Farmakolojiye Giriş

Özet

Farmakolojiye giriş bölümü, farmakoloji eğitiminin başlangıcını teşkil eden kısım olup, farmakoloji ve ilaç tanımları, farmakolojinin alt dalları, ilaçların sınıflandırılması, kaynakları ve günlük hayatta kullanılan ilaç şekillerinden bahsedilecektir. İnsanoğlunun var olduğu günden beri kendisine ve beraber yaşadığı hayvanlara zarar verebilecek birçok konuda olduğu hastalıklar ve hastalıklardan korunma konusunda da arayışlar içerisine girmiştir. Binlerce yıldan beridir bilge insanlar olarak tanımlanabilecek kişilerin elde ettiği kazanımlar nesiller boyu aktarılarak günümüzde bilimsel olarak farmakoloji disiplini ortaya çıkmış bulunmaktadır. Farmakoloji bilimi hastalıkların teşhisi, önlenmesi ve tedavisinde kullanılan ilaç ve benzeri maddelerden bahseder. İlaç ise vücuda dışardan verildiğinde farmakolojik anlamda etki meydana getiren maddelerdir.  Farmakolojinin alt dallarından bazıları, tıp müfredatı, drog bilgisi, farmasotik kimya, galenik farmasi, farmakokinetik, farmakodinami, farmakoterapi, toksikoloji, farmakografi (reçete bilgisi), posoloji. İlaç kaynakları ele alındığında doğal ve sentetik ilaç kaynakları şeklinde iki ana gruba ayrılmaktadır. Doğal kaynaklar; bitkiler, hayvanlar, mikroorganizma ve mantarlar ile madenler ve mineral maddeler olarak sınıflandırılmaktadır. Binlerce yıldan beri bitkilerden elde edilen çeşitli karışımlar günümüze kadar taşınarak modern farmakolojinin temellerini oluşturmuştur. İkinci grupta yer alan sentetik ilaçlar ise doğal kaynaklı ilaçların formülleri çıkarılarak laboratuarlarda üretilmesi ve yeni ilaçların sentezlenmesini kapsamaktadır.  İlaçlar, genel, kimyasal ve ticari olmak üzere 3 şekilde isimlendirilmektedir. İlaçların uygulama yolları, uygulanacak dozlar ve uygulama süreleri de konumuz içerisinde yer alacaktır. Bu kısımda yer alan konulardan biride farmasötik şekillerdir. Yani katı, sıvı ve yarı katı ilaç şekillerinden bahsedilecektir.

Referanslar

Doğan, A. Veteriner Farmakoloji. Ankara: Eser Basın Yayın Dağıtım Matbaacılık; 2017.

Gary C, Rosenfeld, David S, Loose. Pharmacology 5th ed; 2010;Volume (2): 26-37.

Kara, H. Farmakoloji ve Toksikoloji. Ankara: Ankara Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Yayınları; 2024.

Katzung, B.G. Basic and Clinical Pharmacology 10th Edition. New York: McGraw-Hill Medical; 2007.

Kaya, S. Farmakolojiye Giriş. Kaya, S. Ed. Veteriner Farmakoloji. 1’nci cilt, 6’ncı baskı 193-203. Ankara: Medisan Yayınevi; 2014.

Kayaalp, O. Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji. 1’inci cilt, 12’nci baskı. Ankara: Pelikan Yayıncılık; 2009.

Lees P.Applied Pharmacology and Therapeutics. 5th. (Ed). Baillieré Tindall. Lippincott Williams & Wilkins. Maryland USA. (1991).

London G C, Brander D G, Pugh R J, et al. Veterinary. (Ed.) Özkazanç N. Galenik Farmasi (1979). Elazığ: Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayınları 19,

Riviere Jim E, Mark G. Papich. Veterinary pharmacology and therapeutics. John Wiley & Sons. 2018.

Şanlı, Y. & Kaya, S. Veteriner Farmakoloji ve İlaçla Sağaltım Seçenekleri. Ankara: Feryal Mat. San. Tic. Ltd. Şti; 1991.

Taşpınar, N. Farmakolojiye Giriş, Alındı: Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji. Atatürk Üniversitesi, Türkiye; 2019.

Whalen, K. Lippincott® Illustrated Reviews: Pharmacology. Wolters Kluwer India Pvt Ltd; 2018.

Yayınlanan

28 Temmuz 2026

Lisans

Lisans