Kolonoskopi Hazırlığı Sırasında Görülen Nadir Bir Komplikasyon: Fosfat Nefropatisi
Özet
Akut fosfat nefropatisi (AFN), kolonoskopi öncesi barsak temizliği için kullanılan oral sodyum fosfat (OSF) preparatlarına bağlı gelişen, potansiyel olarak geri dönüşümsüz böbrek hasarına yol açabilen nadir ancak ciddi bir komplikasyondur. Bu vaka sunumunda, kolonoskopi hazırlığı sonrası akut böbrek hasarı gelişen bir hastanın klinik seyri ve yönetimi tartışılmaktadır. Altmış yaşında kadın hasta, başka bir merkezden serum kreatinin değerinin 2,0 mg/dL saptanması üzerine tarafımıza yönlendirildi. Hastanın altı hafta önce kolonoskopi öncesi oral sodyum fosfat preparatı kullanım öyküsü mevcuttu. İdrar sedimenti normal sınırlardaydı ve hafif proteinüri saptandı. Böbrek biyopsisinde intratübüler kalsiyum fosfat kristal birikimi ile uyumlu bulgular izlendi ve akut fosfat nefropatisi tanısı konuldu. Hasta destek tedavisi ile takip edildi. Kolonoskopi öncesi OSF kullanımı ile akut böbrek hasarı arasındaki temporal ilişki, AFN tanısını düşündürmelidir. Özellikle ileri yaş, kronik böbrek hastalığı, dehidratasyon ve nefrotoksik ilaç kullanımı gibi risk faktörlerine sahip hastalarda OSF preparatlarından kaçınılmalıdır. Erken tanı ve önleyici yaklaşımlar, kalıcı böbrek fonksiyon kaybını önlemede kritik öneme sahiptir. Bu olgu acil servise akut böbrek hasarı ile başvuran hastalarda OFS kullanımına bağlı nadir gelişen bir olguya dikkat çekmek için sunulmuştur.
Referanslar
Ávila A, Fierro A, Villarroel P, et al. [Acute phosphate nephropathy secondary to the use of oral sodium phosphate laxatives. Report of one case]. Revista medica de Chile, 2021; 149(6): 934-939. https://doi.org/10.4067/s0034-98872021000600934
Na SY, Moon W. [Optimal Laxatives for Oral Colonoscopy Bowel Preparation: from High-volume to Novel Low-volume Solutions]. Korean J Gastroenterol. 2020 Feb 25;75(2):65-73. Korean. doi: 10.4166/kjg.2020.75.2.65. PMID: 32098459.
Yamada H, Takahashi N, Tanabe K, et al. Acute phosphate nephropathy with diffuse tubular injury despite limited calcium phosphate deposition. Internal Medicine, 2016; 55(9): 1161-1165. https://doi.org/10.2169/INTERNALMEDICINE.55.5864
Su Y, Chen Y, Wang Y, et al. [A case of subacute phosphate nephropathy caused by oral sodi-um phosphate]. Zhonghua nei ke za zhi, 2024; 63(6): 567-570. https://doi.org/10.3760/cma.j.cn112138- 20240412-00237
Hwang J, Kim H, Lee S, et al. Sodium Phosphate-Induced Acute Phosphate Nephropathy after Colonoscopy: A Case Report. The Korean journal of medicine, 2025; 100(3): 137-141. https://doi.org/10.3904/kjm.2025.100.3.137
Özdemir BH, Özdemir AA, Sezer S. Acute phosphate nephropathy: Two case reports and review of the literature. Akademik Gastroenteroloji Dergisi, 2023; 22(2): 89-94. https://doi.org/10.17941/agd.1276934
Davies N, Kwok CS, Gale CP, et al. Phosphate nephropathy: an avoidable complica- tion of bowel preparation for colonoscopy. Internal medicine journal, 2018; 48(9): 1156-1158. https://doi.org/10.1111/imj.14015
Garcia P, Moreno JA, Gutierrez E, et al. “Hidden” nephropathy after oral phosphate preparation to colonoscopy. Nefrologia, 2018; 38(2): 219-220. https://doi.org/10.1016/j.nefro.2017.08.002
Fernández-Juárez G, Villacorta J, Arrizabalaga P, et al. Kidney injury after sodium phosphate solution beyond the acute renal failure. Nefrologia, 2016; 36(3): 279-286. https://doi.org/10.1016/J.NEFRO.2016.02.010
Zhou W, Xu X, Tang Q, et al. Acute phosphate nephropathy le- ading to graft failure. Clinical and Experimental Nephrology, 2019; 23(6): 847-848. https://doi.org/10.1007/S10157-018-1608-9
Ozcalik U, Yilmaz F, Kocyigit I, et al. Nadir Bir Böbrek Yetmezliği Nedeni: Akut Fosfat Nefropatisi. Turkiye Klinikleri Journal of Internal Medicine, 2016; 2(1): 1-4. https://doi.org/10.5336/INTERMED.2015-48688
Yildirim T, Arici M, Piskinpasa S, et al. Kolonoskopiyi Taki- ben Gelişen Akut Fosfat Nefropati Olgusu. Sakarya Medical Journal, 2017; 7(1): 54-57. https://doi.org/10.31832/SMJ.306322
Pineda C, Aroca G, Cadena A, et al. Cathartic agent nephropathy based on sodium phosphate in kidney patients transplanted. Report of case. Acta Colombiana de Nefrología, 2016; 3(1): 52-57. https://doi.org/10.22265/ACNEF.3.1.240
Fogo AB, Lusco MA, Najafian B, et al. AJKD atlas of renal pathology: nephrocalcinosis and acute phosphate nephropathy. American Journal of Kidney Diseases, 2017; 69(4): e15-e16. https://doi.org/10.1053/J.AJKD.2017.01.005
Özkanlı Ş, Kaynar K, Kocyigit I, et al. Colonoscopy-Related Nephropathy. Gaziantep Islam Science and Technology University Journal of Health Sciences, 2024; 6(1): 45-51. https://doi.org/10.46871/eams.1461245
Koyuncu S, Irmak S, Tuglular S. Severe Complication of Iatrogenic Sodium Phosphate Ene- ma Overdose: Acute Kidney Injury. Turkish Journal of Nephrology, 2021; 30(4): 355-358. https://doi.org/10.5152/TURKJNEPHROL.2021.4755
Medina-Liabres K, Escueta A, Duque M, et al. Biopsy-proven acute phosp- hate nephropathy: A case report. World Journal of Clinical Cases, 2020; 8(12): 2585-2591. https://doi.org/10.12998/WJCC.V8.I12.2585
Loganathan A, Yong D, Kalowski S. A case of acute phosphate nephropathy. The Medical Journal of Australia, 2016; 204(10): 384-385. https://doi.org/10.5694/MJA15.01084
Özdemir BH, Özdemir AA, Sezer S, et al. An Overlooked Etiology of Acute Kid- ney Injury: A Clinicopathological Analysis of Phosphate Nephropathy and Review of the Lite- rature. Journal of Clinical Medicine, 2025; 14(12): 4081. https://doi.org/10.3390/jcm14124081
Hashimoto R, Nakamura T, Uchida K, et al. An unusual case of acute kidney injury after colonoscopy. Kidney International, 2016; 90(2): 457-458. https://doi.org/10.1016/J.KINT.2016.06.024
Zhang Y, Wang Y, Shi S, et al. Phosphate Nephropathy in Gitelman Synd- rome. Kidney Medicine, 2021; 3(4): 669-671. https://doi.org/10.1016/J.XKME.2021.04.021
Moulin P, Barkun AN, Martel M, et al. A comparative review of use of sulp- hate and phosphate salts for colonoscopy preparations and their potential for nephrotoxicity. Endoscopy international open, 2018; 6(5): E631-E640. https://doi.org/10.1055/a-0581-8723
Schaefer EW, Hebert PL, Ayyagari R, et al. Estimated GFR Decline Fol- lowing Sodium Phosphate Enemas Versus Polyethylene Glycol for Screening Colonoscopy: A Retrospective Cohort Study. American Journal of Kidney Diseases, 2016; 68(4): 617-619
