Kimsesiz Hasta; Acil Serviste Yaşanabilecek Aksiliklerle Dolu Bir Arrest Yönetimi
Özet
Travmatik kardiyak arrest (TKA), klasik medikal arrestten tamamen farklı patofizyolojik dinamiklere sahip, zaman-kritik ve etyoloji odaklı müdahale gerektiren yüksek mortaliteli bir klinik tablodur. Bu bölümde; yüksekten düşme sonrası acil servise kardiyak arrest halinde getirilen 42 yaşında kimliği belirsiz bir erkek hasta üzerinden, güncel hasar kontrol resüsitasyonu ve kanama odaklı xABCDE (x: Kanama kontrolü, A: Havayolu, B: Solunum, C: Dolaşım, D: Nöroloji, E: Vücut muayenesi) prensipleri irdelenmektedir. Olgu yönetimi sırasında karşılaşılan; masif hemorajik şok tablosunda önceliğin kanama kontrolünden ziyade havayolu güvenliğine verilmesi, zor havayolu yönetiminde üst üste yaşanan donanımsal arızalar ve hastayı kimliklendirme zafiyetine bağlı gelişen majör bir transfüzyon hatasının son anda önlenmesi süreçleri detaylıca analiz edilmiştir. Yaşanan bu çok katmanlı klinik ve organizasyonel krizler, İsviçre peyniri hata modeli çerçevesinde değerlendirilerek acil servis organizasyonlarındaki gizli sistem hatalarının hasta güvenliği üzerindeki belirleyici etkisi vurgulanmıştır. Sonuç olarak bu metin; TKA yönetiminde klasik ileri kardiyak yaşam desteği algoritmalarına koşulsuz bağlılığın tehlikelerine dikkat çekmekte; geri döndürülebilir nedenlerin erken tedavisinin ve hataya toleransı düşük sistem entegrasyonlarının travma sağkalımındaki tartışılmaz rolünü ortaya koymaktadır.
Referanslar
James SL, Castle CD, Dingels ZV, et al. Global injury morbidity and mortality from 1990 to 2017: results from the Global Burden of Disease Study 2017. Inj Prev. 2020;26(Suppl 2):i96-i114. doi:10.1136/injuryprev-2019-043494
Alremeithi R, K. Tran Q, T. Quintana M, Shahamatdar S, Pourmand A. Approach to traumatic cardiac arrest in the emergency department: a narrative literature review for emergency providers. World Journal of Emergency Medicine. 2024;15(1):3. doi:10.5847/wjem.j.1920-8642.2023.085
Evans CCD, Petersen A, Meier EN, et al. Prehospital traumatic cardiac arrest: Management and outcomes from the resuscitation outcomes consortium epistry-trauma and PROPHET registries. Journal of Trauma and Acute Care Surgery. 2016;81(2):285-293. doi:10.1097/TA.0000000000001070
Schober P, Giannakopoulos GF, Bulte CSE, Schwarte LA. Traumatic Cardiac Arrest—A Narrative Review. JCM. 2024;13(2):302. doi:10.3390/jcm13020302
Smith JE, Rickard A, Wise D. Traumatic cardiac arrest. J R Soc Med. 2015;108(1):11-16. doi:10.1177/0141076814560837
Lott C, Truhlář A, Alfonzo A, et al. European Resuscitation Council Guidelines 2021: Cardiac arrest in special circumstances. Resuscitation. 2021;161:152-219. doi:10.1016/j.resuscitation.2021.02.011
Cannon JW. Hemorrhagic Shock. Longo DL, ed. N Engl J Med. 2018;378(4):370-379. doi:10.1056/NEJMra1705649
Rossaint R, Afshari A, Bouillon B, et al. The European guideline on management of major bleeding and coagulopathy following trauma: sixth edition. Crit Care. 2023;27(1):80. doi:10.1186/s13054-023-04327-7
Hosseini M, Heydari A, Reihani H, Kareshki H. Elements of Teamwork in Resuscitation: An Integrative Review. Bull Emerge Trauma. 2022;10(3). doi:10.30476/beat.2021.91963.1291
Alexandrino H, Martinho B, Ferreira L, Baptista S. Non-technical skills and teamwork in trauma: from the emergency department to the operating room. Front Med. 2023;10:1319990. doi:10.3389/fmed.2023.1319990
Ferrada P, García A, Duchesne J, et al. Comparing outcomes in patients with exsanguinating injuries: an Eastern Association for the Surgery of Trauma (EAST), multicenter, international trial evaluating prioritization of circulation over intubation (CAB over ABC). World J Emerg Surg. 2024;19(1):15. doi:10.1186/s13017-024-00545-8
Polo PP, Ramirez-Rodriguez R, Alejandro-Salinas R, Yangali-Vicente J, Rivera-Lozada O, Barboza JJ. Video Versus Direct Laryngoscopy for Tracheal Intubation of Critically Ill Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. JCM. 2025;14(6):1933. doi:10.3390/jcm14061933
Prekker ME, Driver BE, Trent SA, et al. Video versus Direct Laryngoscopy for Tracheal Intubation of Critically Ill Adults. N Engl J Med. 2023;389(5):418-429. doi:10.1056/NEJMoa2301601
Witt CE, Shatz DV, Robinson BRH, et al. Epinephrine in Prehospital Traumatic Cardiac Arrest—Life Saving or False Hope? Prehospital Emergency Care. 2026;30(1):153-161. doi:10.1080/10903127.2025.2461283
Reason J. Human error: models and management. BMJ. 2000;320(7237):768-770. doi:10.1136/bmj.320.7237.768
