ark.bnf.fr/ark:/12148/mm122200472d

Blumberg, R. L. (2008). The invisible obstacle to educational equality: gender bias in textbooks. Prospects, 38(3), 345–361. https://doi.org/10.1007/s11125-009-9086-1

Buchmann, C., DiPrete, T. A., & McDaniel, A. (2008). Gender ınequalities in education. Annual Review of Sociology, 34(1), 319–337. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.34.040507.134719

Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge, New York.

Byrd, D. (2018). Uncovering hegemony in higher education: a critical appraisal of the use of “ınstitutional habitus” in empirical scholarship. Review of Educational Research, 89(2), 171–210. https://doi.org/10.3102/0034654318812915

Connell, R., & Nizet, J. (2002). Lecture de la rédactıon: connell, r. w. (2002) gender: connell, r. w. (2002) gender. Management International, 7(1), 115–115. https://doi.org/10.59876/a-er3t-jmyp

Connell, R. W. (2005). Masculinities (2nd ed.). University of California Press, LA.

Crenshaw, K. W. (2018). Demarginalizing the ıntersection of race and sex: A black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory, and antiracist politics [1989] (pp. 57–80). https://doi.org/10.4324/9780429500480-5

Crenshaw, K. W. (1991). Mapping the margins: Intersectionality, ıdentity politics, and violence against women of color. Stanford Law Review, 43(6), 1241–1241. https://doi.org/10.2307/1229039

Davarcı, Y., & Zengi̇n, Z. S. (2021). Din dersi ders kitapları görsellerinde toplumsal cinsiyet üzerine bir analiz. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 12, 283–300. https://doi.org/10.53112/tudear.981599

Doğanay, G., & Çopur, Z. (2015). İlkokul hayat bilgisi ders kitaplarında işlenen aile içi rollerin toplumsal cinsiyet eşitliği açısından değerlendirilmesi evaluation of the roles in the family ıncluded in primary school life sciences coursebooks in terms of social gender equality. Aydın Insan ve Toplum Dergisi, 7(1), 57–73. https://doi.org/10.17932/iau.ait.2015.012/ait_v07i1003

Durrani, N. (2008). Schooling the ‘other’: the representation of gender and national identities in Pakistani curriculum texts. Compare A Journal of Comparative and International Education, 38(5), 595–610. https://doi.org/10.1080/03057920802351374

Durualp, E. (2023). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumlarının incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 121-140. https://izlik.org/JA95NW94LY

Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2020). From expectancy-value theory to situated expectancy-value theory: A developmental, social cognitive, and sociocultural perspective on motivation. Contemporary Educational Psychology, 61, 101859–101859. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2020.101859

Elgün, A., & Alemdar, M. Y. (2017). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rolleri tutumlarına yönelik bir araştırma: Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi örneği. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(3), 1054–1054. https://doi.org/10.24289/ijsser.316874

Erginer, A., & Saklan, E. (2020). Solution suggestions by trainee teachers for the problems that turning of the teaching profession into a female profession may cause. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 6(2), 363–393. https://doi.org/10.47615/issej.840163

Esra, K. (2020). Liseli erkek öğrencilerin bakış açısından okulda erkekliğin inşası [Middle East Technical University]. In OpenMETU (Middle East Technical University). https://hdl.handle.net/11511/46152

Evren, F. B. (2024). Toplum 5.0’da toplumsal iktidarın yeniden inşası: Foucaultcu bir yaklaşım. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 19(3), 923-935. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1429457

Foucault, M. (1990). The history of sexuality: An introduction, volume I.Trans. Robert Hurley. New York: Vintage 95, 1-160. https://bpb-us-e1.wpmucdn.com/wordpressua.uark.edu/dist/e/218/files/2019/05/Outline_of_Michel_Foucault_The_History_o.pdf

Fraser, N. (2009). Scales of justice: Reimagining political space in a globalizing world (Vol. 31). Columbia university press. http://bvbr.bib-bvb.de:8991/F?func=service&doc_library=BVB01&local_base=BVB01&doc_number=016556157&sequence=000001&line_number=0001&func_code=DB_RECORDS&service_type=MEDIA

Freire, P. (1970). Pedagogy of the oppressed. Herder & Herder, New York https://opus4.kobv.de/opus4-Fromm/frontdoor/index/index/docId/9470

Giroux, H. A. (1983). Theories of reproduction and resistance in the new sociology of education: a critical analysis. Harvard Educational Review, 53(3), 257–293. https://doi.org/10.17763/haer.53.3.a67x4u33g7682734

Gonsalves, A. J., & Danielsson, A. (2020). Physics education and gender. In Cultural studies of science education. Springer Nature (Netherlands). https://doi.org/10.1007/978-3-030-41933-2

Gore, J. (1993). The struggle for pedagogies: critical and feminist discourses as regimes of truth. The University of Wisconsin- Madison ProQuest Dissertations & Theses, 1990. 9106675.

Gülen, B. B., & Balkır, Z. G. (2021). Sexism in education . 12. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi (pp.62-63). Ankara, Turkey

Gülen, B. B., & Balkır, Z. G. (2022). Dijital dönüşümde kadınların güçlendirilmesi: dijital eğitim olanakları. Kocaeli Üniversitesi- AVESİS. https://avesis.kocaeli.edu.tr/publication/details/421bc904-100e-40ad-8c6e-84e4875ac635/oai

Gündüz, H. Ç., & Tarhan, S. (2015). Toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimlerine yönelik tutum ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(1), 21-33.. https://doi.org/10.14686/buefad.v4i1.1082000189

Hall, T. D., & Smith, L. T. (2000). Decolonizing methodologies: Research and ındigenous peoples. Contemporary Sociology A Journal of Reviews, 29(3), 567–567. https://doi.org/10.2307/2653993

Jackson, P. (2002). Life in classrooms. In Teaching and learning in the primary school (pp. 123-128). Routledge.

Kabeer, N. (1999). Resources, agency, achievements: reflections on the measurement of women’s empowerment. Development and Change, 30(3), 435–464. https://doi.org/10.1111/1467-7660.00125

Kandemir, I. Y., & Kutlar, İ. (2020). An evaluation of local government services for women in Turkey on the basis of gender. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 3(1), 151–169. https://doi.org/10.33708/ktc.733045

Karaboğa, M. T. (2020). Sosyal bilgiler ders kitaplarında cinsiyet rolleri. Opus Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(1), 4847-4881. https://doi.org/10.26466/opus.686709

Karaca Karadeniz, B., & Polat, S. (2024). Okul yöneticilerinin öğretmenlere yönelik cinsiyetçilik davranışlarının incelenmesi. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 8(2), 12-25. https://izlik.org/JA44KG48AG

Karaosmanoğlu, A. (2025). Butler’ın Performatif Kuramı ile Althusser’in Söylemsel Özne Kurulumu Arasındaki İlişkisellik. Mülkiye Dergisi, 49(2), 275-306. https://dergipark.org.tr/en/pub/mulkiye/issue/92573/1542140

Kemerkaya, G., & Meydan, A. (2024). Sosyal bilgiler 5. sınıf ders kitabında yer alan görsellerin toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14, 333–346. https://doi.org/10.24315/tred.1516237

Kendir-gök, Y., & Asmaoğlu, N. (2025). Hegemonik Erkekliğin Kampüsteki İzdüşümü: Performans, Baskı ve Alternatif Arayışlar. Fiscaoeconomia, 9(Toplumsal Cinsiyet Özel Sayısı), 343-367. https://doi.org/10.25295/fsecon.1718247

Kırbaşoğlu Kılıç, L., & Eyüp, B. (2011). İlköğretim türkçe ders kitaplarında ortaya çıkan toplumsal cinsiyet rolleri üzerine bir inceleme. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(3), 129-148. https://izlik.org/JA62HC65JS

Kızılgöl, Ö. A. (2012). Türkiye’de eğitimde cinsiyet eşitsizliğinin yoksulluk üzerindeki etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(1), 179-191. https://izlik.org/JA85WL36WG

Köseoğlu, M. (2018). Kadına yönelik şiddette sosyalleşme süreci ve toplumsal cinsiyet rollerinin etkisinin değerlendirilmesi. Sosyal Ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 19(42 Kadın Çalışmaları Özel Sayısı), 77-96. https://izlik.org/JA68KB43LJ

Kubanç, Y., & Öksüzoğlu, M. K. (2021). İlkokul 4. sınıf matematik ders kitaplarının anayasaya ve mevzuata uygunluk yönünden incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi.40, 84-98. https://dergipark.org.tr/tr/pub/zgefd/issue/66186/1008605

Kurtdaş, E. M. (2021). Eğitimde cinsiyet temelli fırsat eşitsizliği. Sosyolojik Düşün, 6(2), 112-144. https://izlik.org/JA75XA77RM

Kuteesa, K. N., Akpuokwe, C. U., & Udeh, C. A. (2024). Gender equıty ın educatıon: addressıng challenges and promotıng opportunıtıes for socıal empowerment. International Journal of Applied Research in Social Sciences, 6(4), 631–641. https://doi.org/10.51594/ijarss.v6i4.1034

Lorde, A. (2012). Sister outsider: Essays and speeches. Crossing press.

Lugones, M. (2010). Toward a decolonial feminism. Hypatia, 25(4), 742–759. https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.2010.01137.x

Malhotra, A., & Mather, M. (1997). Do schooling and work empower women in developing countries? gender and domestic decisions in sri lanka. Sociological forum, 12(4), 599–630. https://doi.org/10.1023/a:1022126824127

McCormack, M. (2011). Hierarchy without hegemony: Locating boys in an ınclusive school setting. Sociological Perspectives, 54(1), 83–101. https://doi.org/10.1525/sop.2011.54.1.83

Mohanty, C. T. (2005). Feminism without borders: Decolonizing theory, practicing solidarity. Zubaan. https://doi.org/10.1215/9780822384649

Molyneux, M. (2006). Mothers at the Service of the new poverty agenda: progresa/oportunidades, mexico’s conditional transfer programme. Social Policy and Administration, 40(4), 425–449. https://doi.org/10.1111/j.1467-9515.2006.00497.x

Morgenroth, T., & Ryan, M. K. (2018). Gender trouble in social psychology: how can butler’s work ınform experimental social psychologists’ conceptualization of gender. Frontiers in Psychology, 9: 1320. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01320

OECD. (2015). The abc of gender equality in education. In Programme for international student assessment/Internationale Schulleistungsstudie. Organization for Economic Cooperation and Development. https://doi.org/10.1787/9789264229945-en

Oğuzhan, M. (2025). Instagram’da kadınlık temsilleri ve siberfeminizm: estetik anlatılar, dijital direniş ve kimliğin yeniden inşası. Fiscaoeconomia, 9, 208–230. https://doi.org/10.25295/fsecon.1719925

Ok, S. (2022). Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve eğitim: keşfedici mekânsal veri analizi. Marmara Universitesi Kadin ve Toplumsal Cinsiyet Arastirmalari Dergisi, 6(6), 187–200. https://doi.org/10.29228/mukatcad.17

Özaydınlık, K. (2014). Toplumsal cinsiyet temelinde Türkiye’de kadın ve eğitim. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 33. https://doi.org/10.21560/spcd.03093

Özdağ, Y. K., & Özkan, D. (2022). Mücellâ romanında aile ve hayat karşısında kadının tutumu. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 277-291. https://izlik.org/JA94NZ98KJ

Özdemir, E. (2023). Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan görsellerin toplumsal cinsiyet bağlamında analiz edilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 1487–1520. https://doi.org/10.17152/gefad.1172054

Özdemir, E. K., & Karaboğa, A. B. (2019). Ortaokul matematik ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(3), 760–781. https://doi.org/10.17860/mersinefd.580405

Özenç, Y. Y. (2025). Policy analysis in education: Conceptual foundations and implementation approaches. Okul Yönetimi, 5(1), 34-48. https://izlik.org/JA64RJ44CJ

Özer, D. A., Karataş, Z., & Ergun, O. R. (2019). Analysis of gender roles in primary school (1st to 4th grade) turkish textbooks. Eurasian Journal of Educational Research, 19(79), 1–20. https://doi.org/10.14689/ejer.2019.79.1

Patricia, H. C. (1990). Black Feminist Thought Knowledge, Consciousness, and the Politics of Empowerment. Routledge.

Perihan, T. (2016). Kadınların siyasal öğrenme deneyimleri: KA.DER eğitimi. Ankara Universitesi Egitim Bilimleri Fakultesi Dergisi, 49(2), 1–32. https://doi.org/10.1501/egifak_0000001381

Rubin, G. (1975). The traffic in women: Notes on the “political economy” of sex. PhilPapers. https://philarchive.org/rec/RUBTTI

Rueda, A. B. C., González-Gijón, G., & Heredia, N. M. (2023). Revisión sistemática sobre la socialización de género en la etapa de educación infantil. Pedagogia Social Revista Interuniversitaria, 43, 192–204. https://doi.org/10.7179/psri_2023.43.13

Sadi, B., & Gürün Karatepe, S. (2021). Eğitimli kadın istihdamının sorunlarına yönelik bir araştırma. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2(2), 21-50. https://izlik.org/JA97DX73MK

Sadker, D., & Zittleman, K. (2009). Still failing at fairness: How gender bias cheats girls and boys in school and what we can do about it. Scribner.

Sadker, M., & Sadker, D. (1994). Failing at fairness: How America’s schools cheat girls. Scribner.

Serra, P., Prat, S. S., Grau, M. P., Morales, M. T. V., Garay, B., & Flintoff, A. (2016). The (in)visibility of gender knowledge in the physical activity and sport science degree in spain. Sport Education and Society, 23(4), 324–338. https://doi.org/10.1080/13573322.2016.1199016

Simmie, G. M. (2023). The fast globalizing gendered construction of teacher education: A critical feminist research policy analysis of the contemporary reform movement. Frontiers in Education, 8. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1113011

Skelton, C., & Francis, B. (2009). Feminism and “the schooling scandal. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203884331

Skelton, K. (2023). Counter-critical pedagogy: A manifesto. Critical Studies in Education, 65(4), 348–365. https://doi.org/10.1080/17508487.2023.2266522

Snyder, B. R. (1973). The hidden curriculum. MIT Press. http://ci.nii.ac.jp/ncid/BA05080769

Stromquist, N. P. (2015). Women’s empowerment and education: linking knowledge to transformative action. European Journal of Education, 50(3), 307–324. https://doi.org/10.1111/ejed.12137

Şahin, D., & Özaydınlı, B. (2023). Analysis of TUBITAK’s picture books in terms of gender. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 255–285. https://doi.org/10.19171/uefad.1171382

Şahin, M. A., & Açıkalın, M. (2023). Women personages in secondary education history and social science textbooks in turkey. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 6(1), 92–122. https://doi.org/10.33708/ktc.1250084

Şahin, M. K., Çoban, A. E., & Korkmaz, A. (2018). Toplumsal cinsiyet eşitliği ve türk eğitim sistemindeki yeri: okul öncesi öğretmen adaylarının gözünden. Journal of International Scientific Researches, 3(2), 735–752. https://doi.org/10.21733/ibad.457232

Takaoğlu, Z. B. (2021). An analysis of the pictures in physics textbooks in terms of gender roles. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 46, 355-378.. https://doi.org/10.21497/sefad.1032008

Temiz, Z., Çetin, Ş. Ü., & Yılmaz, S. (2020). Okul öncesi eğitim alan beş yaş çocuklarının meslek seçimleri ve cinsiyetlerine ilişkin düşüncelerinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi/Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 318–350. https://doi.org/10.33711/yyuefd.691593

Temur, S. (2025). 5. Sınıf sosyal bilgiler ders kitabının toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 473–518. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1583199

Tuncer, M., & Uluğ, H. (2021). İngilizce Öğretmenliğine Kaynaklık Eden Dil Programlarında Öğrenim Gören Üniversite Öğrencilerinin Sınıf İçi İşlevsel Öğretmen Konuşmasına Yönelik Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Eğitim Yansımaları, 5(1), 14-23. https://izlik.org/JA85NS98AK

TÜİK. (2023). İstatistiklerle kadın, 2023. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr

Uhlmann, A. J., Bourdıeu, P., & Nice, R. (2002). Masculine domination. Contemporary Sociology A Journal of Reviews, 31(4), 407–407. https://doi.org/10.2307/3089075

UNESCO. (2017). A guide for gender equality in teacher education policy and practices. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org

UNESCO. (2020). Adverse consequences of school closures.

UNICEF. (2023). Child marriage: Latest trends and future prospects. In UNICEF Data.

Unterhalter, E. (2012). Gender, Schooling and Global Social Justice. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203965849

Ünal, F., Tarhan, S., & Köksal, E. Ç. (2017). Toplumsal cinsiyet algısını yordamada cinsiyet, sınıf, bölüm ve toplumsal cinsiyet oluşumunun rolü. Bartın University Journal of Faculty of Education, 227–227. https://doi.org/10.14686/buefad.287496

Yaşar, C., & Kaya, H. E. (2022). Evaluation of pıaac, programme for the ınternational assessment of adult competencies, results ın context of gender equality. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 5(1), 32–52. https://doi.org/10.33708/ktc.1065454

Yavorsky, J. E., & Buchmann, C. (2019). Gender typicality and academic achievement among american high school students. Sociological Science, 6, 661–683. https://doi.org/10.15195/v6.a25

Yıldız, E. Ç. (2024). Eleştirel ırk feminizmi: kökenler, analitik katkılar ve güncel endişeler. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(1), 477-504. https://izlik.org/JA96LS29BU

Yılmaz, Y., Acar, B., & Yaman, Ö. M. (2023). Üniversitelerin ruh sağlığı alanındaki bölümlerinde “toplumsal cinsiyet” konulu derslerin içerik analizi yoluyla incelenmesi. Journal of Higher Education and Science, 13(3), 410–422. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1294600

Young, M. (2020). Knowledge and the sociology of education. Acta Paedagogica Vilnensia, 44, 10–17. https://doi.org/10.15388/actpaed.44.1

YÖK. (2023). Yükseköğretimde kadın göstergeleri. Yükseköğretim Kurulu. https://www.yok.gov.tr

Yu, J., McLellan, R., & Winter, L. (2020). Which boys and which girls are falling behind? linking adolescents’ gender role profiles to motivation, engagement, and achievement. Journal of Youth and Adolescence, 50(2), 336–352. https://doi.org/10.1007/s10964-020-01293-z